Áp lực tín dụng cuối năm

Mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2013 là 12% nhưng đến hết tháng 6, toàn hệ thống NH mới tăng trưởng 4,5%. Theo đó, áp lực tăng trưởng tín dụng những tháng cuối năm đang đè nặng lên nhiều NHTM.

Chạy đua lãi suất ưu đãi

Theo báo cáo tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 7, tăng trưởng tín dụng của hệ thống NH tính đến 25-7 ước tăng 5,02%. Nhưng theo thống kê của NHNN, đến hết ngày 24-7, tổng số dư tiền gửi của khách hàng tại các NHTM ước tăng 9,48% và tăng trưởng tín dụng đối với nền kinh tế chỉ đạt 4,91%.

Như vậy, từ nay đến cuối năm tín dụng phải tăng trưởng bình quân 1,4%/tháng mới có thể hoàn thành mục tiêu 12%. Tuy nhiên, qua hơn 6 tháng, toàn hệ thống mới có vài NH như Sacombank, NamABank đạt được mục tiêu 12%.

Điều này cho thấy tăng trưởng tín dụng tại các NHTM khá ảm đạm, thậm chí Vietcombank âm 1%. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của các NHTM chủ yếu dựa vào cho vay tiêu dùng, còn tín dụng cho doanh nghiệp vẫn rất thấp.

Áp lực tín dụng cuối năm ảnh 1

Giao dịch tại MB. Ảnh: L.THANH

Hiện nay các NHTM không còn chạy đua lãi suất huy động để hút vốn mà cạnh tranh bằng nhiều gói tín dụng lãi suất ưu đãi. Theo đó, với khách hàng cá nhân, các NHTM đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, mua ô tô, mua hoặc xây sửa nhà… lãi suất khá sốc.

Chẳng hạn, Techcombank thông báo dành 4.000 tỷ đồng tài trợ cho khách hàng cá nhân vay mua nhà, ô tô, tiêu dùng, xây sửa nhà và vay hộ kinh doanh với mức lãi suất 5,99%/năm, áp dụng trong 1-6 tháng đầu tùy theo thời hạn vay cùng các ưu đãi thanh toán gốc và lãi linh hoạt.

Nhiều NH khác cho vay tiêu dùng với mức lãi suất phổ biến 6-9%/năm cho vài tháng đầu. Một số NH như HSBC mạnh tay áp lãi suất 0%/năm cho 3 tháng đầu; HDBank, SeaBank triển khai các gói tín dụng lãi suất 0%/năm trong 1 tháng đầu; TienPhongBank cho vay tiêu dùng cầm cố ô tô giải ngân trong vòng 1 giờ với lãi suất thấp, tối đa 60% giá trị xe và có thể lên đến 2 tỷ đồng.

Để giảm tâm lý lo lãi suất nhảy vọt sau thời gian ưu đãi, các NHTM công bố lãi suất những tháng tiếp theo, dao động 11-12%/năm. Bên cạnh đó, các NHTM chạy đua tìm kiếm khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, như VP Bank ưu đãi tín dụng lãi suất từ 6%/năm; MB hạ lãi suất các gói tín dụng ưu đãi xuống 8,5%/năm đối với vay ngắn hạn và 12%/năm đối với vay trung và dài hạn; Vietcombank giới thiệu gói tín dụng 20.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi từ 8,5%/năm, áp dụng cho cả khách hàng mới và cũ có hoạt động kinh doanh tốt, tài chính ổn định…

Tìm giải pháp an toàn

Tuy nhiên đến nay chưa có nhiều khách hàng tiếp cận được gói tín dụng ưu đãi do các NH phải chọn lọc kỹ đối tượng cho vay. Chủ tịch HĐQT một NHTMCP lớn cho biết NH không làm khó doanh nghiệp, nhưng khách hàng muốn vay không đủ điều kiện, còn khách hàng tốt lại không có nhu cầu vay. Vốn NH huy động từ dân nên phải sử dụng hiệu quả và đúng địa chỉ.

Về ý kiến để đạt chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng NHTM phải hạ chuẩn tín dụng, vị lãnh đạo này khẳng định NH sẵn sàng chấp nhận dư nợ và lợi nhuận thấp nhưng đảm bảo an toàn, kiên quyết không hạ chuẩn để tránh rủi ro nợ xấu tăng cao. Hiện các NHTM vẫn đang tìm kiếm doanh nghiệp tốt cũng như kỳ vọng vào các khoản vay tiêu dùng lớn mua nhà, mua xe để tăng tín dụng những tháng cuối năm.

Trước áp lực đưa vốn vào nền kinh tế và nỗi ám ảnh nợ xấu, nhiều NHTM băn khoăn khó đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm nay nếu Chính phủ không hỗ trợ kịp thời các giải pháp thiết thực. Một số ý kiến cho rằng tăng trưởng tín dụng là cần thiết nhưng không vì thế đổ dồn khối lượng tiền lớn vào cuối năm, dễ làm tăng lạm phát.

Nhưng theo TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia NH, áp lực lạm phát nước ta hiện không lớn, phụ thuộc vào việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục, hành chính từ nay đến cuối năm như thế nào. Do vậy, mức tăng trưởng tín dụng 12% không đáng ngại đối với lạm phát, ngay cả việc dồn hết vào 6 tháng cuối năm, mỗi tháng 2%. Điều cần làm hiện nay là nhanh chóng giải quyết nợ xấu thông qua VAMC, kích tổng cầu để khơi thông tín dụng, giúp doanh nghiệp phục hồi, mở rộng sản xuất kinh doanh, đưa NH về đích an toàn.

TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Ủy ban kinh tế Quốc hội:

Không thể nôn nóng bung tín dụng

Chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng NHNN công bố không phải là các mục tiêu kinh tế phải đạt được như GDP, lạm phát, mà đây là kế hoạch NHNN đưa ra để điều hành chính sách tiền tệ. Kế hoạch 12% dựa trên cơ sở bảo đảm tốc độ tăng trưởng kinh tế, nguồn tín dụng và khả năng nền kinh tế hấp thụ tín dụng. Đây không phải là chỉ tiêu pháp lệnh, nên nếu không đạt mà nhu cầu tín dụng của nền kinh tế đáp ứng được thì không phải là xấu.

Bởi lẽ nước ta đã có thời kỳ tín dụng tăng quá cao, có lúc 5, 6 đồng tín dụng mới làm GDP tăng 1 đồng. Năm nay NHNN đưa ra mục tiêu như vậy nhưng hiện khả năng hấp thụ tín dụng của nền kinh tế khó khăn. Ngoài nguyên nhân nợ xấu còn có nguyên nhân triển vọng thị trường để doanh nghiệp vay vốn. Theo tôi dự báo, khả năng tăng trưởng tín dụng 12% là khó khăn.

Tuy nhiên, cũng cần khẳng định, việc mở rộng tăng và nới lỏng tín dụng là cần thiết, nhưng phải kèm điều kiện không tăng nợ xấu, không hạ chuẩn tín dụng. Ngoài ra, các NHTM phải cố gắng làm sao đồng hành gỡ khó cùng doanh nghiệp, đừng để xảy ra tình trạng doanh nghiệp vì thiếu vốn lâm vào tình trạng phá sản, trong khi nếu được cung cấp tín dụng sẽ phục hồi được.

Trong việc xử lý tín dụng lần này, ngoài các lĩnh vực ưu tiên, cần tính toán tỷ lệ tăng tỷ lệ tín dụng trung hạn và giảm lãi suất trung hạn để khuyến khích doanh nghiệp phục hồi, gắn liền với tái đầu tư, tái cơ cấu.

Hiện nay lãi suất đã giảm nhiều nhưng doanh nghiệp vẫn kêu khó tiếp cận vốn vay NH vì điều kiện rất khắt khe, phải vay lãi suất cao 12-15%/năm. Thực tế, lãi suất huy động tại các NHTM đang phổ biến 7%/năm, theo dự báo bằng mức lạm phát năm 2013 và khả năng kéo giảm lãi suất ngắn hạn hơn nữa sẽ khó khăn. Nhưng lãi suất trung hạn đang khá cao 13-14%/năm cần phải kéo giảm.

Đối với các doanh nghiệp có tình hình tài chính tốt, NHTM chỉ chào lãi suất cho vay 8-9%/năm, lãi suất cao chủ yếu rơi vào các doanh nghiệp có tình hình tài chính rủi ro cao. NHTM huy động tăng nên có nhu cầu cho vay nhưng không dám cho vay là vì vấn đề rủi ro.

Vấn đề quan tâm hiện nay là tín dụng bế tắc do điểm nghẽn nợ xấu và thị trường. Trước thực trạng này, theo tôi các NHTM không nên chủ quan và nóng ruột đẩy tín dụng ra sẽ dễ gây ra nợ xấu. Muốn phá điểm nghẽn này cần phải có thời gian, vì kích tín dụng mạnh sẽ gia tăng lạm phát trở lại.

Theo đó cần chờ thị trường tự điều chỉnh, Nhà nước can thiệp một phần chứ không được nôn nóng bung tín dụng ngay lúc này, vì không chỉ khả năng lạm phát trước mắt mà hệ quả lạm phát của nửa năm sau rất khó lường. Trong bối cảnh này, NHTM phải đồng hành cùng doanh nghiệp, tìm cách giúp doanh nghiệp phục hồi và các chính sách tín dụng phải thực hiện linh hoạt, cụ thể để tránh rủi ro.

Yên Lam (ghi)

Đỗ Linh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.

Vàng - ngoại tệ