Hành vi tiêu dùng người Việt đang thay đổi

(ĐTTCO)-Vài năm trở lại đây, hoạt động tín dụng tiêu dùng đã ra đời và ngày càng được thúc đẩy bởi sự phát triển của nhu cầu xã hội.

Hành vi tiêu dùng người Việt đang thay đổi ảnh 1 

Trao đổi với ĐTTC, TS. Bùi Quang Tín, Khoa Quản trị kinh doanh-Trường Đại học Ngân hàng TPHCM, cho rằng mô hình dịch vụ vay tiêu dùng tại các nước trên thế giới và Việt Nam không có nhiều khác biệt. Khi chúng ta ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, hành vi tiêu dùng của người Việt cũng đang thay đổi nhiều. Chúng ta không chỉ tiêu dùng dựa vào thu nhập mình đang có mà còn tiêu dùng trước các nguồn thu nhập dự kiến trong tương lai. Do đó, văn hoá vay tiêu dùng cũng sẽ ngày càng phát triển và thay đổi theo xu thế trên.

PHÓNG VIÊN: - Theo thống kê của Viện Chiến lược Ngân hàng-NHNN, ước tính Việt Nam có hơn 15 triệu người là khách hàng tiềm năng của lĩnh vực tiêu dùng cá nhân. 2015 được cho là năm bùng nổ của thị trường này. Ông dự báo xu hướng phát triển tiếp theo trong năm 2016 và các năm tới của tín dụng tiêu dùng ở Việt Nam như thế nào?

TS. BÙI QUANG TÍN: - Khảo sát thực tiễn hoạt động tín dụng tiêu dùng trên thế giới có thể thấy, đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng là xu hướng tất yếu trong điều kiện nền kinh tế thị trường.

Tính đến đầu năm 2016, tổng dư nợ cho vay tín dụng tại thị trường Hoa Kỳ đạt khoảng 4.100 tỷ USD, tương đương khoảng 23% GDP. Tổng dư nợ cho vay tín dụng tại Anh cũng đạt tới 16% GDP, Đức 10,5%, Pháp 9,8%, Italia 8,7% và Tây Ban Nha 8,6% GDP.

Trong khi đó, tại Việt Nam tỷ lệ dư nợ cho vay tiêu dùng hiện đạt khoảng hơn 6% và dự kiến sẽ vượt qua con số 10% GDP vào năm 2020.

Tại Việt Nam, vài năm trở lại đây hoạt động tín dụng tiêu dùng đã ra đời và ngày càng được thúc đẩy bởi sự phát triển của nhu cầu xã hội. Điều này hoàn toàn hợp lý và dễ hiểu, bởi với số dân trên 90 triệu người, đây là điều kiện vô cùng thuận lợi và là thị trường khổng lồ cho lĩnh vực vay tiêu dùng phát triển.

Theo thống kê, hoạt động tín dụng tiêu dùng đã đạt mức tăng trưởng trên 12% kể từ năm 2007 đến nay. Điều này đã góp phần không nhỏ vào việc hạn chế tín dụng đen và mở ra cơ hội cho nhiều người dân tiếp cận được dịch vụ ngân hàng.

-Theo TS, mô hình dịch vụ vay tiêu dùng tại các nước trên thế giới và Việt Nam có sự giống và khác nhau không? Có ý kiến cho rằng, văn hóa vay tiêu dùng của người Việt chưa cao nên có sự ảnh hưởng đến sự phát triển của lĩnh vực này. TS đồng tình với nhận xét này không?

- Mô hình dịch vụ vay tiêu dùng tại các nước trên thế giới và Việt Nam không có nhiều khác biệt. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, ở các nước châu Âu hay Ấn Độ, Trung Quốc... lãi suất vay tiêu dùng do các công ty tài chính cung cấp thường cao gấp 3-10 lần so với lãi suất của ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, thị trường này vẫn phát triển và khách hàng hoàn toàn chấp nhận mức lãi suất trên.

Nếu so sánh tỷ lệ lãi suất cho vay tiêu dùng/lãi suất cơ bản của Việt Nam với các nước khác trên thế giới, thí dụ Hoa Kỳ 8-36%/0,25%; EU 15-25%/-0,3%; Brazil 30-70%/10,5%; Nhật Bản 9-17%/0,1%; Ấn Độ 12-48%/6,75%... rõ ràng lãi suất cho vay tiêu dùng tại Việt Nam có tỷ lệ tương đương so với các nước trên thế giới.

Theo số liệu thống kê của tổ chức tín dụng quốc tế MasterCard Worldwide về khảo sát ưu tiên cho tiêu dùng của cá nhân, Việt Nam đứng đầu với 86%, tiếp đó Hàn Quốc 78%, Hồng Công (Trung Quốc) 75%…

Và Việt Nam cũng đứng đầu về tiêu dùng không toan tính với 63%, trong khi Hàn Quốc và Australia cùng 59%... Đây là các con số có ý nghĩa tham vấn rất quan trọng trong khi xem xét văn hoá và hành vi vay tiêu dùng ở Việt Nam.

Ở Việt Nam, khi đất nước trên con đường phát triển, con người đã có sự tự ý thức về vị trí xã hội của mình, về các quyền mình được hưởng. Đặc biệt, khi chúng ta ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, hành vi tiêu dùng của người Việt cũng đang thay đổi nhiều. Chúng ta không chỉ tiêu dùng dựa vào thu nhập mình đang có mà còn tiêu dùng trước các nguồn thu nhập dự kiến trong tương lai. Do đó, văn hoá vay tiêu dùng cũng sẽ ngày càng phát triển và thay đổi theo xu thế trên.

-Thưa ông, tín dụng tiêu dùng có vai trò như thế nào đối với từng gia đình, các tổ chức tín dụng và nhằm hạn chế tín dụng đen trong nền kinh tế xã hội?

-Tín dụng  tiêu dùng kích thích tiêu dùng trong xã hội, thúc đẩy chu chuyển hàng hoá và dịch vụ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đa dạng hoá dịch vụ ngân hàng, phân tán rủi ro trong cấp tín dụng.

Về phía khách hàng, sản phẩm tín dụng tiêu dùng đã giúp người dân có điều kiện sử hữu những vật dụng thiết yếu trong cuộc sống mà không bị hạn chế bởi mức thu nhập trong hiện tại. Hoạt động tín dụng tiêu dùng xuất hiện nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của các cá nhân khi năng lực tài chính chưa đủ để trang trải nhu cầu, cho phép có thể tiêu dùng trước, chi trả sau dưới nhiều hình thức.

Với nhóm đối tượng thu nhập thấp, khó tiếp cận được nguồn vốn của các ngân hàng thương mại, nguồn vốn vay từ các công ty tài chính giúp chủ động trong chi tiêu, cải thiện chất lượng cuộc sống và gia tăng công bằng xã hội.

Việc phát triển tín dụng tiêu dùng còn góp phần gia tăng sự hiểu biết về tài chính cho các nhóm khách hàng mới, tầng lớp dân cư ít tiếp cận các dịch vụ ngân hàng, giúp họ quản lý tốt hơn các giao dịch tài chính cá nhân, cũng như tạo nền tảng để sẵn sàng sử dụng các dịch vụ tài chính khác, bao gồm các dịch vụ ngân hàng truyền thống. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế bởi sức mua tăng do sự hỗ trợ của tín dụng tiêu dùng giúp đẩy lùi nạn tín dụng đen.

Với ưu thế nhanh, gọn, đơn giản, thuận tiện, vay tiêu dùng ngày càng đưa người dân tiếp cận gần hơn với nguồn vốn vay, nhằm phục vụ và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, mỗi một sản phẩm vay tiêu dùng đều có những đặc thù riêng, cho nên khi lựa chọn vay sản phẩm nào, mỗi khách hàng hãy là một người tiêu dùng thông minh để có thể chọn cho mình phương án vay và trả nợ thích hợp nhất. Hợp đồng ký kết vay vốn giữa khách hàng và các công ty tài chính cần minh bạch, chính xác.

Khách hàng cần nắm rõ mức lãi suất sẽ điều chỉnh, thời hạn thay đổi lãi suất... từ đó mới xây dựng được mối quan hệ lâu dài, đồng thời, tránh rủi ro tiềm ẩn cho cả hai bên.

- Để thị trường phát triển lành mạnh chúng ta cần làm gì?

- Yêu cầu đặt ra với các ngân hàng là cho vay tiêu dùng phải minh bạch, hợp đồng rõ ràng, ghi rõ cách tính lãi suất, không gây hiểu lầm cho người vay. Trên thực tế, nếu các TCTD cho vay với lãi suất càng cao thì rủi ro không đòi được nợ sẽ càng lớn.

Về phía các công ty tài chính, họ cần rà soát lại các khoản cho vay, tiết kiệm chi phí, cam kết có giải pháp quản trị rủi ro để bảo đảm an toàn tín dụng, giảm lãi suất cho vay ở mức hợp lý, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về chi phí cho khách hàng vay vốn.

- Xin cảm ơn TS.


Chưa khai phá hết tiềm năng

Cần quy định chặt chẽ, rõ ràng

Mở rộng nguồn vốn tín dụng tiêu dùng

Minh Xuân (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Rủi ro rút tiền qua máy POS

Rủi ro rút tiền qua máy POS

(ĐTTCO) - NHNN vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 19/2016 quy định về hoạt động thẻ NH. 

Ngân hàng

PVcomBank nâng cấp 4 quỹ tiết kiệm lên phòng giao dịch

(ĐTTCO) - Ngày 22-11, được sự chấp thuận của NHNN, PVcomBank cho biết đã nâng cấp đồng loạt 4 quỹ tiết kiệm (QTK) lên Phòng giao dịch (PGD) tại địa bàn thuộc Hà Nội, TPHCM, Thừa Thiên - Huế để mở rộng các sản phẩm dịch vụ cung cấp cho khách hàng.

Vàng - ngoại tệ

Giá USD ngày 22/11 tăng trở lại

(ĐTTCO)-Sáng 22/11, giá USD tại nhiều ngân hàng thương mại và tỷ giá trung tâm VND/USD cùng tăng trở lại so với cùng thời điểm sáng qua.