Khơi thông nợ xấu, phá băng tín dụng

Sau Chỉ thị 03 về các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ (ĐTTC số ra ngày 25-7 có bài: Thúc đẩy tháo dòng vốn ứ), nay NHNN chính thức đưa Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) vào hoạt động từ ngày 26-7. Song vẫn còn nhiều ý kiến lo ngại về hoạt động mua bán nợ xấu của VAMC.

Chia sẻ với ĐTTC, TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, khẳng định VAMC sẽ là “cây đũa thần” để giải quyết nợ xấu, phá băng tín dụng, phá băng bất động sản và khởi tạo lại lòng tin nhà đầu tư trong và ngoài nước.

PHÓNG VIÊN: - Ông bình luận gì khi VAMC chính thức đi vào hoạt động để giải quyết nợ xấu của các NHTM? VAMC có phải là siêu công ty như giới tài chính nói trong khi vốn điều lệ chỉ có 500 tỷ đồng?

TS. LÊ XUÂN NGHĨA: - Đây là một sự kiện kinh tế quan trọng nhất của năm 2013, bởi việc xử lý nợ xấu là biện pháp căn bản nhất để khắc phục tình trạng đóng băng tín dụng và giải quyết mối quan hệ giữa NH và doanh nghiệp, làm tăng lòng tin cho nhà đầu tư.

VAMC là một công ty đặc biệt, tuy vốn điều lệ chỉ 500 tỷ đồng nhưng vốn hoạt động lên tới trên 100.000 tỷ đồng, đó là một con số rất lớn. VAMC còn là một công ty có quyền lực đặc biệt, điều này nằm ở chỗ VAMC được quyền tái cấu trúc nợ của các doanh nghiệp, được quyền miễn giảm lãi suất, kéo dài thời hạn nợ, khoanh nợ, xóa nợ, đặc biệt được quyền biến nợ thành vốn góp, cổ phần hóa các công ty nếu các công ty có triển vọng tốt.

Đồng thời, VAMC được quyền đứng ra bảo lãnh cho các doanh nghiệp được quay trở lại vay vốn tại các NHTM trong trường hợp tài sản đảm bảo chưa xử lý xong. Quyền bảo lãnh này rất có uy tín vì đây là một định chế tài chính lớn, trực thuộc NHNN nên có những quyền lực mạnh mẽ và có lòng tin lớn đối với các NHTM.

- Nhiều NHTM hiện nay không kỳ vọng nhiều vào VAMC do xử lý nợ xấu của VAMC chỉ là đổi tên gọi nên NHTM cũng phải ôm nợ xấu, ông nhận định như thế nào?

Thách thức lớn nhất đối với VAMC là khách hàng mua lại nợ xấu từ VAMC là những ai. Trong vấn đề này, chúng ta đang trông cậy rất nhiều vào các nhà đầu tư nước ngoài cũng như trông cậy vào thị trường mua bán và sáp nhập. Do vậy, hiện đang cần rất nhiều cơ chế khơi thông thị trường mua bán và sáp nhập để các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường, mới có thể giải quyết nhanh được nợ xấu.

- Nếu NHTM có suy nghĩ như vậy có nghĩa là NHTM chưa hiểu về quy chế của hoạt động VAMC, VAMC muốn rút nợ xấu theo một điều kiện nào đó ra khỏi NHTM để xử lý thật nhanh. Nếu để nợ xấu lại NHTM, các NH lại dây dưa, không chịu xử lý, nhất là những NHTM chỉ có một số cổ đông lớn làm chủ và nợ xấu cũng phần lớn là nợ của các cổ đông đó, thì họ không muốn chuyển nợ xấu qua VAMC mà để tự xử lý.

Điều này sẽ dẫn đến tình trạng nợ xấu lớn, phải đóng băng tín dụng, buộc không cho doanh nghiệp vay, dẫn toàn bộ nền kinh tế đến chỗ không phục hồi được tổng cầu và không phục hồi được niềm tin của nhà đầu tư.

Chúng ta đã nhìn thấy bài học về sự suy sụp của Nhật Bản, cũng chính vì các NHTM không tin Nhà nước và Nhà nước không tin các NHTM và cứ thế tự xử lý. Khi các bên tự xử lý, tình trạng đóng băng tín dụng diễn ra từ 7-10 năm, bất động sản cũng đóng băng 7-10 năm nên khó lòng vực dậy nền kinh tế.

Sự chần chừ của Nhật Bản trong việc giải quyết nợ xấu cũng dẫn đến thị trường bất động sản sụp đổ hoàn toàn, không còn gì để cứu vớt và Nhật Bản phải chịu một nền kinh tế đình đốn suốt 20 năm liền cho đến bây giờ.

- VAMC kiên quyết các NHTM phải minh bạch các khoản nợ xấu để bán cho VAMC, nếu không sẽ phải bị NHNN thanh tra, nhưng các khoản nợ xấu hiệu nay đều liên quan đến bất động sản thì liệu có khả thi để minh bạch?

- Hồ sơ của nợ xấu, hồ sơ tài sản đảm bảo cũng có đầy đủ, chỉ có điều NHTM công bố hay không công bố mà thôi. Một số NHTM giấu thông tin để tự tìm cách tái cơ cấu, không phải trích lập dự phòng rủi ro chứ không phải hồ sơ không đầy đủ. Minh bạch hóa hồ sơ nợ xấu, hồ sơ về tài sản đảm bảo là rất cần thiết và NHNN sẽ thực hiện nghiêm khắc điều này nhằm bộc lộ đầy đủ hết nợ xấu để xử lý.

Hiện một số NHTM muốn chuyển nợ xấu về cho VAMC xử lý để nhẹ gánh. Bởi vì đang có một sức ép rất lớn đối với NHTM là nếu không xử lý nợ xấu, không chuyển sang để VAMC xử lý nhanh, khi NHNN đưa Thông tư 02 phân loại tài sản và trích lập dự phòng rủi ro theo chuẩn quốc tế vào thực hiện, lúc đó nợ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN cũ và nợ của Thông tư 02 mới ban hành sẽ rất phức tạp. Do vậy, NHTM cần tuân thủ quy định, đưa toàn bộ nợ xấu vào xử lý càng sớm càng tốt.

Khơi thông nợ xấu, phá băng tín dụng ảnh 1

Xử lý được nợ xấu sẽ khắc phục tình trạng đóng băng tín dụng và khai thông thị trường
bất động sản. Ảnh: L.THANH

- Xử lý nợ xấu mà VAMC đưa ra phải liên quan đến tài sản thế chấp và người vay gây ra nợ xấu phải còn khả năng trả nợ. Trong lúc nền kinh tế còn khó khăn, tài sản thế chấp bị định giá thấp hơn và khả năng trả nợ của người vay cũng rất khó định liệu. Như vậy, xử lý này có khả thi?

- Như tôi đã nói, quyền của VAMC rất lớn, có thể can thiệp vào doanh nghiệp có nợ xấu. Do vậy đối với doanh nghiệp có khả năng tồn tại và phát triển, VAMC sẽ có phương án tái cấu trúc và có nhiều cách hỗ trợ, còn những doanh nghiệp nào không còn khả năng tồn tại và phát triển nữa đương nhiên sẽ phát mãi càng sớm càng tốt tài sản đảm bảo để giải quyết nợ của các NHTM.

Thí dụ như với lãi suất huy động 7%/năm và cho vay ra 12%/năm và chênh lệch lãi suất huy động và cho vay là 5%, muốn có 1 tỷ đồng lợi nhuận, NHTM phải huy động 20 tỷ tiền gửi và cho vay hết số đó. Nhưng bây giờ, chỉ cần đòi được 1 tỷ đồng nợ xấu đã bằng cho vay 20 tỷ đồng cho vay, cứ thế nhân lên, nếu thu được 100 tỷ đồng nợ xấu sẽ bằng cho vay 2.000 tỷ đồng nợ mới.

Cho nên xử lý nợ xấu ngoài việc giải quyết quan hệ giữa NHTM và doanh nghiệp còn liên quan lớn đến vấn đề tài chính của NHTM, cải thiện được thanh khoản, lỗ lãi của NHTM.

- Sau Chỉ thị 03 về quyết liệt kích tín dụng đầu ra, nay VAMC đi vào hoạt động quyết liệt xử lý nợ xấu. Vậy ông nhận định thế nào về diễn biến thị trường tiền tệ từ nay đến cuối năm?

- Việc VAMC đi vào hoạt động sẽ giúp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 12% năm 2013 có thể thực hiện được, có thể làm cho quá trình phục hồi kinh tế được đẩy nhanh hơn và có ý nghĩa quan trọng, bởi VAMC góp phần làm tan nhanh tảng băng tín dụng.

Trên cơ sở đó, tảng băng bất động sản được rã đông nhanh hơn. Một vấn đề nữa là khi các nhà đầu tư nước ngoài nhìn vào hệ thống NH nợ xấu cao sẽ không tin tưởng hệ thống NH đó có thể tồn tại ổn định được, dẫn đến việc nhà đầu tư cũng không tin tưởng đầu tư vào một quốc gia có hệ thống NH yếu kém.

Do đó, nếu xử lý được nợ xấu sẽ cải thiện được tài chính và làm cho hệ thống NH mạnh lên, làm trụ cột cho nền kinh tế vững mạnh sẽ tạo lòng tin cho nhà đầu tư nước ngoài lẫn trong nước. Tóm lại, khơi thông nợ xấu sẽ khơi thông tín dụng, rã băng bất động sản, vực dậy nền kinh tế.

- Xin cảm ơn ông.

Yên Lam (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Rủi ro rút tiền qua máy POS

Rủi ro rút tiền qua máy POS

(ĐTTCO) - NHNN vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 19/2016 quy định về hoạt động thẻ NH. 

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.

Vàng - ngoại tệ

Giá USD ngày 22/11 tăng trở lại

(ĐTTCO)-Sáng 22/11, giá USD tại nhiều ngân hàng thương mại và tỷ giá trung tâm VND/USD cùng tăng trở lại so với cùng thời điểm sáng qua.