Đánh thuế Facebook, Uber, Google… như thế nào?

(ĐTTCO) - Với sự phát triển như vũ bão của công nghệ nên việc cung cấp dịch vụ xuyên biên giới đang đặt ra nhiều thách thức đối với việc quản lý nền kinh tế. Do vậy việc thu thuế từ các đại gia công nghệ hay người bán hàng trực tuyến không hề dễ dàng.

Truy thu không dễ 

Đến nay Uber đã chấp hành nộp gần 30 tỷ đồng tiền thuế. Đối với những hoạt động kinh tế xuyên biên giới, mặc dù khó nhưng ngành thuế đã quyết tâm quản lý sẽ có kết quả. Đến thời điểm này đã có những doanh nghiệp tự giác kê khai nộp thuế nhà thầu cho việc kinh doanh dịch vụ quảng cáo của Google, Facebook. Đó là một bước khởi sắc trong việc quản lý lĩnh vực này.

Ông NGUYỄN QUANG TIẾN, Vụ trưởng - Phó trưởng Ban cải cách và hiện đại hóa, Tổng cục Thuế

Hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam đang diễn ra rất mạnh mẽ, có khoảng 80.000 website và một nửa trong số đó hoạt động ổn định nhưng việc thu thuế trong lĩnh vực này lại rất khó. Đó là thực trạng mà lãnh đạo nhiều cơ quan chức năng liên quan đều thừa nhận.

Theo Giám đốc Sở Công Thương TPHCM Phạm Thành Kiên, đặc biệt hoạt động bán hàng qua Facebook hầu như chưa thu được thuế, hiện đang đề nghị các ngành chức năng phối hợp làm việc với Facebook để thu thuế hiệu quả trong thời gian tới. Trên thực tế, việc kinh doanh qua mạng xã hội tương tự như Facebook, Zalo, YouTube, hay Google đã trở nên rất phổ biến.

Tuy nhiên giao dịch mua bán qua các phương tiện này lại không có hóa đơn đính kèm, chủ yếu là mua trực tiếp hoặc chuyển khoản qua NH. Do vậy điểm khó đầu tiên được đề cập đến là cơ quan quản lý khó có thể xác định doanh thu để tính thuế đối với các cá nhân thực hiện kinh doanh qua mạng xã hội.

 Thực tế, Facebook hay các trang thương mại điện tử chỉ là công cụ để doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận và bán hàng một cách dễ dàng hơn, bởi việc trao đổi hàng hóa vẫn là giữa người bán và người mua. Song theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2006, bất kể doanh nghiệp hay cá nhân dù có đăng ký kinh doanh hay không, miễn có hoạt động mua bán phát sinh thu nhập đến mức chịu thuế phải có trách nhiệm thực hiện đăng ký, kê khai, nộp thuế.

Rõ ràng doanh nghiệp bán hàng thông qua thương mại điện tử họ vẫn phải kê khai doanh thu thuế và phải đóng thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp bình thường. Đối với các hộ gia đình, cá nhân có đăng ký kinh doanh họ phải chịu thuế khoán… Như vậy, vấn đề khiến cho việc thất thu thuế là do doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh không khai báo trung thực việc kinh doanh của mình.

Còn đối với hoạt động của Google, Facebook hay các nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo trên mạng, theo phân tích của một chuyên gia trong ngành, họ chỉ cung cấp dịch vụ quảng cáo còn việc bán hàng ra sao, doanh thu bao nhiêu họ không thể biết và cũng không có quyền được biết. Nói một cách chính xác là những doanh nghiệp, cá nhân Việt Nam nhập khẩu dịch vụ của những công ty này để sử dụng.

Theo quy định của Luật Thuế hiện hành, những dịch vụ này có thể được xếp vào nhóm chịu thuế giá trị gia tăng 0% và không phải đóng thuế nhập khẩu.

Đánh thuế Facebook, Uber, Google… như thế nào? ảnh 1

Hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam đang diễn ra rất mạnh mẽ.

Phải định danh được hình thức kinh doanh

Facebook chỉ là câu chuyện đang được bàn tán nhiều ở thời điểm hiện tại sau khi cơ quan nhà nước kiến nghị thu thuế bán hàng qua Facebook. Thực tế việc quản lý và truy thu thuế đối với các hình thái kinh doanh mới có sử dụng hàm lượng công nghệ đang đặt ra thách thức đối với cơ quan quản lý. Dù vậy không phải là hoàn toàn không có cách. Chẳng hạn câu chuyện về Uber.

Ngày 22-11-2016, Bộ Giao thông-Vận tải (GTVT) đã nhận được Đề án thí điểm ứng dụng khoa học công nghệ hỗ trợ quản lý và kết nối hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng của Công ty TNHH Uber Việt Nam. Đầu tháng 2-2017, Bộ GTVT đã có Văn bản 634/BGTVT-VT yêu cầu Uber Việt Nam không được cung cấp, phối hợp với các chủ phương tiện, đơn vị vận tải để thực hiện kinh doanh vận tải trái với quy định hiện hành khi chưa hoàn thiện các nội dung của đề án.

Bộ GTVT khẳng định việc Công ty Uber BV-Hà Lan ủy quyền cho Uber Việt Nam tham gia đề án thí điểm là chưa phù hợp. Theo đúng tinh thần của công văn này Uber phải ngừng cung cấp dịch vụ hỗ trợ kinh doanh vận tải tại Việt Nam. Tuy nhiên, trên thực tế hiện tại các hoạt động của Uber vẫn đang diễn ra một cách mạnh mẽ. Câu chuyện về Uber đặt ra những vấn đề rất lớn đối với việc quản lý kinh doanh của các công ty nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

Nhìn nhận vấn đề này, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và chính sách, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng: “Nếu không thu hay thất thu thuế thì đó là lỗi của cơ quan quản lý nhà nước. Cơ quan quản lý càng chậm điều chỉnh chính sách, quy định càng thất thu nhiều”.

Vậy trên thực tế việc quản lý Uber, Grab hay thu thuế Facebook, Google… có thực sự khó hay không? Hiện không ít quan điểm cho rằng Uber và Grab là những doanh nghiệp vận tải tương tự như những công ty kinh doanh dịch vụ vận tải khác. Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng đây là công ty cung cấp loại hình dịch vụ khoa học công nghệ, hay dịch vụ phần mềm kết nối, hay kinh doanh thương mại điện tử...

Việc xác định hình thức kinh doanh này rất quan trọng bởi chỉ có khi xác định chính xác loại hình kinh doanh của những doanh nghiệp này mới áp dụng khung pháp lý phù hợp để điều phối. Thực tế Uber Việt Nam không đăng ký ngành nghề kinh doanh vận tải mà là kinh doanh dịch vụ điện tử kết nối vận tải.

Vào ngày 24-8-2016, Bộ Tài chính có Công văn 11828 hướng dẫn về thuế đối với loại hình kinh doanh của Uber. Theo đó, nghĩa vụ thuế với Công ty TNHH Uber B.V Hà Lan (chủ sở hữu Uber Việt Nam) sẽ được thực hiện theo đúng quy định áp dụng với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập tại Việt Nam. 

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hàng mỹ phẩm, thực phẩm chức năng bán khá phổ biến trên Facebook

Hé lộ doanh thu 'khủng' từ bán hàng qua Facebook

(ĐTTCO)-Hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của cá nhân, tổ chức trên các trang mạng xã hội sau một thời gian vào “tầm ngắm” của cơ quan thuế đã hé lộ một kênh có doanh thu cao ngất.