Căng thẳng thị trường USD

Diễn biến tỷ giá USD đang rơi vào trạng thái căng thẳng khi người dân khó mua USD, doanh nghiệp (DN) phải mua với giá thương lượng cao gần bằng thị trường tự do từ các NHTM, còn thị trường tự do lại có dấu hiệu thu gom đầu cơ USD, đã khiến mối lo rủi ro ngày càng lan rộng trên thị trường.

Khó mua USD từ NH

Căng thẳng thị trường USD ảnh 1
Theo quy định của NHNN, những người có nhu cầu du học, chữa bệnh, đi công tác, du lịch, thăm viếng người thân ở nước ngoài có thể mua ngoại tệ tại các điểm được cấp phép bán ngoại tệ mặt thuộc mạng lưới hoạt động của các tổ chức tín dụng được phép.

Tuy nhiên, hiện nay, người dân muốn mua USD tại NHTM rất khó khăn. Chị T.T (quận 1, TPHCM), cho biết cần mua USD cho con đi du học, nhưng sau khi cung cấp đầy đủ các loại giấy tờ như giấy báo nhập học, giấy báo học phí, visa do sứ quán Hoa Kỳ cấp, passport và vé máy bay, chị vẫn không mua được USD theo nhu cầu.

Khi bán USD vượt trần, NH hạch toán phí mua USD vào phí chuyển tiền ra nước ngoài, thông thường khoảng 200USD cho 1 lần chuyển. Nhưng khi USD khan hiếm, mức phí có thể lên đến vài ngàn USD nếu mua số lượng lớn.

Cụ thể khi đến BIDV hỏi mua USD, nhân viên NH thông báo nguồn ngoại tệ đang khan hiếm, phải chờ xem xét. Tại Kienlong Bank, chị hỏi mua 5.000USD, nhân viên thu đổi ngoại tệ cho biết chỉ có thể bán 1.000USD cũng với lý do khan hiếm.

Liên hệ với người quen tại một NH khác, chị nhận được lời hứa sẽ bán 5.000USD nhưng cũng chưa chắc chắn. Theo chị, các NH chỉ ưu ái bán USD cho những khách hàng quen, còn những khách hàng lạ đều bị từ chối. Do thời hạn nhập học của con sắp đến, chị T buộc phải tìm mua USD chợ đen.

Không chỉ khách hàng cá nhân gặp khó, nhiều DN cũng đang ở trong tình trạng này, đặc biệt từ khi tỷ giá tăng thêm 1%, việc mua USD càng khó hơn. Theo phó giám đốc một công ty điện tử viễn thông, công ty đang có nhu cầu nhập khẩu lô hàng trị giá 15.000USD, nhưng khi liên hệ các NH đều báo không có.

Giám đốc một công ty xuất khẩu nhựa cũng than thở khi nhận được tiền thanh toán từ khách hàng bằng USD, DN mang đến NH bán, nhưng khi có nhu cầu hỏi mua lại NH đều lắc đầu, vì thế DN phải mua ở thị trường tự do với giá cao. Một số DN khác cũng phản ánh dù NH đã niêm yết giá giao dịch, nhưng khoảng 2 tháng nay DN muốn mua USD phải chịu giá thỏa thuận.

Tuy nhiên, một đại diện NHTM cho biết sở dĩ các NH phải bán USD với giá thương lượng là do thời điểm này ngay cả DN xuất khẩu có USD cũng thương lượng giá bán cho NH chứ không bán theo giá niêm yết. Để cạnh tranh, các NH phải đẩy giá mua USD từ DN xuất khẩu cao hơn giá niêm yết.

Thị trường tự do bị bỏ ngỏ?

Mặc dù những bất ổn về tỷ giá và sự khan hiếm USD đang diễn ra được cho là do các NHTM đẩy mạnh mua USD để tái lập trạng thái ngoại tệ, nhưng cũng cần xét những tác động không nhỏ từ thị trường tự do. Từ đầu năm đến nay, nguồn ngoại tệ thu về từ hoạt động xuất khẩu của các DN không cao.

Trong khi đó thị trường USD tự do vẫn hoạt động, chỉ có khác trước là chuyển từ công khai sang bí mật. Giá USD trên thị trường tự do đang cao hơn giá giao dịch tại NH rất nhiều, nên người dân chỉ bán USD cho các tiệm vàng, dẫn đến việc một số NHTM khan hiếm ngoại tệ, phải từ chối bán ra trong một số thời điểm.

Theo ghi nhận của ĐTTC, ngày 28-6, giá USD tự do mua vào bán ra ở mức 21.350-21.400 đồng/USD, nhưng vào cuối ngày khi NHNN thông báo tăng tỷ giá 1%, giá USD bắt đầu tăng mạnh và đạt đến 21.730-21.900 đồng/USD vào ngày 8-7.

Đến ngày 9-7, giá USD có giảm nhưng vẫn ở mức cao 21.550-21.750 đồng/USD. Từ khi tỷ giá tăng, thị trường tự do xuất hiện dấu hiệu găm giữ, đầu cơ. Khảo sát các tiệm vàng ở khu vực chợ Bà Chiểu, Tân Định, Bến Thành, An Đông, dù vẫn thu mua USD khá nhộn nhịp nhưng khi hỏi mua USD phục vụ nhu cầu cá nhân, họ không bán.

Theo tìm hiểu, nhiều tiệm vàng thu mua USD chỉ bán lại cho một số đầu mối, hạn chế bán cho khách hàng vãng lai để đảm bảo an toàn. Chủ một tiệm vàng tiết lộ, sau khi NHNN tăng tỷ giá USD, các đầu mối thông báo cần mua một lượng USD lớn nên các bạn hàng (chủ yếu các tiệm vàng) liên tục tăng giá để kích thích người dân bán USD.

Thăm dò nhiều ý kiến trên thị trường tự do cho thấy có 3 nguyên nhân khiến giá USD trên thị trường tự do những ngày qua tăng cao: (1) Do NHNN tăng tỷ giá 1%, nới rộng chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới, khiến nhu cầu nhập lậu vàng tăng.

(2) Nhu cầu mua USD từ dân và DN rất lớn, trong khi NHTM bán ngoại tệ với giá thỏa thuận, thấp hơn thị trường tự do chỉ 100-200 đồng nhưng rất khó mua, nên nhu cầu này đổ ra thị trường tự do.

(3) Nhiều nhà đầu cơ dự báo NHNN sẽ tiếp tục phá giá USD nên găm giữ USD sẽ có lợi trong thời gian tới. Hiện mức tăng giảm của USD trên thị trường tự do đang bị chi phối bởi lực cầu của các đầu mối thu gom.

Có thể ví thị trường USD hiện “căng như dây đàn” và giới DN hiện đang trông chờ động thái can thiệp từ NHNN để lấy lại niềm tin, giảm bớt lo lắng khi mùa sản xuất, nhập khẩu phục vụ nhu cầu cuối năm đang bắt đầu tăng. 

Yên Lam

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

(ĐTTCO) - Thông tin VPBank chuẩn bị niêm yết 1,3 tỷ cổ phiếu (CP) tại Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) vào ngày 17-8 tới đây, khiến việc niêm yết của ngành NH nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường.