Giảm lãi suất cho vay: Chưa thể “ép phê” ngay

Trước yêu cầu của Thống đốc NHNN kể từ ngày 15-7 tất cả các NHTM phải đưa lãi suất nợ cũ về dưới 15%/năm, nhiều NHTM cho biết đang tích cực triển khai, nhưng vẫn thừa nhận không dễ dàng kéo nhanh lãi suất của dư nợ cũ. 

Nhiều NHTM công bố giảm

Hôm qua (11-7) hàng loạt NHTM đã công bố giảm lãi suất cho vay đối với các khoản nợ cũ về 15%/năm từ ngày 15-7 để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp (DN).

Ông Phạm Huy Hùng, Chủ tịch HĐQT VietinBank, cho biết NH đã chính thức có văn bản chỉ đạo các chi nhánh trong toàn hệ thống tiết giảm chi phí, điều chỉnh lãi suất cho vay đối với tất cả các khoản vay xuống mức tối đa là 15%/năm kể từ ngày 15-7. Với các khoản vay mới, VietinBank sẵn sàng cho DN vay vốn lưu động với lãi suất 12%/năm, thậm chí 11%/năm.

Thời gian tới VietinBank sẽ tập trung vốn đẩy mạnh cho vay các lĩnh vực ưu tiên, gồm nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, DN nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ. “Chúng tôi cũng đang tính toán đưa ra một số gói tín dụng hàng chục ngàn tỷ đồng cho lĩnh vực xuất khẩu với lãi suất chỉ khoảng 7-8%/năm” - ông Phạm Huy Hùng cho biết.

NHNN nên phân loại nợ, đưa ra hướng dẫn cụ thể, yêu cầu các NHTM thực hiện nghiêm túc, công khai, minh bạch với khách hàng các loại lãi suất mới, cũ. Tuy nhiên, để lãi suất cho vay cũ và mới giảm nhanh, NHNN có thể tiếp tục hỗ trợ vốn qua thị trường mở để xác lập lại mặt bằng lãi suất. Nếu kênh này được sử dụng một cách tích cực và linh hoạt, không chỉ giúp tạo thanh khoản cho thị trường tiền tệ, mà sẽ hạn chế tác động đến thị trường, lãi suất. Bởi mỗi khi các NHTM yếu kém có nhu cầu vốn thường tăng lãi suất để thu hút nguồn vốn, cản trở lộ trình giảm lãi suất cho vay 6 tháng cuối năm, thời điểm nhu cầu vốn của DN tăng mạnh.

TS. CAO SỸ KIÊM,
thành viên HĐQT độc lập DongA Bank

Sáng qua, NH Sài Gòn-Hà Nội (SHB) cũng đã có văn bản chỉ đạo các chi nhánh giảm lãi suất cho vay đối với các khoản nợ cũ xuống 15%/năm.

Trao đổi với ĐTTC, Tổng giám đốc SHB Nguyễn Văn Lê cho biết trước khi có chỉ đạo của NHNN, SHB đã chủ động giảm lãi suất và cơ cấu lại nợ cho khách hàng. Đến nay, SHB đã điều chỉnh giảm lãi suất cho vay của khoảng 5.500 khoản vay (dư nợ khoảng 8.570 tỷ đồng).

Trong đó, nhiều khoản vay được giảm lãi suất xuống 16%, 15%, và dưới 15%/năm, trên cơ sở xếp hạng tín dụng khách hàng của SHB. SHB cũng đã điều chỉnh kỳ hạn nợ cho khoảng 600 khách hàng, với dư nợ khoảng 3.242 tỷ đồng. Đến thời điểm này, dư nợ còn áp dụng lãi suất trên 15%/năm của SHB còn khoảng trên 35% tổng dư nợ.

Thừa nhận việc giảm quá nhanh lãi suất sẽ làm giảm lợi nhuận của NH trong năm nay, nhưng ông Nguyễn Văn Lê cho rằng hoạt động của NH là phải luôn đồng hành cùng DN. Khi DN khó khăn thì NH cũng sẽ khó khăn. Khi DN ổn định và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh, NH mới có thể hoạt động an toàn và hiệu quả.

Ông Lê Hùng Dũng, Chủ tịch HĐQT Eximbank, cho biết ngày 13-7 Eximbank sẽ giao ban trực tuyến với 41 chi nhánh trên toàn quốc để chỉ đạo thực hiện giảm lãi suất dư nợ cũ từ ngày 15-7.

Giám đốc một chi nhánh VCB cho biết tới đây sẽ chấp nhận giảm lợi nhuận để giảm lãi suất cũ xuống 15%/năm theo chỉ đạo của Thống đốc NHNN.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc OCB, cho biết OCB đã giảm lãi suất cho vay cũ bình quân 2-3%, hiện khoảng 15-16%/năm, riêng các khoản vay mới 14%/năm. Từ tuần sau OCB sẽ gửi thông báo yêu cầu các chi nhánh thực hiện giảm lãi suất tất cả dư nợ cũ (trung hạn và  quá hạn) xuống 15%/năm.

Điều chỉnh phải đợi... đến hạn

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TPHCM, cho biết qua khảo sát tình hình hoạt động tại các NHTM trên địa bàn, cho thấy một số NHTM đã tích cực cùng DN tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong vay vốn; tư vấn DN xây dựng phương án kinh doanh, thực hiện hệ thống chứng từ sổ sách kế toán theo quy định… Ngoài cho vay thế chấp, nhiều NH mở rộng cho vay tín chấp, tạo điều kiện tối đa cho DN tiếp cận vốn vay NH.

Giảm lãi suất cho vay: Chưa thể “ép phê” ngay ảnh 1

Lễ ký kết 5 NHTM với các DN trên địa bàn TPHCM về việc giảm lãi suất
cho vay dưới sự chứng kiến của lãnh đạo TPHCM. Ảnh: CAO THĂNG

Tuy nhiên, trong quá trình này vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra, một số NHTM có dư nợ cho vay 4 lĩnh vực ưu tiên lãi suất rẻ chưa nhiều. Nguyên nhân do chi phí đầu vào bình quân tại một số NH cổ phần vẫn cao (lãi suất tiền gửi 11%, 12% và 14% vẫn còn trong cơ cấu nguồn vốn huy động).

Một phó tổng giám đốc BIDV cho biết NH sẽ giảm lãi suất đối với các khoản vay cũ xuống 15%/năm, nhưng cái khó trong hợp đồng tín dụng các NHTM đều quy định 3-6 tháng mới điều chỉnh giảm lãi suất cho vay một lần.

Trần lãi suất huy động các NHTM phải áp dụng theo quy định của NHNN, còn lãi suất cho vay tùy thuộc chi phí vốn bình quân các NHTM để có mức lãi suất cho vay khác nhau. Với lãi suất cũ, các NHTM chưa thể giảm nhanh được do bình quân chi phí vốn của nhiều NHTM hiện nay còn cao.

Vì thế các NHTM sẽ giảm nhưng thực hiện từ từ, chứ không thể giảm một cách đột ngột. Nhiều NHTM khác cho biết chưa thể quyết định giảm ngay lãi suất cho vay cũ xuống 15%/năm mà phải rà soát lại tất cả hợp đồng tín dụng cũ, xem xét, đánh giá tình hình từng DN để có những mức giảm phù hợp.

Khó cho NH nhỏ

Theo số liệu của NHNN, đến nay mặt bằng chung lãi suất cho vay mới với khách hàng DN của các NHTMCP nhà nước từ 12-15%/năm; khách hàng cá nhân 14-17%/năm; với nợ cũ phải cộng thêm 0,5-1,5%/năm. Trong khi đó, lãi suất cho vay mới tại các NHTMCP từ 13-17,5%/năm, cho vay cá nhân trên 17%/năm; các khoản vay cũ còn cao hơn, có nơi 18-20%/năm.

Hiện đã có 4 NHTM nhà nước và hàng chục NHTM cổ phần gửi văn bản về NHNN báo cáo sẽ đồng loạt giảm lãi suất cho vay đối với các khoản nợ cũ về 15%/năm hoặc thấp hơn kể từ ngày 15-7. Mặc dù hành động này sẽ tác động lớn tới lợi nhuận của NH, nhưng đây là việc phải làm trong bối cảnh hiện nay.  

TS. ĐÀO MINH TÚ,
Phó Thống đốc NHN

TS. Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, cho rằng dù thanh khoản của các NHTM trên địa bàn TPHCM đã ổn định, song các NHTM thuộc nhóm yếu (nhóm 4) và  trung bình (nhóm 3) đang tồn tại nợ xấu cao, thu nợ chậm. Do vậy, tại các NHTM này lãi suất huy động vẫn cao hơn mặt bằng chung.

Có thể nhóm NH này vẫn hạn chế  cho vay mới nhưng cũng không thể giảm nhanh lãi suất cho vay cũ. Như vậy, việc giảm lãi suất cho vay cũ chỉ trông chờ vào nhóm NHTM nhà nước và các NHTMCP lớn thuộc nhóm 1 và 2.

“Giải quyết các vấn đề của nhóm NH 3 và 4 sẽ tác động tích cực đến thị trường tiền tệ và hoạt động NH, không chỉ trong trung, dài hạn mà trước mắt đối với lãi suất thị trường” - ông Lịch nhận định.

Một vấn đề khác là nếu giảm lãi suất cho vay cũ xuống 15%/năm, các NHTM cũng không thể cào bằng với tất cả các hợp đồng tín dụng cũ, chỉ có thể ưu tiên các DN thực sự tốt, thuộc diện được ưu tiên khuyến khích. Nhiều ý kiến cho rằng việc NHNN yêu cầu các NHTM kéo giảm  lãi suất cho vay cũ xuống 15%/năm là phù hợp, bởi trần lãi suất huy động về 13%/năm đã thực hiện gần 3 tháng, tức giá vốn của các NH đã đủ thời gian để giảm.

Nhưng do các hợp đồng tín dụng của các NHTM là hợp đồng dân sự, có quy định rõ ràng kỳ hạn điều chỉnh lãi suất, nên NHNN sử dụng biện pháp hành chính buộc các NHTM kéo giảm nhanh lãi suất cho vay cũ xuống là điều khó thực hiện. Để làm được điều này, NHNN cần tiến hành thanh tra các NHTM để biết được giá vốn đầu vào, đầu ra của các NHTM, khi đó lãi suất cho vay cũ mới có cơ hội giảm nhanh.

TH. NGÂN - H. YÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

Maritime Bank liên tiếp nhận 4 giải thưởng quốc tế

(ĐTTCO) - Ngày 14-10, tại Hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) được tổ chức ở Washington DC (Hoa Kỳ), Maritime Bank đã vinh dự được Tạp chí Tài chính hàng đầu thế giới Global Finance trao tặng giải thưởng Ngân hàng tốt nhất Việt Nam 2017. 

Vàng - ngoại tệ