Tiếng rao đêm

Thời còn là sinh viên của trường văn Nguyễn Du, tôi hay thức đêm. Trong màn đêm tịch mịch thể nào cũng vang lên tiếng rao của những người bán bánh mì. Hồi đó tôi thích dỏng tai đêm đêm, nhưng phải vào đúng một giờ nhất định những tiếng rao mới đồng loạt cất lên.

Tiếng rao đêm ảnh 1
Sớm hơn giờ ấy tiếng rao nhạt hoét, rời rạc, chả tạo ra một ấn tượng gì khiến phải chú ý. Tiếng rao khiến tôi liên tưởng đến bản hòa tấu sau mỗi trận mưa rào, đủ kiểu trầm bổng, dài ngắn, âm cổ, âm mũi, giọng trong, giọng đục của nhiều vùng miền...

Thế là có đêm tôi chẳng làm gì ngoài việc ngồi nghe tiếng rao bán hàng. Có tiếng rao đúng nghĩa như một lời thông báo, mời chào. Có tiếng rao như bị nhúng nước trước khi bật qua môi. Có tiếng rao chất chứa hy vọng, lời rao như đùa cợt với mọi nỗi khổ đang vây bọc.

Có tiếng rao bị tắc nghẽn ở đâu đó trong cổ họng. Có tiếng rao nở hậu. Có tiếng rao thắt lại, lời rao bị kéo dài mãi ra ở đoạn cuối. Mỗi lời rao là dấu hiệu nhận dạng một số kiếp qua âm thanh.

Không hiểu sao khi đó tôi cứ muốn được thấy tận mặt từng người bán rao đêm. Tôi muốn chiêm ngưỡng họ như chiêm ngưỡng những biểu tượng của sự can trường. Thế rồi đêm nào ghé cửa phòng tôi cũng vẫn chỉ là cậu bé 12, 13 tuổi từ quê bỏ học ra Hà Nội bán bánh mì.

Cậu ủ bánh mì trong những chiếc bao tải, nhét gọn trong chiếc thúng rồi đội trên đầu. Tiếng rao của cậu thuộc loại lanh lảnh. Cậu đi theo một hành trình rất trật tự, của riêng cậu và đương nhiên tuân thủ quy định phân chia khu vực bán hàng, rất nghiêm ngặt.

Lần theo tiếng rao của cậu bé tôi có thể đoán được cậu là người biết giữ kỷ luật. Những đêm đông rét thấu xương, cậu tùm hụp trong chiếc áo bông to quá khổ chỉ hở ra độc đôi mắt. Cậu chờ tôi ngẩng lên để tin chắc tôi đã nhìn thấy cậu.

Chỉ khi tôi mỉm cười lắc đầu cậu mới bỏ đi để rồi đêm sau lại hy vọng với cái nháy mắt tinh nghịch thay cho lời mời. Tiếng rao bán hàng đêm đã trở thành một phần của những gì gắn tôi với Hà Nội. Rời trường văn, tôi mua một căn hộ dột nát ở tít vùng ven đô.

Cách đó không xa là cánh đồng rau của những người lao động nghèo. Đêm đêm vẳng lên từ đó tiếng ếch nhái kêu đến sốt ruột. Những ngày đầu dọn về nhà mới, tôi không sao ngủ được. Có cái gì vừa lạnh lẽo, vừa bất an. Tiếng gió thổi lồng lộn ngoài cửa sổ càng khiến tôi như bị vây bọc bởi nỗi cô đơn.

Đúng 8 năm sau tôi lại gặp tâm trạng này trong một đêm thức trắng nhìn tuyết rơi ở thành phố miền Trung Hoa Kỳ. Thành phố sáng rực các loại đèn màu, yên lặng gần như tuyệt đối.

Giống như 8 năm trước, tôi bỗng thèm nghe một tiếng rao của cô, cậu bé bán hàng đêm, mặc dù hồi đó khi nó vang lên, lẫn vào tiếng ếch nhái, tôi đã ứa nước mắt. Kiếp người sao mà nhỏ nhoi, bất trắc, trôi dạt thật vô lường.

Tôi chuyển chỗ ở thêm một lần nữa. Sống trong căn nhà đầy đủ tiện nghi, tôi bắt đầu mắc bệnh nói dai như đỉa về thời nghèo khổ, như bất cứ gã công thần mạt hạng nào. Một đêm mưa rét sập sùi, nằm trong chăn nệm tôi không khỏi cảm thấy khoái một cách tầm thường, dù biết chắc còn có bao kẻ ước được như mình.

Khi tôi vừa ngả mình xuống định ngủ thì giai điệu rao ấy vang lên, có cảm giác xa xôi như từ một thế giới khác vọng về. Cái giai điệu đích thực của bần hàn ấy, từng gắn với chốn đô thành ngàn tuổi như một phần của đời sống văn hóa cổ kính. Tôi hướng tất cả các giác quan ra phía cửa mặc dù biết chắc chẳng có cậu bé nào chờ ở phía bên ngoài, đôi khi chỉ để nháy mắt một cái.

TẠ DUY ANH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Kiệt tác thiên nhiên công viên địa chất Dã Liễu

Kiệt tác thiên nhiên công viên địa chất Dã Liễu

(ĐTTCO) - Công viên địa chất Dã Liễu (Yehliu Geopark) tại Đài Bắc, lãnh thổ Đài Loan nổi tiếng với những di tích hóa thạch có giá trị lịch sử, những phiến đá có hình dạng kỳ dị, độc đáo, khác thường.

Góc nhìn

Âu lo điện ảnh nước nhà

(ĐTTCO) - Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20 được tổ chức cuối tháng 11-2017 tại thành phố Đà Nẵng là sự kiện văn hóa 2 năm diễn ra một lần.

Bạn đọc

Du lịch phát triển người dân phải được hưởng lợi

(ĐTTCO) - Vừa rồi tôi cùng gia đình đi du lịch Nha Trang. Cảm nhận đầu tiên khi trở lại thành phố biển xinh đẹp miền Trung là sự ồn ào, náo nhiệt của khách du lịch, đặc biệt là khách Nga và Trung Quốc;