Xuân mới ở huyện nghèo Xín Mần

Từ quốc lộ 2, vượt trên 80km đường đèo núi hiểm trở một bên vách núi, một bên vực thẳm với các khúc cua tay áo liên tục để đến với một trong những huyện nghèo nhất nước thuộc tỉnh Hà Giang, chúng tôi thấm thía câu nói của anh bạn đồng nghiệp báo Nhân Dân: “Đến Xín Mần là không muốn về”. Quả thực, cung đường hùng vĩ nhưng đầy khó khăn nguy hiểm này khiến người ta ngao ngán khi phải vượt qua. Ấy vậy mà, những câu chuyện về xóa đói, giảm nghèo ở vùng đất này vẫn khiến chúng tôi phải trở lại.

Một ngày giáp Tết Nguyên đán Quý Tỵ 2013, được tháp tùng đoàn công tác của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trở lại Xín Mần, chúng tôi được chứng kiến tình cảm sâu đậm mà người đứng đầu Nhà nước dành cho vùng đất địa đầu Tổ quốc này.

Xín Mần nằm ở phía Tây tỉnh Hà Giang, có tên trong danh sách 62 huyện chưa thoát nghèo. Năm 2009, theo gợi ý của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, khi đó đang là Thường trực Ban Bí thư, huyện nghèo Xín Mần đã được Công ty Him Lam và Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) nhận đỡ đầu theo Nghị quyết 30a của Chính phủ.

Tới thăm và tặng quà cho người nghèo thôn Nà Giàng, xã Khuôn Lùng, huyện Xín Mần dịp giáp Tết Quý Tỵ, Chủ tịch nước bồi hồi nhắc lại kỷ niệm khi lần đầu tới Xín Mần: “Khi đó, tôi đã nhắc lãnh đạo địa phương tránh tổ chức rình rang, không được huy động người dân ra đón. Thế nhưng, khi đến vẫn thấy người dân kéo tới đông nghịt. Hỏi ra mới biết ít khi nào có lãnh đạo cấp cao ở Trung ương về thăm nên đồng bào rất hào hứng tới để… nhìn mặt”.

Theo lời Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, với địa hình hiểm trở, đường giao thông vô cùng khó khăn, “để đến được với Xín Mần, phải vượt qua cung đường núi với cả ngàn khúc cua tay áo” nên phát triển kinh tế không hề dễ dàng. Bởi vậy, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước, cũng như tấm lòng của các nhà hảo tâm khi đến với vùng đất này càng đáng trân trọng.

Trở lại Xín Mần, Chủ tịch nước vui mừng khi chứng kiến những đổi thay bước đầu ở mảnh đất biên cương heo hút này. Năm qua, Xín Mần đạt tốc độ tăng trưởng 13%, tổng sản phẩm xã hội 520 tỷ đồng, thu ngân sách nhà nước 27 tỷ đồng. Đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc được cải thiện với 17 đề án về chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi đạt hiệu quả.

Tuy nhiên, Chủ tịch nước vẫn trăn trở với công cuộc xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới ở đây. Đến nay, vẫn còn trên 40% hộ dân ở Xín Mần thuộc diện hộ nghèo. Tại buổi làm việc, Chủ tịch nước ân cần đề nghị lãnh đạo địa phương, từ tỉnh, huyện, đến cấp xã, thôn báo cáo chi tiết tình hình của người dân.

Chăm chú lắng nghe các kiến nghị từ cơ sở, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang chia sẻ: “Tôi rất mừng bởi tâm tư nguyện vọng của bà con, cũng là ý nguyện của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng quyết tâm giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới”.

Xuân mới ở huyện nghèo Xín Mần ảnh 1 

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm hỏi người nghèo huyện Xín Mần. 


Theo ông Triệu Tài Vinh, Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang, tỉnh đề ra chủ trương tỉnh chọn huyện, huyện chọn xã, xã chọn thôn, bản trong việc thí điểm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Và Khuôn Lùng là xã điểm của Xín Mần trong chương trình này.

Nhắn nhủ thêm với người dân ở đây, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nói xây dựng nông thôn mới là chương trình chiến lược mang tính sâu rộng, đồng thời nhấn mạnh: “Việc chăm lo nguồn vốn, nguyên vật liệu hỗ trợ chương trình, Đảng và Nhà nước chắc chắn sẽ làm. Nhưng điều quan trọng là vai trò làm chủ thực sự của người dân.

Tất cả các nguồn lực, bao gồm cả của dân, đều dồn vào đây, nhưng sản phẩm cuối cùng người dân phải biến thành của chính mình. Làm chủ không nói chung chung, cây cầu, con đường, cơ sở sản xuất phải thực sự là của dân. Người dân phải bắt tay vào làm, giám sát, bảo vệ, các cơ sở vật chất đó mới phát huy hiệu quả bền vững”.

Một điều trăn trở khác của Chủ tịch nước là phương thức để giúp đồng bào giảm nghèo một cách bền vững: “Tiền bạc, cơ sở vật chất là quan trọng, nhưng điểm căn cốt nhất vẫn là sản xuất. Cần phải căn cứ vào tình hình cụ thể để đổi mới phương thức sản xuất kinh doanh. Có vậy mới thực sự giúp được bà con”.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đánh giá cao cách hỗ trợ thiết thực của Him Lam và LienVietPostBank cho Xín Mần. Không dừng lại ở việc giúp đỡ huyện nghèo bằng việc mua xe, xây trường học, các đơn vị còn lập một công ty giúp địa phương tổ chức sản xuất, bao tiêu sản phẩm, để có hướng xóa nghèo bền vững.

Đó là CTCP Phát triển Xín Mần, doanh nghiệp duy nhất vinh dự được Chủ tịch nước tới làm việc trong chuyến công tác tới huyện nghèo này. Ra đời với sứ mạng là tổ chức phi lợi nhuận giữ vai trò đầu mối triển khai các mục tiêu của đề án hỗ trợ giảm nghèo cho Xín Mần, CTCP Xín Mần đã phối hợp với các cấp, cơ quan liên quan xây dựng từng dự án cụ thể trình nhà tài trợ phê duyệt cấp kinh phí thực hiện; tuyển dụng nhân lực có năng lực vào làm việc, trực tiếp làm mẫu và đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật đến người dân trong sản xuất; đầu tư, bao tiêu một số sản phẩm có thế mạnh của người dân để tạo thành hàng hóa; xây dựng hạ tầng...

TS. Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch HĐQT LienVietPostBank, cho biết đề án hỗ trợ giảm nghèo cho Xín Mần được nhà tài trợ thực hiện theo công thức 5-3-2. Theo đó, đầu tư 100 đồng thì 50% chi phí vào con người (giáo dục đào tạo), 30% phát triển kinh doanh và 20% phát triển hạ tầng. Tính đến nay, Him Lam và LienVietPostBank đã tài trợ, đầu tư 88,12 tỷ đồng cho Xín Mần, vượt 9,45 tỷ đồng so với cam kết ban đầu (54,75 tỷ đồng).

Đáng trân trọng là trong số này, trên 41 tỷ đồng được dành để đầu tư đào tạo nhân lực, hỗ trợ phát triển y tế, giáo dục. Về hỗ trợ phát triển kinh tế, ngoài xây dựng hạ tầng, trồng rừng, Công ty Xín Mần còn phối hợp với huyện đầu tư sản xuất ngô hàng hóa bằng hình thức cho người dân vay vốn không lãi bằng giống ngô lai, phân bón, đến khi thu hoạch người dân trả lại bằng sản phẩm ngô quả tươi và thu mua tại trung tâm xã với giá cao bằng giá ngô tại chợ huyện; huyện hỗ trợ 50% giá giống cho người dân trên cơ sở số ngô người dân bán lại cho công ty. Sau 3 năm thực hiện với trên 1.000 hộ/500ha đã đem lại hiệu quả rõ rệt, năng suất ngô trung bình đạt 6 tấn/ha (gấp 2 lần năng suất ngô thường), lợi nhuận đạt trên 22 triệu đồng/ha.

Hình thức này đã đem lại cách làm, tư duy sản xuất mới cho người dân, giải phóng công vận chuyển, phơi sấy và làm lợi cho người dân trên 10 triệu đồng/ha so với cách làm truyền thống... Mùa ngô năm 2012, gia đình ông Sùng Seo Dìn, ở xã Pa Vầy Sử, huyện Xín Mần bán được hơn 20 tấn ngô, sau khi trừ chi phí lãi 43 triệu đồng.

Từ thành công của Công ty Xín Mần, Bí thư Hà Giang Triệu Tài Vinh bày tỏ mong muốn được nhân rộng mô hình này ra toàn tỉnh. Tuy nhiên, ông Vinh thừa nhận rằng đây không phải là điều dễ dàng: “Nhiều nhà tài trợ chỉ đáp ứng nguồn vốn hỗ trợ, chứ không quá mặn mà và thực sự vào cuộc được như Him Lam và LienVietPostBank”.

Từ góc độ địa phương, ông Vinh nói để thoát được nghèo, người dân cần vốn, nhưng quan trọng hơn là cần phương thức sản xuất mới, cần trình độ quản trị, cần khách hàng của doanh nghiệp. Nhưng muốn vậy, nhà tài trợ phải đến với vùng nghèo thực sự bằng cái tâm. Rời Xín Mần, chúng tôi vẫn mong ngày trở lại với nhiều đổi mới tốt đẹp hơn.

Bảo Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Âu lo điện ảnh nước nhà

(ĐTTCO) - Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20 được tổ chức cuối tháng 11-2017 tại thành phố Đà Nẵng là sự kiện văn hóa 2 năm diễn ra một lần.

Bạn đọc

Nhức nhối chi tiền lẻ trạm thu phí

(ĐTTCO) - Tính từ đầu năm đến nay, người dân sử dụng tiền lẻ để phản đối các trạm thu phí BOT xảy ra tại nhiều địa phương. Khởi điểm của tình trạng này bắt đầu từ trạm thu phí Bến Thủy 1 (Nghệ An - Hà Tĩnh).