Linh hoạt chính sách tiền tệ

* Thúc đẩy tăng trưởng sẽ giảm áp lực nợ xấu

Kinh tế Việt Nam đang có nhiều tín hiệu sáng sủa trở lại, tuy nhiên trong dài hạn Việt Nam phải có những giải pháp phù hợp đối với chính sách tiền tệ để tạo lợi thế cạnh tranh.

Nhiều tín hiệu khả quan

Linh hoạt chính sách tiền tệ ảnh 1
Việt Nam đang trải qua một giai đoạn tăng trưởng tín dụng thấp, trước đó đã có một giai đoạn tăng trưởng mạnh, nền kinh tế phát triển nóng. Trung Quốc cũng đã phải đối mặt với vấn đề này 2 lần trong vòng 20 năm qua, kể cả Hoa Kỳ cũng phải đối mặt trong suốt 5 năm qua.

Do vậy điều này không có gì đáng ngạc nhiên vì vẫn thường xảy ra trong các nền kinh tế lớn. Bởi theo nguyên tắc chung, khi có sự biến động thị trường tài chính cũng như khi cắt giảm bớt đòn bẩy nợ của nền kinh tế, tín dụng thu hẹp lại, tăng trưởng cũng sẽ chậm lại.

Do vậy, dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2013 sẽ đạt 5,1%, năm 2014 sẽ cải thiện hơn một chút với 5,25% và sau đó sẽ tăng nhẹ hơn. Nhưng nếu các chính sách vĩ mô phát huy tác dụng tốt, tăng trưởng có thể tốt hơn nữa, khoảng 5,6-5,8% trong năm 2014, lạm phát trong khoảng 7-8%.

Theo dự báo của ANZ, tiền đồng sẽ dần mất giá, xuống còn 21.500 đồng/USD vào năm 2014, nhưng dự báo cũng chỉ là dự báo. Quan điểm cá nhân tôi cho rằng về dài hạn khi đồng USD mạnh lên, nếu Chính phủ Việt Nam tiếp tục neo tỷ giá, không phá giá đồng nội tệ một cách hợp lý sẽ làm mất lợi thế cạnh tranh so với các nước khác trong khu vực.

Ông Glenn b. Maguire

Theo dõi cụ thể hơn về hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế cho thấy thời gian vừa qua hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước yếu, nhưng cũng đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu khởi sắc, đặc biệt quá trình tăng trưởng của nền kinh tế được thể hiện bằng một loạt chỉ số vĩ mô khác nhau.

Chẳng hạn nếu như cán cân thương mại 3 năm trước đây Việt Nam xuất khẩu nhiều mặt hàng có giá trị gia tăng thấp và không có nhiều mặt hàng có giá trị cao (như điện thoại di động hay hàng điện tử), thì đến nay kim ngạch xuất khẩu của các mặt hàng có giá trị cao đã chiếm tỷ trọng lớn trong các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Ở những quốc gia làm được điều này, như Thái Lan, đến nay năng lực đã bị giới hạn. Trong khi đó Việt Nam còn có lợi thế khi Nhật Bản đã và đang tăng cường vốn đầu tư trực tiếp ngày càng cao. Như vậy, nếu kinh tế Hoa Kỳ và Nhật Bản hồi phục như dự kiến sẽ ảnh hưởng mạnh đến nền kinh tế Việt Nam, bởi đây là 2 thị trường xuất khẩu chính của các nhà sản xuất Việt Nam.

Đi đúng hướng mới tạo lợi thế

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần có những quyết sách phù hợp đối với chính sách tiền tệ để đảm bảo nền kinh tế tăng trưởng trở lại. Vấn đề đầu tiên là tín dụng, vì đây là kênh dẫn vốn chính cho nền kinh tế nên diễn biến của tín dụng có ý nghĩa rất lớn đối với nền kinh tế.

Ở Việt Nam, khu vực NH vẫn là mắt xích yếu nhất, hoạt động cho vay thị trường trong nước tiếp tục yếu kém và vấn đề nợ xấu đang nổi cộm. Trong lĩnh vực NH những năm 1992-1993, Trung Quốc đã phải đối mặt với vấn đề nợ xấu rất nặng nề, đặc biệt khi chính sách phát triển các thành phố duyên hải tín dụng đã tăng trưởng rất mạnh và rất nóng.

Năm 1994, tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống NH Trung Quốc lên đến 50%, thậm chí có NH lên 75% trong tổng dư nợ. Điều này đẩy nợ xấu chiếm đến 120-130% GDP. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã phải đẩy khối nợ xấu này sang cho các công ty xử lý nợ xấu được thành lập đặc biệt và cũng phải mất vài năm mới giải quyết được vấn đề này.

Như vậy, thành tố chính trong công thức giải quyết vấn đề này là phải làm sao thúc đẩy được tăng trưởng để giảm bớt áp lực vấn đề nợ xấu, từ đó khơi lại dòng tín dụng cho thị trường. Hiện nay, do các NH tại Việt Nam không minh bạch số liệu nên các tổ chức xếp hạng nước ngoài ước tính con số chính thức phải cao hơn gấp đôi so với con số NH đưa ra.

Một vấn đề nữa là chính sách tỷ giá. Hiện nay USD vẫn bị đánh giá thấp hơn so với giá trị nếu xét ở góc độ dài hạn. Bởi khi nền kinh tế Hoa Kỳ yếu và có nhiều quan ngại về tình hình giảm phát cũng như gói nới lỏng định lượng của Hoa Kỳ, nên việc giữ giá trị của đồng USD ở giá trị thấp là hợp lý.

Nhưng đến một thời điểm nhất định, Hoa Kỳ cũng phải để cho giá trị USD tăng lên khi họ bình thường hóa chính sách tiền tệ. Người đứng đầu mới của NH Trung ương Hoa Kỳ cũng đã đưa ra chính sách cho phép tăng lãi suất USD. Do vậy, khi giá trị của USD trong mối tương quan với các đồng tiền khác thay đổi sẽ làm thay đổi lợi thế cạnh tranh của nền kinh tế Hoa Kỳ. Chính sách này cho phép Hoa Kỳ có thể chịu được mức lạm phát cao hơn.

Trong khi đó, tại Việt Nam, Chính phủ đã công bố tiếp tục điều chỉnh tỷ giá trong những tháng cuối năm 2013 tối đa 1-2%. Tuy nhiên, theo ước tính, hiện dự trữ ngoại hối của Việt Nam vào khoảng 32 tỷ USD. Cán cân thương mại 12 tháng của Việt Nam cũng được cải thiện mạnh khi chỉ thâm hụt khoảng 0,5 tỷ USD so với mức thâm hụt lên tới 15 tỷ USD trong năm 2010.

Kiều hối từ nước ngoài gửi về trong năm 2013 dự báo đạt 11 tỷ USD. Do đó, từ nay đến cuối năm sẽ không có nhiều khả năng NHNN điều chỉnh tỷ giá.

Glenn b. Maguire, Kinh tế trưởng khu vực  châu Á - Thái Bình Dương, NH ANZ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trái phiếu 10 năm hút hàng

Trái phiếu 10 năm hút hàng

(ĐTTCO) - Ngày 18-10, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội đã tổ chức phiên đấu thầu trái phiếu chính phủ (TPCP) do Kho bạc Nhà nước (KBNN) phát hành với tổng khối lượng gọi thầu 3.000 tỷ đồng cho 3 loại kỳ hạn: 5 năm (1.500 tỷ đồng), 7 năm (1.000 tỷ đồng) và 10 năm (500 tỷ đồng).

Ngân hàng

Kienlongbank: Lợi nhuận trước thuế đạt 191,56 tỷ đồng

(ĐTTCO) - Theo Báo cáo Tài chính hợp nhất của Kienlongbank vừa được công bố, kết thúc Quý III-2017, hầu hết các chỉ tiêu hoạt động tại Kienlongbank đều tăng trưởng ổn định, đạt và vượt kế hoạch đề ra.

Vàng - ngoại tệ