Dự phòng lớn hơn lợi nhuận

(ĐTTCO)- Cho đến nay hầu hết NHTM đã công bố báo cáo tài chính năm 2015. Kết quả thống kê sơ bộ cho thấy nợ xấu các NH đều giảm đáng kể, nhưng lợi nhuận lại tiếp tục bị bào mòn, thậm chí thua lỗ bởi trích lập dự phòng. Một số nhà băng sau khi sáp nhập vẫn có kết quả kinh doanh khả quan như BIDV và VietinBank, trong khi đó đối với Sacombank lợi nhuận đã giảm rất mạnh sau khi ôm cục nợ từ Southernbank.

Thống kê cho thấy tổng mức trích lập dự phòng của 3 ông lớn Vietcombank, BIDV, VietinBank xấp xỉ 23.000 tỷ đồng. Vietcombank dẫn đầu trong các NH có mức trích lập dự phòng cao nhất lên đến 6.068 tỷ đồng, tăng 32% so với năm 2014. Tuy vậy, lợi nhuận sau thuế của NH đạt 5.314 tỷ đồng, tăng 16% so với năm 2014. Trong nhiều năm qua, Vietcombank vốn là NH mạnh tay trích lập dự phòng để xử lý nợ xấu. Tính đến cuối năm 2015, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng của NH giảm đáng kể, từ 2,31% xuống 2,01%. Trong năm qua, Vietcombank đã xử lý các khoản nợ khó thu bằng nguồn dự phòng 3.411 tỷ đồng và dự phòng bán nợ cho VAMC 621 tỷ đồng.

Một NH có nguồn gốc nhà nước khác là BIDV có lợi nhuận ròng dẫn đầu đạt 5.842 tỷ đồng. Tuy vậy, nhà băng này cũng dành 5.802 tỷ đồng để trích lập dự phòng rủi ro tín dụng, tương đương với mức lợi nhuận đạt được. Năm qua, BIDV đã thực hiện sáp nhập NHTMCP Phát triển Nhà đồng bằng sông Cửu Long (MHB) và đã ghi nhận vào báo cáo tài chính. Báo cáo cũng cho thấy lợi nhuận sau thuế của BIDV đạt 6.382 tỷ đồng, tăng 28% so với năm 2014. Trong đó, lỗ lũy kế do MHB chuyển giao khi sáp nhập hơn 552 tỷ đồng. Do đó, lợi nhuận còn lại của NH đạt 5.842 tỷ đồng, tăng 18% so với năm trước. Mặc dù tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng giảm từ 2,03% về còn 1,62%, nhưng tổng nợ xấu của BIDV tăng 7% lên mức 9.697 tỷ đồng. Trong đó mối lo ngại của NH này là khoản nợ có khả năng mất vốn lên 5.193 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 3.267 tỷ đồng hồi cuối năm 2014. Sự kiện khá quan trọng của BIDV trong năm qua là sáp nhập MHB. Vào khoản thời gian sáp nhập cổ phiếu BIDV đã tăng gần 100% lên mức cao nhất 28.500 đồng/cổ phiếu vào ngày 15-9-2015 nhưng ngay sau đó sụt giảm. Hiện nay cổ phiếu BIDV đang được giao dịch ở mức 16.500 đồng/cổ phiếu. Cổ phiếu BIDV đã giảm mạnh khi có 2 thành viên HĐQT của NH nguyên là Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc của MHB bị bắt để điều tra về một số sai phạm khi đang điều hành MHB.

Là NH hoạt động khá an toàn nhưng lợi nhuận sau thuế báo cáo hợp nhất của VietinBank trong năm qua giảm nhẹ xuống 5.698 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu làm cho lợi nhuận giảm là do chi phí dự phòng tăng đáng kể lên 4.678 tỷ đồng, từ mức 3.880 tỷ đồng của năm trước. Trong năm qua VietinBank là một trong những NH có mức tăng trưởng tín dụng khá tốt, với khoảng 18%. Do đó dù tổng nợ xấu tăng nhẹ lên 4.903 tỷ đồng nhưng tỷ lệ nợ xấu lại giảm từ mức 1,11% cuối năm trước xuống chỉ còn 0,92% cuối năm 2015. VietinBank trở thành một trong những NH có tỷ lệ nợ xấu “đẹp” nhất trong các NH hiện nay.

Nhìn sang nhóm NHTMCP khác cũng cho thấy sự mạnh tay trong việc trích lập dự phòng. Lợi nhuận của hàng loạt nhà băng như ACB, Sacombank, MBB, SHB... bị bào mòn bởi khoản trích lập dự phòng. Thậm chí Eximbank bị lỗ 588 tỷ đồng trong quý cuối năm 2015 vì phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lên đến 935 tỷ đồng. 2 năm trở lại đây, Eximbank liên tục tăng dự phòng rủi ro tín dụng. Tính đến nay Eximbank đã phải mua 6.230 tỷ đồng trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành. Lãnh đạo NH từng cho biết việc tăng trích lập dự phòng có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận, nhưng sau này sẽ trở thành khoản có lợi cho NH. Trong năm qua Eximbank cũng ghi nhận rất nhiều xáo trộn xung quanh câu chuyện có nguy cơ bị sáp nhập, thanh tra và rắc rối tại ĐHCĐ thường niên 2015.

Đối với Sacombank tình hình cũng không mấy khả quan sau khi sáp nhập Southernbank. Lợi nhuận sau thuế của Sacombank trong năm 2015 chỉ còn 1.114 tỷ đồng, giảm gần 50% so với cùng kỳ năm trước. Riêng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Sacombank trong quý IV-2015 lên tới 1.128 tỷ đồng, cao gấp 6 lần cùng kỳ năm trước. Tổng số dự phòng rủi ro tín dụng cả năm lên tới 2.132 tỷ đồng. Sau khi sáp nhập với Southernbank doanh thu không tăng là mấy, nhưng các chỉ số liên quan đến giá trị cổ phiếu như giá trị sổ sách cổ phiếu (BV), lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của NH này giảm mạnh. Hiện giá cổ phiếu của STB chỉ giao dịch quanh mức 11.000 đồng/cổ phiếu, giảm gần 50% so với năm trước.

Trường hợp đáng lưu ý khác như Techcombank. NH này dành 3.623 tỷ đồng dự phòng tín dụng, do đó dù là NH có mức lợi nhuận trước dự phòng chỉ sau các ông lớn là 5.660 tỷ đồng, nhưng lãi ròng chỉ còn 1.584 tỷ đồng. Trong đó chiếm chủ yếu là trích lập dự phòng cho vay khách hàng 1.083 tỷ đồng, các khoản phải thu từ hợp đồng bán nợ 1.805 tỷ đồng và trái phiếu VAMC 558 tỷ đồng. Tính tổng cộng mức trích lập dự phòng của Techcombank cùng 8 NH niêm yết khác là Vietcombank, BIDV, VietinBank, ACB, Eximbank, Sacombank, SHB, MBB lên đến hơn 27.500 tỷ đồng, so với tổng lợi nhuận hơn 24.000 tỷ đồng. Con số này chứng minh rõ việc chi khoản dự phòng rủi ro tín dụng đã bào mòn mạnh lợi nhuận của DN. Tuy vậy, rất may đối với các NH là năm 2015, tăng trưởng tín dụng của nhiều NH khá cao giúp doanh thu và lợi nhuân tăng. Đặc biệt với việc lãi suất huy động khá thấp nhiều NH còn có biên lợi nhuận khá cao. Điều này cứu cánh cho bức tranh lợi nhuận của các NH trong năm 2015 nhìn chung vẫn khả quan.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

(ĐTTCO) - Thông tin VPBank chuẩn bị niêm yết 1,3 tỷ cổ phiếu (CP) tại Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) vào ngày 17-8 tới đây, khiến việc niêm yết của ngành NH nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường.