Dự phòng tiếp tục ăn vào lợi nhuận

(ĐTTCO) - Thống kê số liệu từ báo cáo tài chính quý I-2016 của 11 NH, cho thấy tổng số tiền trích lập dự phòng (TLDP) rủi ro tín dụng lớn hơn lợi nhuận sau thuế. Đặc biệt, một số NH tiền TLDP chiếm phần lớn lợi nhuận trước TLDP và thuế. Như vậy, dù nợ xấu trên sổ sách đã giảm mạnh nhưng gánh nặng về chi phí dự phòng rủi ro tín dụng vẫn đè nặng các NH. Lợi nhuận tiếp tục bị bào mòn bởi tình trạng nợ xấu, kể cả những khoản nợ đã bán cho VAMC.

Dự phòng hết nửa lợi nhuận

Kết thúc quý I-2016, Techcombank công bố lợi nhuận sau thuế hơn 475 tỷ đồng, tăng mạnh 42% so với cùng kỳ năm trước. Các hoạt động khác như kinh doanh ngoại hối, dịch vụ, hoạt động khác đều có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Theo đó, Techcombank ghi nhận hơn 2.181 tỷ đồng lãi trước TLDP, tăng 21,5% so với quý I-2015. Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của NH trong kỳ là 1.599 tỷ đồng, tăng hơn 15%. Tính ra, khoản chi phí dự phòng đã bằng 73% lợi nhuận trước dự phòng. Kể cả trong năm 2015, TLDP của Techcombank cũng bằng 64% lợi nhuận trước TLDP.

Việc TLDP của NH nhiều dù khiến lợi nhuận trước mắt bị giảm, nhưng là tín hiệu khá tích cực, vì nó cho thấy các NH đang dần trung thực hơn về thực trạng tài chính của mình.

Tỷ lệ nợ xấu của NH cuối quý I-2016 có sự tăng nhẹ lên 2,04% so với mức 1,67% thời điểm cuối năm 2015. Tại đại hội thường niên 2016, Chủ tịch Hồ Hùng Anh cho biết kể từ năm 2012 đến nay, Techcombank đã chủ động áp dụng mọi biện pháp nhằm kiểm soát và xử lý nợ có vấn đề. Đến nay, Techcombank cơ bản đã xử lý xong nợ xấu và chuyển sang giai đoạn phát triển bền vững, lành mạnh.

 Cùng cảnh ngộ với Techcombank, một NH khác còn phải TLDP bằng 90% lợi nhuận trước TLDP. Cụ thể, lợi nhuận trước dự phòng của Eximbank hơn 376 tỷ đồng, nhưng khoản TLDP lên đến 337 tỷ đồng, khiến lợi nhuận sau thuế của NH chỉ còn vỏn vẹn 24 tỷ đồng. Đây có thể là kỳ lợi nhuận thấp kỷ lục của Eximbank kể từ năm 2009 đến nay. Trong năm 2015, Eximbank đã mạnh tay TLDP lên đến 1.435 tỷ đồng, nên lợi nhuận ròng chỉ còn 61 tỷ đồng so với 1.495 tỷ đồng trước dự phòng. Trong quý I-2016, nhiều NH tiếp tục tăng chi phí dự phòng lên bằng gần nửa lợi nhuận trước TLDP, như BIDV lên đến 1.990 tỷ đồng, VIB 158 tỷ đồng, TPBank 73 tỷ đồng. Thống kê 11 NH lớn đã công bố kết quả kinh doanh quý I, lợi nhuận trước dự phòng tổng cộng hơn 17.000 tỷ đồng, nhưng chi phí dự phòng rủi ro hơn 7.500 tỷ đồng, bằng 45%. Dù vậy vẫn có trường hợp gây ngạc nhiên là Sacombank. Trong quý I, NH này dùng 50 tỷ đồng để TLDP, chỉ bằng 1/6 cùng kỳ năm 2015. Điều đáng nói, Sacombank đã hoàn thành sáp nhập với Sourthernbank từ đầu tháng 10-2015 và đã thể hiện trên báo cáo tài chính từ cuối năm 2015. Tại đề án sáp nhập, Sacombank cũng dự kiến lợi nhuận giảm và nợ xấu sẽ tăng, cũng như còn một số tồn đọng tài chính cần tập trung khắc phục. Tuy nhiên, khoản TLDP nợ xấu của Sacombank trong quý I-2016 lại thấp một cách bất ngờ.

Tín hiệu tích cực

Trong kế hoạch phân chia lợi nhuận năm 2015, ABBank là một trong số ít NH quy mô nhỏ chia cổ tức bằng tiền mặt tỷ lệ 3,9%. Trước ý kiến mức chia này là thấp của cổ đông, theo Chủ tịch HĐQT của NH, kể cả những cổ đông lớn cũng rất muốn mức cổ tức hàng năm phải được chia từ 10%, tuy nhiên tình hình hiện nay không cho phép. Bởi lẽ NH vẫn còn phải TLDP lớn, thậm chí TLDP cho trái phiếu VAMC đã lên đến 20% hàng năm đã ảnh hưởng lớn đến kết quả kinh doanh của NH. Sang các năm sau, cổ tức sẽ tốt hơn khi NH giảm bớt TLDP. Trong khi đó, Techcombank là NH nhiều năm liền kể từ năm 2011 đến nay không chia cổ tức cho cổ đông. Theo lãnh đạo của NH, không chia cổ tức, giá trị vẫn nằm ở cổ phiếu của cổ đông. Phần lợi nhuận giữ lại sẽ giúp NH có nguồn lực tăng năng lực cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu của Basel II mà đơn vị này sẽ thực hiện thí điểm. Được biết, Basel II quan tâm nhiều hơn đến chất lượng tín dụng, dự phòng và quản trị rủi ro của các NH. Theo các chuyên gia, việc các NH mạnh tay TLDP chấp nhận lợi nhuận không cao và cắt giảm cổ tức chính là hướng đến sự an toàn trong tương lai.

Trong quý I, lợi nhuận của các NH tăng trưởng khá tốt so với cùng kỳ năm trước. Tổng số lợi nhuận của 9 NH đang niêm yết trên sàn đạt 6.730 tỷ đồng, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, các dự báo tiếp tục nhận định NH sẽ phải tăng TLDP trong năm nay và điều này sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận đạt được. Mới đây, Công ty Chứng khoán NH BIDV (BSC) ước tính MB có thể sẽ phải TLDP ở mức 2.581 tỷ đồng vào 2016, Vietcombank khoản 5.528 tỷ đồng. Nguyên nhân khiến các NH vẫn phải TLDP rất lớn trong khi tỷ lệ nợ xấu khá thấp do phải trích lập khoản nợ xấu đã bán cho VAMC. Trên sổ sách những khoản này được thể hiện dưới dạng trái phiếu đặc biệt. Tuy nhiên, hàng năm các NH vẫn phải trích lập 10-20% (10% đối với NH yếu kém phải tái cơ cấu, 20% với NH bình thường) tổng giá trị các khoản nợ đã bán cho VAMC.

Như vậy, với quy mô hơn 200.000 tỷ đồng đã bán cho VAMC, mỗi quý các NH phải TLDP gần 10.000 tỷ đồng. Đây là con số rất lớn so với tổng lợi nhuận của các NH mỗi quý chỉ khoảng 10.000 tỷ đồng. Như vậy, việc TLDP chắc chắn sẽ ăn mòn lợi nhuận của NH khiến NH khó chia cổ tức. Ngoài ra, ngay cả những đơn vị có lợi nhuận nhưng để đáp ứng được các yêu cầu quản trị rủi ro, nhiều NH cũng không thể chia cổ tức bằng tiền.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dự án Saigon One Tower (quận 1, TPHCM) là tài sản đảm bảo đầu tiên được VAMC thu giữ nhằm xử lý nợ xấu theo cơ chế thị trường. Ảnh: Huy Anh

Thị trường mua bán nợ xấu sẽ sôi động

(ĐTTCO)-Nghị quyết 42/2017 của Quốc hội khóa XIV về thí điểm xử lý nợ xấu có hiệu lực từ ngày 15-8-2017, cho phép hình thành thị trường mua bán nợ theo cơ chế thị trường, đã tạo điều kiện tích cực cho các ngân hàng đẩy mạnh xử lý nợ xấu nhằm giải quyết nhanh “cục máu đông” cho nền kinh tế.

Ngân hàng

9 tháng, VPBank đạt lợi nhuận 5.635 tỷ đồng

(ĐTTCO) - VPBank vừa công bố kết quả kinh doanh Quý III-2017 với mức tăng trưởng ấn tượng, nhiều khả năng sẽ đạt chỉ tiêu lợi nhuận 7.200 tỷ đồng năm 2017 và tiếp tục trở thành một trong các ngân hàng hoạt động hiệu quả nhất.

Vàng - ngoại tệ