Ngân hàng chưa chia sẻ cùng doanh nghiệp

Thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ, các NHTM không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô mà còn phải hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất, vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, trong khi không ít doanh nghiệp khó trụ vững, buộc cắt giảm sản xuất, thậm chí đóng cửa, sa thải công nhân, nhiều NHTM vẫn đạt lợi nhuận cao ngất ngưởng.

Nước lên, thuyền lên

Ngân hàng chưa chia sẻ cùng doanh nghiệp ảnh 1

Đã đến lúc các NHTM phải hạ lãi suất chia sẻ khó khăn cùng
doanh nghiệp. Ảnh: LÃ ANH

Đến nay dù đã có kết quả lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2011 nhưng rất ít NHTM công bố. Nhiều lãnh đạo NHTM thừa nhận trong khi doanh nghiệp đang khó khăn, gồng mình chống lỗ mà NH công bố lợi nhuận cao xem ra “phản cảm”.

Có thể thấy 6 tháng đầu năm nhiều NHTM có lợi nhuận rất ấn tượng, bình quân đạt 40-50% kế hoạch năm. Như Sacombank có lợi nhuận trước thuế 1.490 tỷ đồng (chưa bao gồm lợi nhuận của các công ty trực thuộc), tương đương 55% kế hoạch năm.

Nhiều người vẫn nghĩ NHTM huy động lãi suất 14%/năm phải cho vay lãi suất 17-18%/năm mới có lãi. Thực ra các NHTM đang lợi dụng sự hiểu lầm này để không giảm lãi suất cho vay dù thị trường tiền tệ lẫn chính sách điều hành của NHNN đã phát tín hiệu đến lúc phải giảm lãi suất. Thực tế một khoản vay của NH đưa ra không chỉ từ vốn huy động tiền gửi mà còn bao gồm vốn tự có, tiền thanh toán từ nước ngoài nằm trên tài khoản, vốn từ tái cấp vốn của NHNN và các khoản huy động khác. Vì thế chi phí vốn bình quân của các NHTM thấp hơn nhiều, tức các NHTM đang mua rẻ, bán đắt và người chịu nhiều thiệt thòi là doanh nghiệp.

Ông NGUYỄN HOÀNG HÀ,
Tổng giám đốc CTCP Tư vấn đầu tư xây dựng An Cư

DongABank tổng lợi nhuận trước thuế (bao gồm cả các công ty trực thuộc) 676 tỷ đồng, bằng 52% kế hoạch năm. ABBank kết thúc 6 tháng đầu năm đạt 307,6 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, hoàn thành 46,3% chỉ tiêu lợi nhuận năm.

VCB cũng thu về khoảng 3.000 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Ngay như NH nhỏ Western Bank cũng có sự tăng trưởng vượt bậc và ổn định với tốc độ bình quân 16%/tháng. Tính riêng đến cuối tháng 6-2011, lợi nhuận trước thuế của NH này 168 tỷ đồng, đạt 48% kế hoạch năm 2011.

Theo một chuyên gia NH, là người đi vay và cho vay lại, các NHTM bao giờ cũng giữ một biên lợi nhuận 3-3,5% sau khi trừ đi tỷ lệ dự trữ bắt buộc và các chi phí khác. Do vậy, khi huy động cao NH sẽ cho vay cao theo kiểu “nước lên, thuyền lên”.

Huy động lãi suất 17%/năm các NHTM sẽ cho vay 20-22%/năm cả trên thị trường dân cư lẫn liên NH. Nhiều NHTM kêu lãi suất cao khó cho vay ra nhưng vẫn huy động vốn cao, chứng tỏ vẫn có cửa tiêu vốn giá cao qua nhiều kênh như cho vay ủy thác, cho vay liên NH…

Vì thế, trong khi doanh nghiệp lỗ khi vay lãi suất cao nhưng NHTM vẫn lời lớn dù chi phí huy động vốn đội lên. Trong điều kiện kinh tế khó khăn chung, ROE của các NHTM có giảm so với trước đó, nhưng vẫn khá cao so với các doanh nghiệp thuộc ngành nghề khác.

Đồng hành cùng doanh nghiệp: Nói nhưng chưa làm

Đến nay hầu hết NHTM đều thừa nhận cơ cấu lợi nhuận trong 6 tháng đầu năm 2011 vẫn chủ yếu từ tín dụng, vì các mảng kinh doanh dịch vụ khác chưa đem lại kết quả đáng kể từ chi phí đầu tư bỏ ra trước đây.

Hơn nữa, hiện nay việc áp dụng biện pháp hành chính cho lãi suất đầu vào nhưng không áp dụng cho đầu ra càng khiến các NHTM có điều kiện nâng cao tỷ suất biên lợi nhuận cho hoạt động tín dụng cao.

Bên cạnh đó, cơ chế trần tỷ giá USD cũng tạo điều kiện cho các NHTM kiếm được lợi nhuận từ mua bán ngoại tệ với doanh nghiệp và mọi phí tổn đều do doanh nghiệp gánh chịu và xoay xở.

Từ nay đến cuối năm các NHTM phải kéo giảm dư nợ phi sản xuất xuống 16%, không loại trừ tình trạng đảo nợ càng phổ biến, như đảo nợ xấu thành nợ tốt, nợ cũ thành nợ mới, nợ ngắn hạn thành nợ dài hạn, chuyển hóa nợ tín dụng phi sản xuất thành cho vay phục vụ sản xuất…

Ông HUỲNH BỬU SƠN,
chuyên gia kinh tế

Trong tháng 6, NHNN cũng đã có văn bản yêu cầu các NHTM tiết kiệm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất, áp dụng lãi suất cho vay ở mức hợp lý, nhất là đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp phụ trợ.

Nhưng đến nay nhiều doanh nghiệp cho biết họ vẫn khó vay vốn vì hạn mức bị cắt giảm so với trước đây, chứ chưa mong gì đến việc NHTM xem xét giảm lãi suất cho vay.

6 tháng đầu năm tăng trưởng tín dụng của hệ thống NHTM đã đạt 7%, còn lại  13% trong “room” tăng trưởng tín dụng 20% từ nay đến cuối năm. Tăng trưởng tín dụng không cao đồng nghĩa với việc các NHTM phải siết chặt việc cho vay vốn.

Theo chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn, vấn đề đặt ra là từ đầu năm đến nay các NHTM tăng trưởng tín dụng chủ yếu là đảo nợ, biến hóa từ tín dụng phi sản xuất sang sản xuất, nên tín dụng chỉ tăng trên giấy tờ chứ nguồn vốn đó không thực sự đi vào nền kinh tế.

Để hạn chế tình trạng biến tướng này, từ nay đến cuối năm Chính phủ cần có cơ chế tín dụng hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất phát triển chứ doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ vào tín dụng của NH.

Theo một chuyên gia NH, đến nay các NHTM vẫn được hưởng lợi nhờ vào chính sách vĩ mô. Vì vậy, đã đến lúc các NHTM phải tính lại chuyện chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp, bởi khi doanh nghiệp ăn nên làm ra NHTM mới phát triển bền vững.

Đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn, hệ thống NHTM mới đóng góp thiết thực cho mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

THANH NHƯ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

Vàng - ngoại tệ