Còn dư địa để giảm lãi vay

Cuối tuần trước, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho biết sẽ phấn đấu đưa mặt bằng lãi suất cho vay xuống quanh mức 10%/năm trong năm 2013, thậm chí sẽ thực hiện mục tiêu này trong khoảng 2-3 tháng nữa. Đây là tin vui đối với cộng đồng doanh nghiệp, bởi trong bối cảnh hoạt động sản xuất - kinh doanh vẫn còn khó khăn như hiện nay do tổng cầu chưa cải thiện, mức lãi suất vay khoảng 10%/năm doanh nghiệp mới chịu đựng nổi.

 Tín dụng nghẽn vì lãi suất cao

Trong bản báo cáo tình hình kinh tế vĩ mô quý I vừa công bố, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia (UBGSTCQG) nhận định, dù tăng trưởng GDP quý I-2013 cao hơn cùng kỳ 2012 nhưng tổng cầu của nền kinh tế vẫn yếu.

Để tạo điều kiện tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp, NHNN sẽ chỉ đạo các NHTM rà soát các quy định, đơn giản các điều kiện vay vốn, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến sản phẩm nông nghiệp, thủy sản...

Thống đốc Nguyễn Văn Bình 

Về tiêu dùng, doanh số bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng sau khi loại trừ yếu tố giá tăng 4,5% so với mức 5% của quý I-2012. Đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước giảm 4,9% so với cùng kỳ, trong khi số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới giảm 6,8%.

Từ đầu năm đến nay, thanh khoản NH tiếp tục duy trì ổn định và mặt bằng lãi suất có xu hướng giảm theo sát diễn biến của lạm phát, mặc dù vẫn chưa như mong đợi của doanh nghiệp.

Lãi suất thị trường liên NH khá thấp và giảm nhẹ so với đầu năm, các lãi suất chủ chốt cũng giảm (lãi suất tái cấp vốn giảm còn 8%/năm, lãi suất tái chiết khấu còn 6%/năm) và trần lãi suất tiền gửi giảm còn 7,5%/năm.

Tuy nhiên, vốn tín dụng vào khu vực sản xuất vẫn chưa có nhiều cải thiện so với cuối năm ngoái, phản ánh khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế còn yếu.

Tính đến ngày 21-3, tín dụng chỉ tăng 0,03% trong khi huy động tăng 3,86% so với cuối năm 2012. Trái phiếu chính phủ vẫn là một kênh đầu tư hấp dẫn đối với các TCTD khi lợi suất ở mức hấp dẫn và rủi ro giảm.

Còn dư địa để giảm lãi vay ảnh 1

Khách hàng làm thủ tục vay vốn tại VPBank. Ảnh: LONG THANH

Trên thị trường sơ cấp, khối lượng trái phiếu chính phủ huy động lớn và tỷ lệ đấu thầu thành công cao. Tính từ đầu năm đến nay, tổng khối lượng trái phiếu đã phát hành thành công là 42.952 tỷ đồng, tỷ lệ trúng thầu đạt 99,3% trong 2 tuần đầu tháng 3-2013.

Theo TS. Vũ Viết Ngoạn, Chủ tịch UBGSTCQG, vấn đề nợ xấu khi chưa được khắc phục cơ bản sẽ vẫn là một trong những trở ngại lớn cho việc tiếp cận vốn NH của các doanh nghiệp. Do vậy, mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 12% vẫn đối mặt với thách thức lớn.

Trên thực tế, tại các cuộc đối thoại với lãnh đạo NHNN thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp phản ánh vẫn đang phải vay mới mức lãi suất khá cao, khoảng 13-15%/năm, có trường hợp vẫn phải vay với lãi suất 18%/năm. Bên cạnh đó, chỉ doanh nghiệp lớn mới tiếp cận tín dụng dễ dàng, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa do không có tài sản thế chấp nên gặp rất nhiều khó khăn khi đi vay.

Cho vay mới 10%/năm, khoản vay cũ 13%/năm

TS. Vũ Viết Ngoạn cho rằng, tăng trưởng GDP của quý I-2013 cao hơn cùng kỳ năm 2012, tạo nền tảng ban đầu thuận lợi cho thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm cao hơn 2012. Căn cứ chuỗi số liệu từ 2001 và áp dụng phương pháp định lượng, UBGSTCQG dự báo:

Trong thời gian từ nay đến khi Quốc hội họp (tháng 5-2013), Chính phủ giao các bộ, ngành tiếp tục nghiên cứu xem xét phương án giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, giảm thuế giá trị gia tăng... mạnh mẽ hơn trên tinh thần vừa đảm bảo cân đối ngân sách, vừa tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, không chỉ năm nay mà nhiều năm về sau.

Ông VŨ ĐỨC ĐAM,
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ

Với giả định xu hướng tăng trưởng không biến động lớn trong 3 quý cuối năm, tăng trưởng kinh tế cả năm 2013 sẽ đạt khoảng 5,3%, lạm phát năm 2013 dự báo sẽ ở mức 6-7%.

Cùng với lực cầu của nền kinh tế đang rất yếu, tăng trưởng tín dụng 3 tháng đầu năm ở mức rất thấp, bình quân lạm phát quý I bằng khoảng 40% cả năm, lạm phát cả năm nhiều khả năng sẽ dưới mức 7%.

“Tình hình trên tạo dư địa cho việc giảm lãi suất huy động xuống 7%/năm, lãi suất cho vay xuống 10%/năm” - TS. Vũ Viết Ngoạn nhận định.

Tiếp tục giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm 2013 cao hơn 2012 cũng là yêu cầu được Chính phủ đưa ra tại phiên họp thường kỳ tháng 3 vừa qua.

Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình, do lãi suất huy động ngắn hạn đã giảm xuống 7,5%/năm nên dư địa giảm tiếp không còn nhiều. NHNN sẽ tiếp tục giữ trần lãi suất huy động để đẩy nhanh quá trình hạ lãi suất cho vay.

Mặt khác, quan điểm của nhà điều hành trong thời gian tới là tiếp tục tạo thanh khoản tốt hơn cho hệ thống, tạo điều kiện để các NH tính toán chi phí, giảm mạnh lãi suất cho vay. Lãi suất huy động đã giảm, nhưng cần thêm thời gian để tác động đến lãi suất cho vay. Bên cạnh đó, sẽ đưa lãi suất các khoản vay cũ còn dư nợ xuống dưới 13%/năm (hiện đã giảm xuống dưới 15%/năm).

Dù vẫn đang gặp khó khăn trong cân đối lợi nhuận, nhưng theo đại diện một số NHTM, với tình hình hiện nay quyết tâm giảm lãi suất cho vay là có thể làm được.

TS. Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch Thường trực HĐQT LienVietPostBank, cho rằng đối với hoạt động NH, cho vay lãi suất thấp vẫn có thể đạt hiệu quả nếu tính toán chặt chẽ. Khi kinh tế khó khăn, cho vay lãi suất cao chỉ là “lãi suất trên giấy” mà không thu được. Hơn nữa, chấp nhận vay lãi suất cao sẽ là khách hàng có nguy cơ phá sản trong tương lai.

“Lãi suất huy động bao gồm một rổ các kỳ hạn với lãi suất khác nhau, chứ không phải chỉ huy động ở một mức rồi cho vay mới một mức nhất định mới có lãi. Vì thế, theo tính toán của chúng tôi, nhiều trường hợp NH có thể cho vay với lãi suất 8-10%/năm vẫn có lãi” - TS. Hưởng cho biết.

BẢO MINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chứng khoán hóa trái phiếu doanh nghiệp

Chứng khoán hóa trái phiếu doanh nghiệp

(ĐTTCO) - Phát triển trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) có ý nghĩa rất quan trọng đối với thị trường vốn, giúp giảm sức ép vốn trung và dài hạn đối với hệ thống NH.