Khó kích tín dụng nhà ở

NHNN cho biết sẽ chỉ đạo các NHTM cho người dân vay mua nhà thu nhập thấp với lãi suất 6%/năm, thời hạn vay 15 năm. Các doanh nghiệp thực hiện dự án xây dựng nhà ở xã hội thời hạn vay đầu tư sẽ được 5 năm. Nhiều NHTM cho rằng đây là mức lãi suất có thể chấp nhận được để người dân thu nhập thấp vay vốn mua nhà. Tuy nhiên, không dễ kích cầu tín dụng nhà ở trong bối cảnh hiện nay.

Nhà băng rộng cửa, dân chưa vay

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP tập trung nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản. Trong thời gian tới, khi Nghị quyết 02 được triển khai, các NHTM sẽ đưa ra mức lãi suất cho vay thấp hơn.

NHNN cũng đang phối hợp với bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo thông tư về việc hỗ trợ nhà ở thu nhập thấp, hoàn thiện trong quý I này.

Theo đó, đối tượng vay vốn mua nhà ở thu nhập thấp, nhà ở xã hội sẽ được vay mức lãi suất 6%/năm với thời hạn 15 năm. NHNN dành riêng một khoảng tiền hỗ trợ cho các NHTM với mức lãi suất bằng lãi suất tái cấp vốn, lãi suất thấp để các NHTM cho vay mua nhà thu nhập thấp.

Đừng ảo tưởng phá băng thị trường bất động sản trong năm nay bằng các chính sách nhà ở xã hội. Khi người dân nghĩ thị trường còn giảm, họ càng chờ, càng chờ càng đóng băng. Điều cần làm đầu tiên của Chính phủ không phải là phá băng hay cứu thị trường bất động sản, mà nên tập trung phục hồi lòng tin, làm sao cho doanh nghiệp thấy rằng với chính sách này, có triển vọng tốt hơn sẽ nắm lấy cơ hội đầu tư; người tiêu dùng thấy triển vọng kinh tế tốt hơn mới dám đầu tư mua nhà, dần dần tạo ra lực cầu hợp lý cho thị trường bất động sản.

TS. TRẦN DU LỊCH

Thực tế, trong khi chờ đợi cơ chế cho vay mua nhà xã hội ban hành, thời gian qua các NHTM đã tung ra nhiều gói tín dụng nhà ở ưu đãi với lãi suất chỉ 9-10%/năm, thậm chí 7-8%/năm cho người dân mua nhà để ở.

Tuy nhiên, trao đổi với ĐTTC, nhiều NHTM cho biết thời điểm này vẫn khó kích cầu tín dụng nhà ở dù lãi suất cho vay rất thấp. Theo lãnh đạo của Eximbank, cuối năm ngoái Eximbank triển khai chương trình cho vay mua nhà để ở với gói tín dụng 5.000 tỷ đồng, lãi suất chỉ 10%/năm cố định trong 2 năm, nhưng từ đó đến nay chỉ mới giải ngân trên 100 tỷ đồng.

Không chỉ thế, nhiều NHTMCP như VPBank, ACB, OCB… cũng thừa nhận tín dụng nhà ở vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc. Theo các NHTM, do người dân dự đoán giá nhà đất còn giảm tiếp nên chưa mặn mà việc vay vốn mua nhà. Chỉ khi nào người dân thấy giá bất động sản chững lại mới tính đến việc vay vốn mua nhà.

Riêng đối với kỳ vọng vào tín dụng nhà ở xã hội trong thời gian tới, theo một thành viên Hội đồng Tư vấn tiền tệ quốc gia, mức lãi suất 6%/năm cho vay mua nhà xã hội nhìn thì thấp so với mặt bằng lãi suất cho vay hiện nay, nhưng vẫn còn cao so với thế giới.

Nhiều nước trên thế giới cho vay mua nhà lãi suất chỉ 2-3%/năm với thời hạn vay đến 20-30 năm. Còn Việt Nam, các NHTM huy động 8%/năm, cho vay 6%/năm và ngân sách nhà nước cũng không thể bao cấp thời hạn quá dài.

Do vậy, các NHTM cũng sẽ không mặn mà với đối tượng mua nhà xã hội có thu nhập thấp. Để có thể có mức lãi suất thấp 2-3%/năm và dài hạn, theo vị chuyên gia này đòi hỏi lạm phát của Việt Nam phải thấp. Đây là một thách thức không dễ thực hiện trong bối cảnh khó khăn hiện nay.

Chờ tín hiệu nền kinh tế

Mới đây, lãnh đạo NHNN thừa nhận mặt bằng lãi suất thời gian vừa qua đã giảm nhưng vẫn còn khá cao. Nhiều doanh nghiệp mong muốn được vay với mức lãi suất thấp, thời gian vay 20-30 năm nhưng điều này phụ thuộc rất nhiều vào nguồn vốn huy động. Hiện nay, lượng tiền gửi NH với thời gian trung và dài hạn trên 5 năm rất hiếm.

Về vấn đề này, theo một chuyên gia NH, nói chúng ta huy động vốn chủ yếu là kỳ hạn ngắn nhưng trên thực tế không ngắn, bởi người dân có thể gửi kỳ hạn 1 tháng nhưng sẵn sàng để lãi nhập gốc, chỉ rút khi cần, nên kỳ hạn thực tế của các khoản tiền gửi ngắn hạn ở NH đôi khi dài hơn rất nhiều so với cái gọi là kỳ hạn cam kết.

Việc NHNN quy định chỉ cho phép các NHTM chuyển 20-30% vốn huy động ngắn hạn sang cho vay dài hạn chẳng qua là quy định giới hạn nhằm đề phòng trách nhiệm, còn trên thực tế người dân có thể chọn gửi tiền lãi suất cao với kỳ hạn 13 tháng nhưng thỏa thuận 3 tháng có thể rút.

Chỉ khi nào NHNN phát ra tín hiệu sẽ điều hành để lạm phát thấp xuống người ta sẽ nghĩ đến việc gửi dài hạn hơn.

Khó kích tín dụng nhà ở ảnh 1

Tư vấn cho khách hàng vay vốn tại VIB. Ảnh: CAO THĂNG


Trong khi đó, theo một phó tổng giám đốc NHTMCP, thị trường bất động sản kỳ vọng vào nền kinh tế, bao gồm sản xuất kinh doanh lẫn tiêu dùng, còn nền kinh tế kỳ vọng chủ yếu vào lòng tin của người gửi tiền.

Trong khi đã bước sang tháng cuối cùng của quý I nhưng tăng trưởng theo đánh giá chưa có hứa hẹn gì. Nhìn sức tiêu thụ của xã hội và hoạt động của doanh nghiệp chưa có sự khởi sắc, nên tăng trưởng kinh tế khó vượt mức 5%.

Trong bối cảnh ấy, một nước nghèo như Việt Nam tại sao nghĩ đến chuyện người thu nhập thấp phải có nhà, trong khi sở hữu nhà riêng ở nhiều nước phát triển với nhiều người dân còn không đủ sức. Vậy nên chăng hãy tập trung đẩy mạnh phát triển nhà cho người thuê thay vì mua.

“Người dân không phải bỏ ra một khoản tiền lớn ban đầu để đầu tư hay đi vay NH. Rất nhiều sinh viên đi học đang thuê nhà trọ vất vả ở khu ở chuột, những người nghèo ở đô thị có được căn hộ chung cư thuê với vài triệu/tháng cũng hợp lý” - vị phó tổng này phân tích.

Mai Thảo

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.

Vàng - ngoại tệ