Bài toán lợi nhuận 2012?

Đến thời điểm này nhiều NHTM đã có kết quả lợi nhuận 6 tháng đầu năm, trong đó có “kẻ cười, người khóc”. Tuy nhiên, lợi nhuận 6 tháng còn lại của năm tài chính 2012 mới là nan giải đối với NHTM khi nợ xấu có xu hướng gia tăng, cộng với sức ép giảm lãi suất theo mệnh lệnh của NHNN.

Dự phòng đe dọa lợi nhuận

Khác với những năm trước, các NHTM tỏ ra dè dặt trong công bố kết quả lợi nhuận “khủng”. Bởi công bố lợi nhuận cao quá lại ngại dư luận chỉ trích không chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp. Còn công bố lợi nhuận quá thấp hoặc lỗ, ngay lập tức giá cổ phiếu sẽ rớt, uy tín giảm sút, kéo theo khả năng huy động vốn giảm.

Một trong những giải pháp trọng tâm để xử lý nợ xấu của NHNN là yêu cầu các NHTM tiếp tục tăng cường trích lập, dự phòng rủi ro. Song song đó, NHNN có quy định mới về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tế trong nước. Tuy nhiên, khoảng trích lập dự phòng rủi ro tăng cao sẽ “ăn” vào lợi nhuận của NH.

 TS. LÊ XUÂN NGHĨA,
Chuyên gia tài chính NH

Theo số liệu ước tính, 6 tháng đầu năm 2012 Vietcombank đạt khoảng 2.600 tỷ đồng lợi nhuận, Sacombank 1.700 tỷ đồng và DongA Bank 759 tỷ đồng. Trước đó, Habubank cho biết lợi nhuận trước thuế hết quý I-2012 hơn 39 tỷ đồng; MB lãi trước thuế 903 tỷ đồng; VietinBank lãi trong 4 tháng đầu năm hơn 2.000 tỷ đồng… Trao đổi với ĐTTC, ông Lê Hùng Dũng, Chủ tịch HĐQT Eximbank, cho biết đến nay Eximbank đã đạt được 40% kế hoạch lợi nhuận, trong đó từ tín dụng chiếm 68%, còn lại là các mảng kinh doanh ngoại tệ, vàng, đầu tư và các dịch vụ khác.

Đến thời điểm này chưa thể khẳng định Eximbank có đạt chỉ tiêu lợi nhuận năm hay không, mà phải chờ đến đầu quý IV mới có thể xác định được. Bởi không loại trừ những tháng cuối năm có những biến động, nếu biết nắm bắt có thể khai thác tạo sự bứt phá trong lợi nhuận.

Dù tín dụng 6 tháng đầu năm hệ thống NHTM tăng trưởng âm 0,76%, nhưng hầu hết NHTM đều cho biết lợi nhuận có được từ đầu năm đến nay chủ yếu từ tín dụng. Giải thích điều này, ông Phạm Linh, Phó Tổng giám đốc OCB, cho rằng năm nay kiếm khách hàng vay mới không dễ, khách hàng cũ tốt thì lo trả nợ cũ để vay lại hưởng lãi suất mới, còn khách hàng cũ khó khăn không muốn vay tiếp. Nhiều NHTM ở trong tình cảnh này đã dùng nguồn vốn nhàn rỗi của mình để đầu tư vào trái phiếu chính phủ, hoặc đẩy mạnh hoạt động đầu tư như mua trái phiếu doanh nghiệp.

Dù lãi suất trái phiếu đã giảm nhưng NHTM vẫn có lời và an toàn hơn cho vay. Điều này thể hiện rõ qua số liệu của NHNN cho thấy tín dụng 6 tháng tăng trưởng âm, nhưng nếu tính cả số dư đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp và ủy thác lại tăng 1,4%.

Tuy nhiên, theo tính toán của ĐTTC, số lãi hàng ngàn tỷ đồng nhiều NHTM công bố có thể chuyển thành con số âm hoặc giảm mạnh nếu trích lập đủ dự phòng rủi ro các khoản nợ xấu. Bởi theo số liệu của NHNN đến 31-3-2012, nợ xấu của các NHTM hơn 202.000 tỷ đồng, nhưng đến cuối tháng 5 các NHTM đã trích lập dự phòng rủi ro được 67.300 tỷ đồng, chiếm 57,18% nợ xấu, theo báo cáo của các TCTD.

Gỡ đầu ra tín dụng không dễ

Dự báo khả năng tăng trưởng tín dụng từ nay đến cuối năm, ông Lê Hùng Dũng cho biết: “Eximbank huy động được 70.000 tỷ đồng với lãi suất 9%/năm, mỗi năm tiền lãi phải trả là 8.300 tỷ đồng, tức trung bình mỗi tháng 500-650 tỷ đồng. Vì thế nếu không cho doanh nghiệp vay, NH sẽ “chết”, nhưng cũng không thể cho doanh nghiệp sắp “chết” vay. Dự báo 6 tháng cuối năm tăng trưởng tín dụng rất khó vì đầu năm tăng trưởng thấp như vậy.

Tuy nhiên, trong gần một tháng qua khi triển khai cho vay lãi suất VNĐ theo lãi suất USD 7%, Eximbank đã có mức tăng trưởng tín dụng ngoạn mục. Cho vay lãi suất 7%/năm từ ngày 8-6 đến ngày 5-7 (chỉ trong vòng 1 tháng) tín dụng đã tăng lên 5.000 tỷ đồng.

Đây là điều kiện để Eximbank tiếp tục phát huy từ nay đến cuối năm”. Được biết tới đây Sacombank cũng kỳ vọng tăng trưởng tín dụng từ nay đến cuối năm qua việc cho vay tiền đồng theo lãi suất USD.

Bài toán lợi nhuận 2012? ảnh 1

Khách hàng giao dịch tại Maritime Bank. Ảnh: CAO THĂNG

Ông Trần Phương Bình, Tổng giám đốc DongA Bank, cho biết lợi nhuận trước thuế đến nay đạt khoảng 759 tỷ đồng so với mục tiêu cả năm 1.500 tỷ đồng (đạt được 50% kế hoạch). Nhiều khả năng DongA Bank phải điều chỉnh chỉ tiêu lợi nhuận do tình hình cho vay những tháng cuối năm không mấy khả quan. Hơn nữa việc giảm lãi suất cho vay với dư nợ cũ sẽ làm DongA Bank mỗi tháng giảm 40 tỷ đồng lợi nhuận.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc OCB, chia sẻ, để thu hút khách hàng vay vốn, năm nay HĐQT OCB không đặt yêu cầu chỉ tiêu lợi nhuận mà chấp nhận giảm lợi nhuận, bằng cách giảm lãi suất cho vay đồng loạt với lãi suất dư nợ cũ lẫn khoản vay mới từ nay đến cuối năm để kích cầu tín dụng. Mới đây, lãnh đạo Vietcombank cũng cho biết sẵn sàng chấp nhận có thể mất khoảng 1.800 tỷ đồng lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay trong năm nay.

Dù các NHTM chấp nhận giảm lãi suất để cho vay nhưng chưa chắc có người vay nhiều. Vấn đề bây giờ không phải là lãi suất mà là giải pháp tháo gỡ đầu ra sản phẩm của doanh nghiệp. Thí dụ, doanh nghiệp tồn kho 100 tấn thép, dù NHTM có cho vay lãi suất 5%/năm nhưng với công nghệ cũ, nguyên liệu giá cũ, giá thành sản phẩm không tăng và đầu ra chưa khả quan, doanh nghiệp cũng không dám vay.

Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hiện đang gặp nhiều khó khăn khi các thị trường chủ yếu (Hoa Kỳ, EU…) chưa có triển vọng, không có hàng xuất cũng như không có hàng nhập, hoạt động cho vay tài trợ xuất nhập khẩu của các NHTM cũng khó theo.

Có thể thấy, trong những tháng còn lại của năm 2012, với điều kiện lạm phát thấp, các chính sách nới lỏng tiền tệ và nhất là các chính sách hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp, như kích cầu, sẽ có nhiều dư địa hơn, việc xử lý nợ xấu NH sẽ được NHNN tập trung thực hiện. Đây có lẽ là kỳ vọng nhất để các NHTM có thể cải thiện hoạt động cho vay. Tuy nhiên, để hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận năm nay vẫn đang là dấu hỏi đối với nhiều NHTM.

MAI THẢO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

(ĐTTCO) - Thông tin VPBank chuẩn bị niêm yết 1,3 tỷ cổ phiếu (CP) tại Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) vào ngày 17-8 tới đây, khiến việc niêm yết của ngành NH nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường.