Bình ổn vàng, chưa kiềm giá USD

Sau một thời gian cho phép 5 NHTM bán vàng bình ổn và mua vàng đối ứng trên tài khoản nước ngoài, đến nay các NHTM đã bán ra thị trường gần 10 tấn vàng. Diễn biến thị trường những ngày qua cho thấy giá vàng trong nước đã dần liên thông với thế giới. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia thừa nhận giải pháp này đang là “con dao 2 lưỡi” và chưa phải là “bài thuốc” hữu hiệu trong việc kiềm cương tỷ giá.

USD làm giá theo vàng

Nhu cầu mua vàng là có thực. Nhưng nếu người dân mua quá nhiều vàng chưa chắc có lợi. Thí dụ, chênh lệch giữa giá mua và bán vàng hiện nay là 300.000 đồng. Nếu mua 1 lượng vàng giá 43,8 triệu đồng, chiều cần tiền bán gấp trong khi giá thế giới giữ nguyên, tỷ giá đứng yên, người mua sẽ bị thiệt 200.000 đồng. Vì vậy, người dân nên quan tâm đến chênh lệch giữa giá mua và giá bán, nhất là trong điều kiện giá vàng đang đứng ở mức cao. Nhiều nhà đầu tư quốc tế cho rằng giá vàng hiện nay đang bong bóng, nếu giá vàng thế giới giảm, mức độ thiệt hại của người dân sẽ rất lớn.

Ông TRẦN PHƯƠNG BÌNH,
Tổng giám đốc DongABank

Tính đến cuối ngày hôm qua giá vàng trong nước vẫn cao hơn thế giới hơn 1 triệu đồng/lượng. Đặc biệt những ngày gần đây tỷ giá thị trường tự do liên tục tăng cao, kéo theo giá USD chuyển khoản trên thị trường liên ngân hàng cũng tăng mạnh. Nhiều chuyên gia lo ngại giá USD tự do càng cao chênh lệch giữa giá vàng trong  nước và thế giới càng khó thu hẹp.

Ông Trần Phương Bình, Tổng giám đốc DongABank, phân tích: “Giá vàng trong nước dù vẫn chênh lệch với thế giới nhưng không còn khoảng cách quá xa như trước.

Điều này khẳng định chính sách của NHNN về thị trường vàng hoàn toàn đúng đắn. Nhưng việc đẩy mạnh bán vàng ra không phải mục đích kéo giá vàng xuống, mà NHNN muốn sử dụng công cụ giá vàng để quản lý tỷ giá ngoại tệ.

Đây là bài toán NHNN và các NHTM phải xử lý. Giá USD thị trường tự do đang nhìn vào mức độ chênh lệch giữa giá bán vàng trong nước và giá thành nhập khẩu vàng.

Nếu độ chênh lệch này lớn giá USD thị trường tự do sẽ cao, theo đó giá USD chuyển khoản trên thị trường liên ngân hàng cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ”.

Hiện nay sau khi bán vàng, các NHTM không thể chỉ “ôm” tiền mặt mà phải lo mua USD, nên những đơn vị có USD sẽ làm giá đẩy giá bán lên để chia sẻ lợi nhuận cùng với các NHTM được phép bán vàng. Việc phát sinh nhu cầu ngoại tệ vài trăm triệu USD trong một vài ngày tất yếu làm giá USD tăng lên.

Bình ổn vàng, chưa kiềm giá USD ảnh 1

Giá USD tự do càng cao chênh lệch giữa giá
vàng trong nước và thế giới càng khó thu hẹp.
Ảnh: LÃ ANH

Một yếu tố khác, bán vàng ra nhưng các NHTM chưa có cơ hội mua vàng trong nước với giá thấp để cân đối lại kho vàng, duy trì nguồn vàng bình ổn.

Câu hỏi đặt ra là điều gì sẽ xảy ra nếu giá vàng thế giới vẫn tiếp tục tăng và sức mua trong nước vẫn tiếp tục tạo chênh lệch cao? Chắc chắn lượng vàng bán ra sẽ ngày một nhiều, buộc NHNN phải cho nhập khẩu vàng vật chất và như vậy sẽ tiếp tục tiêu tốn lượng USD lớn.

Tuy nhiên, theo ông Trần Phương Bình, giải pháp cho nhập vàng không phải là chảy máu ngoại tệ, vì vàng là ngoại tệ mạnh và việc nhập vàng chỉ là hình thức chuyển đổi từ ngoại tệ này sang ngoại tệ khác.

Bởi nếu không cho nhập vàng chính thức, nhập lậu vàng xảy ra khiến cầu ngoại tệ tăng đột biến, đẩy tỷ giá tự do quá cao so với ngoại tệ và khi đó các nhà xuất khẩu sẽ không bán ngoại tệ theo giá chính thức.

Cũng có ý kiến ngược lại: Điều gì sẽ xảy ra nếu giá vàng trong nước thấp hơn thế giới? Liệu khi đó các NHTM có nhất thiết mua vàng trong nước? Bởi lẽ lúc này các NHTM đã cân bằng việc mua vàng tài khoản nước ngoài và lượng tiền VNĐ sau khi bán dùng để cho vay hoặc làm việc khác. NHNN sẽ khó kiểm soát được và dự trữ ngoại tệ sẽ sớm bào mòn. Thể hiện qua tỷ giá hiện nay đã tăng trở lại vì nhiều NHTM bán vàng huy động đang cần ngoại tệ để ký quỹ vàng tài khoản.

Ai quyết định giá bình ổn?

Các NHTM sẽ không bán vàng nếu không có chênh lệch dương. Điều này cho thấy giá vàng không thể về sát và đừng nghĩ giá trong nước thấp hơn thế giới như những tháng đầu năm. Do đó, NHNN đã đặt mình vào thế yếu trong việc cung ứng ngoại tệ để nhập khẩu vàng sau này. Không loại trừ nhóm 5+1 này sẽ chỉ lo bán vàng chứ chưa hẳn mua vàng nếu giá trong nước thấp, họ có thể mua trong nước bán ra nước ngoài để có thêm lợi nhuận và lượng mua bao nhiêu so với lượng bán khó biết được.

Ông LÊ ĐẠT CHÍ,
Trường Đại học Kinh tế TPHCM 

Dư luận gần đây cho rằng 5 NHTM và 1 công ty kinh doanh vàng (5+1) đã lãi lớn khi bán vàng ra thị trường, đơn cử với 6 tấn vàng bán ra nhóm 5+1 này đã lãi trên 200 tỷ đồng. Điều đó cho thấy hoạt động này rất sinh lợi mà an toàn nên có thông tin đã có thêm 2 ngân hàng nữa được tham gia.

Điều này đẩy cả hệ thống NHTM huy động vàng lãi suất lên cao so với trước đây, bởi trong lúc không cạnh tranh vượt trần lãi suất huy động VNĐ và USD, sẽ cạnh tranh huy động vàng. Huy động càng nhiều, được bán ra dưới danh nghĩa bình ổn càng lớn và lợi nhuận có được càng cao.

Hiện NHNN quy định mức bán ra cụ thể từng đơn vị nên các NHTM không thể bán giá thấp hơn SJC, vì như vậy không đủ nguồn để bán. Trong khi SJC cũng như các doanh nghiệp khác, khi kinh doanh yếu tố lợi nhuận luôn được đặt lên hàng đầu.

Vì vậy, không nên để doanh nghiệp hay NHTM quyết định giá bán vàng mà NHNN có thể quy định một biên lợi nhuận cụ thể để đơn vị bán vàng có lời, với điều kiện nếu đơn vị đó góp phần đẩy tỷ giá xuống sẽ có lời nhiều hơn.

Thí dụ, NHNN quy định biên lợi nhuận 200.000 đồng/lượng, tính theo tỷ giá thị trường tự do là 21.400 đồng/USD, giá vàng sẽ là 43,1 triệu đồng/lượng, NHNN cho bán giá 43,3 triệu đồng, NHTM nào kéo giá USD thị trường xuống thì lợi nhiều hơn.

Khi đó, kênh đầu cơ ngoại tệ bị chặn vì chênh lệch không quá 200.000 đồng/lượng không đủ sức để nuôi dưỡng nhập vàng. Còn nếu để tình trạng như hiện nay, tỷ giá thị trường bao nhiêu các NHTM không can thiệp và cứ việc lấy giá thành vàng nhập khẩu dựa trên giá USD thị trường tự do, việc bình ổn giá vàng sẽ không có ý nghĩa trong việc kiềm giá vàng mà NHNN đặt ra.

Cũng có ý kiến cho rằng đã đến lúc nhóm 5+1 nên công bố chính thức việc bán vàng bình ổn, có thể qua hình thức treo băng rôn vừa tạo sự minh bạch tin tưởng vào chính sách của NHNN với thị trường, vừa hướng người dân mua vàng tại những nơi có uy tín, hạn chế sự chi phối ở hệ thống phân phối nhỏ lẻ trên thị trường.

Được biết, hiện tại chỉ mới có Techcombank là ngân hàng đầu tiên công bố bán vàng giá bình ổn trên 200 điểm giao dịch trên toàn quốc.

MAI THẢO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Rủi ro rút tiền qua máy POS

Rủi ro rút tiền qua máy POS

(ĐTTCO) - NHNN vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 19/2016 quy định về hoạt động thẻ NH.