Mua lại nợ xấu để tự xử

(ĐTTCO) -Tính đến thời điểm này, đã có 2 NH mua lại nợ xấu từ Công ty Quản lý tài sản các TCTD Việt Nam (VAMC) và một số NH cũng dự kiến sẽ mua lại các khoản nợ xấu đã bán trong năm nay để làm sạch danh mục nợ xấu tại VAMC. Đây là một tín hiệu khởi sắc đối với vấn đề xử lý nợ xấu của hệ thống NH.

(ĐTTCO) -Tính đến thời điểm này, đã có 2 NH mua lại nợ xấu từ Công ty Quản lý tài sản các TCTD Việt Nam (VAMC) và một số NH cũng dự kiến sẽ mua lại các khoản nợ xấu đã bán trong năm nay để làm sạch danh mục nợ xấu tại VAMC. Đây là một tín hiệu khởi sắc đối với vấn đề xử lý nợ xấu của hệ thống NH.

Xu hướng mua lại nợ xấu 

Những diễn biến hiện tại cho thấy nợ xấu của các NH đã giảm sâu dưới mức cho phép và đang có khả năng tự xử lý nợ xấu, điều này cũng giúp giảm đi gánh nặng cho VAMC. Cùng với những tín hiệu tích cực đó, thị trường đang kỳ vọng Luật Hỗ trợ tái cơ cấu các NHTM và xử lý nợ xấu được thông qua để gỡ rào cản thủ tục xử lý tài sản đảm bảo, giúp ngành NH đẩy nhanh công tác xử lý nợ xấu, hoạt động hiệu quả hơn.

VIB vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2016, theo đó NH đã mua lại 1.336 tỷ đồng nợ xấu từ VAMC để thực hiện các biện pháp thu hồi và xử lý. Nhờ đó, dư nợ tại VAMC của VIB đã giảm 30%. Khoản nợ mua lại nằm trong nhóm nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) và tính đến cuối năm 2016, nợ nhóm 5 của NH này 1.341 tỷ đồng.

Trước đó, cuối năm 2015, nợ nhóm 5 tại VIB là 755 tỷ đồng. Nếu trừ khoản nợ 1.336 tỷ đồng mua lại từ VAMC, VIB đã xử lý được 750 tỷ đồng, tương đương 99,3% nợ nhóm 5 trong năm 2016. Hiện VIB là NH thứ 2 và cũng là NHTMCP đầu tiên chủ động mua lại nợ xấu từ VAMC. Trước đó, Vietcombank cho biết đã mua lại toàn bộ hơn 4.300 tỷ đồng nợ xấu từ VAMC để tự xử lý bằng nguồn lực tài chính của mình, vượt 3 năm so với kế hoạch đề ra.

 Song song đó, từ đầu năm 2017 đến nay, nhiều NH cũng đánh tiếng về việc mua lại nợ từ VAMC. Theo ông Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch HĐQT VietinBank, năm 2016 NH đã xử lý được gần 10.000 tỷ đồng nợ xấu trong giai đoạn 2007-2010 thông qua các giải pháp như năng lực tài chính, thu nợ, bán nợ. NH này cũng đã có 2 đợt bán nợ cho VAMC vào năm 2014 và năm 2015, các khoản nợ này có thời hạn 5 năm.

Theo lộ trình, năm 2018, VietinBank sẽ xử lý hết khoản nợ này, song do đang có sự cạnh tranh khốc liệt giữa các NH trong nước với các NH nước ngoài nên cần phải rút ngắn lộ trình, trong năm nay sẽ tập trung xử lý nợ xấu và mua lại toàn bộ khoản nợ đã bán cho VAMC.

Lãnh đạo OCB cũng cho biết, tỷ lệ nợ xấu của NH trong năm 2016 ở mức 1,5% nhưng nếu cộng cả nợ đã bán cho VAMC và nợ trên sổ sách ở mức 2,41%. Mục tiêu của NH là làm sạch danh mục nợ xấu bán cho VAMC trong năm 2017 và đưa tỷ lệ nợ xấu về mức 1%.

 Quyết tâm xử lý

Bên cạnh xu hướng mua lại nợ, hiện ACB cũng cho thấy quyết tâm xử lý nợ khi công bố những thông tin khả quan về lộ trình thu hồi nợ. Tại báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2016, ACB cho biết tháng 12-2016, NH đã gửi công văn đến NHNN về việc trích lập dự phòng bổ sung để rút ngắn lộ trình thu hồi nợ nhóm 6 công ty và kết thúc vào năm 2017, thay vì năm 2018 như dự kiến trước đây và đã được NHNN chấp thuận.

Theo đó, ACB trích lập thêm 800 tỷ đồng trong năm 2016 và lộ trình thu hồi nợ sẽ được điều chỉnh lại với số tiền thu hồi trong năm 2016 và 2017 lần lượt 3.000 và 2.016 tỷ đồng. Tại thời điểm cuối năm 2016, số dư nợ cho vay của 4 trong nhóm 6 công ty là 1.427 tỷ đồng, giảm 439 tỷ đồng so với cuối năm 2015 và được phân loại nợ nhóm 2, trích lập dự phòng tỷ lệ 5%/số dư nợ cho vay sau khi sau khi trừ đi giá trị khấu trừ của tài sản đảm bảo theo Thông tư 02 và Thông tư 09.

ACB cũng đã trích lập thêm 146 tỷ đồng dự phòng cho vay khách hàng cho số dư nợ không thu hồi được theo lộ trình phải thu năm 2016. Số dư trái phiếu của 3 trong nhóm 6 công ty còn 1.837 tỷ đồng được phân loại nợ nhóm 2, trích lập dự phòng với tỷ lệ 5% trên số dư trái phiếu. NH đã trích lập thêm 1.000 tỷ đồng dự phòng trái phiếu cho số dư nợ không thu hồi được theo lộ trình phải thu trong năm 2016.

Số dư các khoản phải thu của 3 trong nhóm 6 công ty là 648 tỷ đồng, các khoản phải thu này được trích dự phòng với tỷ lệ 30% trên số dư các khoản phải thu này tại ngày 31-12-2014 theo Công văn 8879. Song song đó, 2 khoản tiền gửi tại GPBank và VNBC (nay là CB) cũng đã có phương án thu hồi.

Ông Đỗ Minh Toàn, Tổng giám đốc ACB, cho biết năm 2016 NH đã tăng tốc trong quá trình tái cơ cấu, rút ngắn thời gian và kỳ vọng đến giữa năm 2017 sẽ hoàn tất chương trình tái cơ cấu giai đoạn 2012-2017. Một số chuyên gia nhận định đến cuối năm 2015, số dư trái phiếu đặc biệt của ACB đã giảm 21% so với cuối năm 2015, từ 1.882 tỷ đồng còn 1.486 tỷ đồng vào cuối năm 2016.

Cùng với tiến độ thu hồi nợ tốt, chi phí trích lập dự phòng rủi ro cho trái phiếu đặc biệt của ACB ước tính chỉ khoảng 300 tỷ đồng mỗi năm. Nếu xử lý xong các khoản tồn đọng cũ, có thể ACB sẽ đẩy nhanh việc trích lập dự phòng rủi ro cho trái phiếu đặc biệt nhanh hơn chỉ tiêu của NHNN.

Mua lại nợ xấu để tự xử ảnh 1

VIB là NHTMCP đầu tiên chủ động mua lại nợ xấu từ VAMC.

Hiệu ứng minh bạch nợ xấu

Năm 2016, hệ thống TCTD đã xử lý khoảng 95.000 tỷ đồng nợ xấu, trong đó phần lớn được các NH giải quyết bằng việc sử dụng dự phòng rủi ro, bán tài sản đảm bảo và thu nợ xấu từ khách hàng, việc bán nợ cho VAMC giảm so với năm trước. Cụ thể, thu hồi nợ, bán tài sản bảo đảm chiếm khoảng 52,6%, xử lý nguồn dự phòng rủi ro chiếm 26,6%, bán cho VAMC chiếm 21%.

Theo các chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh VAMC gặp khó khăn trong vấn đề xử lý nợ đã mua, một số TCTD đã giảm được tỷ lệ nợ xấu nội bảng và hoạt động kinh doanh ghi nhận lợi nhuận tốt hơn nên có đủ tiềm lực để quay trở lại mua khoản nợ xấu đó. Đây là một tín hiệu đáng mừng, đáp ứng yêu cầu xử lý nợ xấu nhưng giảm chi phí ngân sách nhà nước.

Ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch HĐQT Vietcombank, cũng chia sẻ việc mua lại nợ từ VAMC có nhiều ý nghĩa. Thứ nhất, Vietcombank đã chính thức minh bạch hóa nợ xấu, tạo hiệu ứng tích cực cho niềm tin thị trường cũng như đối với các TCTD khác.

Thứ hai, khi đã chuyển nợ xấu về NH, xử lý toàn bộ bằng nguồn trích lập dự phòng và thu được nợ, Vietcombank sẽ nâng cao năng lực tài chính, từ đó, sẽ có điều kiện giảm lãi suất sâu hơn cho doanh nghiệp và dân doanh trong thời gian tới.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chứng khoán hóa trái phiếu doanh nghiệp

Chứng khoán hóa trái phiếu doanh nghiệp

(ĐTTCO) - Phát triển trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) có ý nghĩa rất quan trọng đối với thị trường vốn, giúp giảm sức ép vốn trung và dài hạn đối với hệ thống NH.