Đầu vào tăng, đầu ra khó hạ

Thị trường lãi suất NH liên tục nóng khi lãi suất huy động kỳ hạn dài trên 1 năm nhảy vọt. Hiện mức lãi suất huy động cao nhất ghi nhận được là 13%/năm, kỳ hạn 13 tháng. Thậm chí có NHTM huy động kỳ hạn ngắn với lãi suất lên đến 13-14%/năm với số tiền gửi lớn. Nhiều chuyên gia nhận định đã đến lúc NHNN nên bỏ trần lãi suất huy động, tránh tình trạng các NHTM biến tướng gây méo mó thị trường tiền tệ.

Đón đầu kỳ vọng

Hiện nay nhiều NHTM nhỏ sẵn sàng chi ngoài với những khoản tiền gửi lớn ở các kỳ hạn. Trong khi đó những NHTM lớn áp mức lãi suất 12,8-12,9%/năm ở kỳ hạn dài kèm theo các chương trình khuyến mại, ưu đãi… nhằm kéo khách hàng về mình.

Nếu khách hàng có nhu cầu rút vốn trước hạn, các NH này sẵn sàng cho rút bằng việc hợp thức hóa hợp đồng cho vay cầm cố sổ tiết kiệm.

Đầu vào tăng, đầu ra khó hạ ảnh 1

Giao dịch tại NH Quốc Tế (VIB).

Ở kỳ hạn dưới 1 năm, dù trần lãi suất theo quy định 9%/năm nhưng một số NH lớn đã tìm nhiều cách cộng thêm 0,5-1%/năm lãi suất tiền gửi cho khách hàng. Lý giải về việc các NHTM đẩy lãi suất lên cao, ông Phạm Thiện Long, Phó Tổng giám đốc HDBank, cho rằng hiện nay chỉ số lạm phát (CPI) có xu hướng tăng vào những tháng cuối năm 2012, vàng cũng có xu hướng tăng, nên người dân gửi tiền kỳ vọng nhận được lãi suất cao. Hơn nữa, nhiều NHTM đang khó khăn buộc phải chạy đua theo lãi suất để cải thiện thanh khoản và giữ chân khách hàng.

Đầu năm, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình từng đưa ra lộ trình sau khi giải quyết được thanh khoản, xử lý các NHTM yếu kém sẽ tháo gỡ trần lãi suất huy động kỳ hạn ngắn, thay vì thả nổi kỳ hạn dài như hiện nay. Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, NHNN nên dần tiến tới gỡ bỏ mức trần lãi suất cho các kỳ hạn khác.

Nếu NHNN hoàn tất quá trình tái cơ cấu và xử lý những NHTM yếu kém trong tháng 6 như đã khẳng định trước Quốc hội, thì sau đó việc gỡ bỏ trần lãi suất hoàn toàn có thể thực hiện được mà không sợ một cuộc đua lãi suất mới.

Tuy nhiên, TS. Nghĩa cũng thừa nhận hiện tại nhiều NHTM đang vướng vào nợ xấu chưa xử lý triệt để nên thanh khoản vẫn đe dọa, trong khi việc vay vốn liên NH không còn dễ khi NHNN ban hành Thông tư 21 siết giao dịch trên liên NH. Do vậy, huy động vốn trên thị trường tiền gửi là giải pháp hút vốn chính của các NHTM.

Điều này cho thấy từ nay đến cuối năm khó có thể thực hiện dỡ trần lãi suất, nhất là thời điểm này lạm phát có xu hướng tăng trở lại, trong khi nhu cầu tín dụng của doanh nghiệp có xu hướng hồi phục vào cuối năm.

Chật vật đầu ra

Nhiều chuyên gia nhận định, nếu lãi suất tiền gửi của các NHTM tiếp tục tăng, lãi suất vay khó giảm tiếp để hỗ trợ doanh nghiệp. Điều này sẽ không đủ kích thích doanh nghiệp vay vốn phát triển kinh tế, trong khi khách hàng gửi món tiền nhỏ lại chịu thiệt thòi vì tuân thủ đúng quy định.

Các NHTM huy động vốn cao hơn mức lãi suất quy định có thể bị phạt từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng. Nhiều ý kiến cho rằng điều này là cần thiết và NHNN cần sớm ban hành để lập lại trật tự thị trường tiền tệ, bởi lẽ thực tế có nhiều NHTM không muốn nâng lãi suất lên vì đang thừa thanh khoản nhưng vì thị phần và cạnh tranh phải chạy theo. Tuy nhiên, điều quan trọng là các NHTM lớn phải định vị lại hướng kinh doanh và không thể theo đuôi các NHTM nhỏ đẩy lãi suất lên quá cao.

NHNN đã kêu gọi các NHTM điều chỉnh giảm lãi suất các khoản vay cũ còn 15%/năm từ tháng 7-2012. Tuy nhiên, đến cuối tháng 8, theo thông báo của NHNN vẫn còn 22,7% khoản vay cũ đang phải chịu lãi suất trên 15%/năm. Thậm chí, một số khoản vay vừa được hạ về dưới 15%/năm nay đã bị NHTM thông báo điều chỉnh tăng trở lại.

Theo một phó tổng giám đốc NHTMCP, nhiều NH đang “thủ”, trữ tiền để cho những doanh nghiệp ruột của mình nhập hàng bán dịp cuối năm, nên buộc phải tăng lãi suất hút vốn, nhưng đang chịu áp lực phải kéo giảm lãi suất cho vay xuống bởi kiếm khách hàng doanh nghiệp tốt không dễ.

Vì vậy, có thể tới đây những khách hàng cá nhân sẽ phải gánh chịu mức lãi suất cho vay cao trở lại để bù đắp việc các NH kéo giảm lãi suất cho vay ở khối khách hàng doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều NHTM thừa nhận lãi suất tăng trở lại ngoài yếu tố dự phòng, đón đầu, thực tế hệ thống NHTM vẫn đang dư tiền. Điều này thể hiện qua lãi suất liên NH hiện nay rất thấp, chỉ dao động 8-9%/năm.

THANH NHƯ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất