Huy động tăng vẫn cạnh tranh hút vốn

7 tháng qua, huy động vốn của các NHTM tăng trưởng khả quan, trong khi tăng trưởng tín dụng không đáng kể. Điều này trái ngược với thông lệ hàng năm, vào thời điểm này tín dụng thường tăng trưởng mạnh và huy động vốn có xu hướng sụt giảm. Tuy nhiên, hiện nay các NHTM không chỉ giảm lãi suất cho vay để kích cầu tín dụng, mà đang âm thầm cạnh tranh tăng lãi suất huy động.

Tiền gửi dân cư tăng mạnh

Số liệu mới nhất của NHNN chi nhánh TPHCM cho biết đến 31-7, tổng huy động vốn của các NHTM trên địa bàn đạt 963.800 tỷ đồng, tăng 1,5% so với cuối tháng trước, tăng 7,86% so với cuối năm 2011 và tăng 13,5% so với cùng kỳ.

Trong đó huy động vốn bằng VNĐ tăng 10,4% và huy động bằng ngoại tệ giảm 0,5% so với cuối năm 2011. Điểm đáng chú ý là tiền gửi tiết kiệm dân cư tăng đến 18,1% so với cuối năm 2011, trong khi tiền gửi của tổ chức kinh tế chỉ tăng 1,9%.

Theo một lãnh đạo NHNN, diễn biến này phù hợp với tình hình tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế. Trong điều kiện các kênh đầu tư như ngoại tệ, vàng, chứng khoán, bất động sản… chưa có nhiều khả quan, tiền gửi NH vẫn tiếp tục là kênh đầu tư hấp dẫn, an toàn và hiệu quả.

Người dân vẫn chọn kênh tiền gửi NH, trong khi các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế vẫn chưa mạnh dạn vay vốn dù lãi suất cho vay đã giảm nên chủ yếu sử dụng nguồn vốn lưu động tự có để xoay sở. Đó là lý do vì sao tiền gửi dân cư tăng cao so với tiền gửi của các tổ chức kinh tế.

Huy động tăng vẫn cạnh tranh hút vốn ảnh 1

Dù lượng tiền huy động tăng, nhưng nhiều NH
vẫn cạnh tranh hút vốn để phòng thanh khoản. Ảnh: L. ANH

Ông Trần Phương Bình, Tổng giám đốc DongA Bank, cho biết trước đây doanh nghiệp thường dùng tiền nhàn rỗi để gửi không kỳ hạn, nhưng nay họ tính toán rất chi ly. Khi có tiền họ thường trả nợ liền để giảm bớt chi phí vay vốn, khi cần mới vay.

Đó là lý do vì sao tiền gửi của tổ chức kinh tế không tăng cao so với tiền gửi dân cư. Theo TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương, tăng trưởng huy động vốn thời điểm này cho thấy sức cầu tiêu dùng của nền kinh tế chưa khả quan, người dân thay vì dùng vốn để sản xuất kinh doanh hoặc tiêu dùng, vẫn chọn kênh tiền gửi để tích lũy.

Tuy nhiên, điều này lại giúp hệ thống NHTM đảm bảo ổn định thanh khoản và là cơ sở quan trọng để NHNN ổn định lãi suất huy động ở mức 9%/năm. Đặc biệt, việc huy động vốn vẫn khả quan sẽ là cơ sở tốt để các NHTM ổn định lãi suất đầu ra ở mức 12-13%/năm, mức hợp lý đối với doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

Dòng tiền gửi tăng trưởng ổn định nhưng tín dụng vẫn ì ạch, đã khiến cho lãi suất trên thị trường liên NH giảm mạnh theo. Cụ thể, trong tháng 7 lãi suất liên NH giảm mạnh so với cuối tháng 6, giảm 1-3%/năm. Điều này trái ngược với những năm trước đây, khi vào thời điểm này lãi suất liên NH thường biến động tăng cao.

Theo một lãnh đạo NH cổ phần, không cho vay ra được buộc các NHTM phải tìm cách tiêu vốn huy động, trong đó mua trái phiếu chính phủ (TPCP) là một trong những lựa chọn hàng đầu của các NHTM. Đơn cử, phiên đấu thầu ngày 6-8 vừa qua, tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đã huy động thành công 5.650 tỷ đồng, trong đó lãi suất TPCP kỳ hạn 2-5 năm chỉ còn 9,1-9,59%/năm, giảm 0,16-0,19% so với phiên đấu thầu trước đó.

Tính từ đầu năm đến nay, hoạt động đấu thầu TPCP qua HNX đã huy động hơn 100.000 tỷ đồng, vượt qua con số 81.711 tỷ đồng phát hành TPCP của cả năm 2011. Mặc dù lãi suất TPCP đang theo xu thế giảm nhưng các NHTM vẫn tham gia đấu thầu với khối lượng lớn.

Áp lực huy động phòng thanh khoản và giữ khách

Dù tình hình huy động vốn vẫn tăng trưởng ổn định, nhưng bước sang đầu tháng 8 các NHTM đang có dấu hiệu cạnh tranh hút vốn qua việc tăng lãi suất huy động. Cụ thể, từ đầu tháng 8 này, Vietcombank áp biểu lãi suất huy động VNĐ mới tăng so với biểu cũ ở các kỳ hạn dài. Theo đó các kỳ hạn 24, 36, 48 và 60 tháng được nâng lên 10%/năm, tăng 0,5% so với trước đó.

Các kỳ hạn dưới 12 tháng vẫn giữ tối đa 9%/năm theo mức trần quy định hiện hành. Đây là lần đầu tiên Vietcombank điều chỉnh biểu lãi suất niêm yết sau hơn 1 tháng qua. Tại BIDV, lãi suất các kỳ hạn trên 12 tháng được đẩy mạnh lên 12%/năm so với 10%/năm trước đó.

Tại VIB, biểu lãi suất kỳ hạn 12 tháng được thông báo ở mức 11%/năm, nhưng thực tế khách hàng  được hưởng mức linh hoạt 12%/năm. Agribank thông báo huy động kỳ hạn 24 tháng là 12%/năm và từ 12-18 tháng là 11,5%/năm.

NH Bưu điện Liên Việt huy động 12%/năm với các khoản tiền gửi trên 3 năm, 11,5%/năm đối với từ 18 tháng trở lên và trên 12 tháng là 11%/năm. Không chỉ tăng lãi suất kỳ hạn dài, nhiều NHTM cổ phần đã triển khai đồng loạt các chương trình khuyến mại tặng quà ngay và quay số trúng thưởng nhằm lôi kéo khách hàng gửi VNĐ, USD và chứng chỉ vàng.

Vì sao huy động không sụt giảm nhưng các NHTM vẫn phải đẩy lãi suất huy động kỳ hạn dài lên cao? Giải thích điều này, nhiều NH cho rằng áp lực tăng trưởng tín dụng những tháng cuối năm ngày càng lớn, buộc các NHTM phải đẩy mạnh cho vay để phòng thanh khoản.

Bên cạnh đó, nợ xấu đang có xu hướng tăng mạnh khiến cho các NHTM gặp khó khi mang tiền gửi của dân cho vay không thu hồi được. Điều này đã buộc các NHTM phải chịu áp lực huy động vốn hiện hữu để bù đắp thanh khoản.

Ngoài ra, hiện nay các NHTM cũng đang chịu áp lực giữ thị phần huy động để đảm bảo các chỉ tiêu an toàn tài chính theo quy định của NHNN. Vì thế, việc các NH nhỏ đẩy lãi suất lên cao khiến NH lớn gặp khó trong huy động và không còn cách nào khác cũng bước vào cuộc đua huy động vốn.

THANH THIÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.

Vàng - ngoại tệ