Đón đầu xu hướng thanh toán điện tử

(ĐTTCO) - Thanh toán điện tử (TTĐT) được ví như ngành “hậu cần” của thương mại điện tử (TMĐT). Vì vậy, khi TMĐT đang có bước phát triển mạnh, 2 năm liên tiếp tăng trưởng ở mức 2 con số, thì TTĐT cũng được đầu tư để tận dụng cơ hội.

Nhỏ và hẹp

Theo báo cáo TMĐT của Bộ Công Thương, giá trị giao dịch TMĐT của Việt Nam đạt 4,07 tỷ USD trong năm 2015, tăng 35% so với năm trước đó; số lượng website TMĐT đăng ký với bộ đạt gần 9.500, tăng 100% so với năm trước. Tuy nhiên, thanh toán COD (giao hàng-trả tiền) vẫn chiếm đa số các giao dịch TMĐT tại Việt Nam, nói nôm na là tính chất “điện tử” mới chỉ phát huy ở việc trưng bày (trên website), còn thanh toán tiền mặt vẫn rất phổ biến. Hiện nay mới chỉ có phân nửa số website TMĐT có chức năng đặt hàng trực tuyến. Nghĩa là phân nửa số website còn lại nếu muốn mua phải… gọi điện đặt hàng, hay thậm chí đến nơi để nhận hàng nếu muốn. Còn với chức năng thanh toán trực tuyến (TTTT), tất nhiên phức tạp hơn đặt hàng trực tuyến, chỉ có 17%, nói một cách đơn giản cứ 6 website TMĐT chỉ có 1 có chức năng TTTT.

Việc có nhiều tập đoàn công nghệ, định chế tài chính lớn tham gia vào lĩnh vực TTĐT là điều rất đáng phấn khởi. Thực tế, TTĐT không chỉ mới ở Việt Nam mà còn mới trên thế giới, chính vì vậy chúng ta cũng có những lợi thế nhất định về mặt phát triển. Điển hình như Kenya, dù không phải là quốc gia có nền kinh tế phát triển, nhưng lại là đất nước phát triển hàng đầu thế giới về TTĐT. Do vậy không có lý do gì để Việt Nam không làm được điều này.

Ông Bùi Quang Tiên, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN

Ông Bùi Ngọc Quang, người sáng lập kiêm Giám đốc dịch vụ điện hoa trực tuyến CiaoFlora, cho biết liên kết với một đơn vị triển khai ví điện tử để triển khai thanh toán như Ngân Lượng, MoMo… là tương đối đơn giản, vì các đơn vị này cũng hỗ trợ tích cực với doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu đẩy việc TTTT lên mức cao hơn, nghĩa là chấp nhận nhiều loại thẻ hơn, trong đó có các thẻ quốc tế đòi hỏi các website TMĐT phải đầu tư nhiều tiền hơn, chẳng hạn như phải ký quỹ tại NH 50 triệu đồng và duy trì liên tục. Đó là những lý do cơ bản dẫn đến việc TTĐT chỉ chiếm vỏn vẹn 5% tổng giá trị TTTT. Trong đó, phần lớn các giao dịch TTĐT là dành cho các đơn hàng từ 1 triệu đồng trở xuống, còn số tiền lớn hơn vẫn dùng các phương thức thanh toán truyền thống, điều này cho thấy thị phần TTĐT không những nhỏ mà còn hẹp.

Cơ hội tăng trưởng mạnh

Tính từ đầu năm 2016 đến nay đã ghi nhận sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công ty TTĐT. Giữa tháng 3, M_Service công bố việc nhận được 3 triệu USD từ Goldman Sachs và 25 triệu USD từ Standard Chartered Private Equity để tiếp tục phát triển sản phẩm Ví điện tử MoMo. Cuối tuần rồi, đến lượt Tập đoàn FPT ra mắt sản phẩm Ví điện tử FPT của mình. Bên cạnh đó truyền thông cũng nhắc đến mô hình NH số Timo, với sự tham gia của VPBank. Điều này liệu có nghịch lý với thị phần TTĐT nhỏ hẹp như báo cáo của Bộ Công Thương?

Ông Trần Hải Linh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Ví FPT, cho biết: Chính thị phần nhỏ hẹp lại là cơ hội để phát triển mạnh nếu có thể khai thông. Đặt trong bối cảnh hiện nay, nếu TMĐT tăng trưởng 2 con số thì TTĐT còn có thể tăng trưởng lên đến 3 con số, nghĩa là mức độ tăng trưởng tính bằng… lần.  “Giá trị giao dịch qua TMĐT tại Việt Nam chỉ mới chiếm tỷ trọng 2,8% doanh số bán lẻ, trong khi tỷ lệ này tại Hoa Kỳ là 10%, còn Trung Quốc là 15%. Khi nền kinh tế nước ta hòa nhập tỷ lệ này cũng sẽ tăng và tiến đến việc ngang bằng với tỷ lệ của thế giới. Khi TMĐT phát triển, bắt buộc TTĐT cũng phải phát triển theo, mấu chốt của các công ty TTĐT là làm thế nào để người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng các dịch vụ của mình. Chẳng hạn khách hàng thường e ngại khi TTTT có thể không nhận được hàng. Khi sử dụng Ví FPT để mua hàng tại sàn TMĐT Sendo.vn, trong trường hợp đã thanh toán rồi nhưng không nhận được hàng từ bên bán hoặc hàng hóa kém chất lượng, khách hàng chỉ cần phản hồi đến Sendo cũng như Ví FPT, chúng tôi sẽ nhanh chóng xác nhận và hoàn trả tiền lại ngay cho khách” - ông Linh chia sẻ.

Đón đầu xu hướng thanh toán điện tử ảnh 1

Tiền lớn đang đổ vào

MoMo là một dự án khởi nghiệp, tuy nhiên để tiếp tục phát triển đã cần đến 28 triệu USD. Ông Phạm Thành Đức, Tổng giám đốc M_Service, cho biết số tiền huy động được sẽ dành cho việc đẩy mạnh sự hiện diện của MoMo trên toàn quốc, phát triển các dịch vụ và đẩy mạnh hệ sinh thái sản phẩm. Nghĩa là ngoài phát triển sản phẩm, dịch vụ thì công tác quảng bá là cực kỳ quan trọng. Nhiều người đã từng sử dụng các dịch vụ TTĐT cho biết khá đơn giản và có xu hướng gắn bó, tuy nhiên việc khiến một người từ chỗ chưa sử dụng đến sử dụng lại không hề đơn giản. Trừ trường hợp của MoMo công bố rõ ràng số tiền đầu tư, hầu hết các đơn vị đều giữ kín số tiền đầu tư cho TTĐT của mình. Tuy nhiên, ông Trần Hải Linh cho biết dòng tiền lớn sẽ đầu tư vào lĩnh vực này trong khoảng từ 3-5 năm mới tính đến lợi nhuận.

Nhìn qua các công ty TTĐT hiện nay, sẽ dễ dàng nhận thấy các đơn vị đều có những ông lớn về công nghệ như FPT đứng sau Ví FPT, hay về tài chính như Goldman Sachs, Standard Chartered hỗ trợ Ví MoMo, hoặc VPBank với Timo. Tính đến thời điểm hiện nay, số lượng các công ty thanh toán trung gian (trong đó có TTĐT) được NHNN cấp phép đã lên đến 16 công ty. Con số này đang khiến cho nhiều người nghĩ đến một sự “chật chội” trong lĩnh vực TTĐT nói riêng và thanh toán trung gian nói chung. Vì dường như, một số sản phẩm, dịch vụ của TTĐT có phần trùng lắp với dịch vụ của NH, như thanh toán hóa đơn điện, nước, internet, nạp tiền điện thoại.

Tuy nhiên, ông Trần Hải Linh khẳng định, ở đây không có sự cạnh tranh giữa các công ty TTĐT và NH mà ngược lại đây là sự chia sẻ, kết nối với nhau để phát triển. Chẳng hạn, Ví FPT đã liên kết với các NHTM để triển khai hình thức thanh toán trực tuyến, nghĩa là khi doanh số của Ví FPT tăng thì NH cũng tăng theo, và chính NH cũng có cơ hội để mở rộng thị phần. Hơn nữa, do thị phần còn đang nhỏ hẹp và chưa khai phá hết, nên các công ty trong ngành đã và đang chọn cho mình từng mảng để phát triển thay vì cạnh tranh một cách gay gắt. Chẳng hạn, Ví FPT đang hướng đến phục vụ cho khách hàng thuộc hệ thống của FPT, MoMo lại chủ trương phát triển các điểm giao dịch để phát triển các dịch vụ như chuyển tiền mặt…

THÁI CA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

Maritime Bank liên tiếp nhận 4 giải thưởng quốc tế

(ĐTTCO) - Ngày 14-10, tại Hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) được tổ chức ở Washington DC (Hoa Kỳ), Maritime Bank đã vinh dự được Tạp chí Tài chính hàng đầu thế giới Global Finance trao tặng giải thưởng Ngân hàng tốt nhất Việt Nam 2017. 

Vàng - ngoại tệ