Ông chủ đi làm thuê

Thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, nhiều chủ trang trại sau một số lần thất bại đã chuyển sang liên kết, làm thuê cho các doanh nghiệp nước ngoài. Sẵn có mặt bằng, nhân lực, các doanh nghiệp nước ngoài liền nắm lấy cơ hội rót vốn, con giống, kỹ thuật… và thu được lợi nhuận rất cao. Đó là một thực tế xảy ra ở nhiều trang trại trên cả nước, trong đó có các trang trại ở huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.

Khó tiếp cận vốn

Huyện Tiền Hải hiện tại có gần 400 trang trại, trong đó nhiều trang trại từng có quy mô rất lớn. Thế nhưng, khoảng 5 năm gần đây nhiều chủ trang trại liên doanh với công ty nước ngoài để có vốn và đầu ra. Chuyện “liên doanh” thực ra là các chủ trang trại phải đi làm thuê, chăn nuôi gia công cho công ty nước ngoài. Ông Đặng Thế Huyễn (xã Vũ Lăng) lập trang trại rộng hơn 5ha ở cánh đồng Rừng - một vùng đất trũng, xa dân.

Với quy mô 250 lợn nái ngoại và 1.000 lợn thịt, mỗi năm trang trại của ông Huyễn cung cấp hàng trăm tấn thịt và hàng ngàn con lợn giống. Thời “hoàng kim” đã xa, giờ bản thân ông cũng không thể chủ động được đồng vốn. Ông Huyễn lo lắng: “Trang trại của gia đình tôi là một trong những trang trại có quy mô lớn và hiện đại hóa đầu tiên ở đất Tiền Hải. Nhưng giờ cũng phải phụ thuộc vào CTCP Chăn nuôi Việt Nam (100% vốn nước ngoài, công ty con của Tập đoàn Charoen Pokphand, Thái Lan). Các trang trại nhỏ chủ yếu đi làm thuê cho họ vì không còn vốn để đầu tư. Vốn ngân hàng không phải lúc nào cũng tiếp cận được”.

Ông chủ đi làm thuê ảnh 1 

Ông Ngô Duy Thanh (phải) bên trang trại gà. 

Cũng ở xã Vũ Lăng, ông Trần Quang Thiêm, chủ một trang trại nuôi gà rất mạnh tay trong đầu tư giờ đây cũng phải phụ thuộc công ty nước ngoài. Trang trại của ông Thiêm có diện tích 3,2ha, có thể xây được 4 nhà nuôi gà. Do thiếu vốn nên ông Thiêm mới chỉ xây được 1 nhà nuôi, công suất 10.000 con/lứa. Ông Thiêm chấp nhận nuôi gia công theo phương thức Công ty JAPFA ComFeed Việt Nam đầu tư giống, thức ăn, kỹ thuật và thu sản phẩm.

Mỗi kg gà thành phẩm, cộng cả tiền thưởng, ông chỉ được 4.800 đồng. Trừ điện, nước, tiền thuê nhân công chẳng được bao nhiêu. Theo lời ông Thiêm, để đầu tư đầy đủ, ông phải cần ít nhất 14 tỷ đồng mới đủ để chủ động trong chăn nuôi. Trong khi đó, dù đã rất cố gắng, ông mới chỉ lo được 5 tỷ đồng nên đành đi làm thuê.

Trong khi đó, bà Phạm Thuấn Hoa có trang trại chăn nuôi lớn nhất huyện Tiền Hải với tổng diện tích 7ha gồm 2 cơ sở. Thế nhưng trang trại này cũng chịu chung cảnh chăn nuôi thuê. Dù đã đầu tư gần chục tỷ đồng, nhưng để có thể chủ động cần phải thêm hàng chục tỷ đồng nữa.

Bà Hoa tâm sự: “Sức lực của chúng tôi đã kiệt rồi, đành chấp nhận làm thuê cho người ta. Chủ đầu tư giao con giống cho mình, nhận nuôi theo sự  hướng dẫn của họ. Bệnh tật có thuốc thú y, thức ăn do họ cung cấp, người dân chỉ lấy công làm lãi. Đến lứa thu hoạch, doanh nghiệp đến cân đong và tính phần trăm theo giá thị trường. Khi chúng tôi tự bỏ tiền túi ra nuôi nếu có “thắng” 2 lứa mà “thua” 1 lứa cũng xem như trắng tay. Vì vậy nhiều hộ nuôi ngày càng có xu hướng chuyển hẳn sang hình thức nuôi gia công, hạn chế được rủi ro, dù số vốn xây dựng hệ thống chuồng trại đã bỏ ra không nhỏ”.

Thiếu sự liên kết

Ông Ngô Duy Thanh, chủ một trang trại ở xã Tây Tiến, cho biết: “Công tác phòng dịch của người dân vừa thụ động vừa kém hiệu quả. Xảy ra dịch mới đi chống, thậm chí xảy ra dịch rồi mới đi tìm phác đồ điều trị, tìm mua vaccin, không có vaccin, không trị được thì tiêu hủy. Khi tiêu hủy người nông dân coi như mất trắng”. Đây được xem là nguyên nhân khiến nhiều chủ trang trại, người nông dân ồ ạt nuôi gia công cho doanh nghiệp nước ngoài. Nguyên liệu đầu vào (con giống, thức ăn, thuốc thú y) chiếm 60-70% giá thành, trong khi đa phần nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi phải nhập khẩu, giá không ngừng tăng khiến chi phí bị đội lên.

Nhiều người dân cho biết việc vay tiền thế chấp bằng chính cơ sở đang có cũng không được vì những quy định xác định giá trị tài sản thế chấp của ngân hàng. Phía ngân hàng yêu cầu người dân phải xác định giá trị tài sản bằng hóa đơn ở các khâu đầu tư, trong khi nhiều khâu người dân tự làm nên không hóa đơn. Ông Ngô Duy Thanh bức xúc: “Trường hợp của tôi, muốn “hợp lý hóa” toàn bộ bằng hóa đơn đỏ để ngân hàng cho vay trên 4 tỷ đồng (70% giá trị tài sản thế chấp) phải chi phí mất khoảng 400 triệu đồng. Số tiền này chúng tôi lấy đâu ra”.

Lãnh đạo huyện Tiền Hải cho biết đã khuyến khích nhân dân và các thành phần kinh tế đầu tư phát triển kinh tế trang trại với quy mô lớn, nhưng chỉ là tăng cường liên kết tạo điều kiện thuận lợi cho chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Huyện đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tạo chuyển biến cho người dân chuyển từ chăn nuôi phân tán, tận dụng sang chăn nuôi tập trung theo hướng công nghiệp nhưng nguồn vốn dân vẫn là một khoảng trống.

Vì vậy “bỏ sức làm thuê” cho doanh nghiệp nước ngoài hiện phù hợp với nhiều người dân thiếu vốn và kỹ thuật. Qua quá trình “làm thuê” trên chính mảnh đất của mình, họ cũng học hỏi được nhiều kinh nghiệm.

Việc thiếu liên kết 4 nhà trên các lĩnh vực con giống, thức ăn chăn nuôi, thú y, khoa học kỹ thuật, đầu ra sản phẩm khiến người dân luôn bị động trong sản xuất, chăn nuôi.

Trong khi đó, doanh nghiệp nước ngoài lại giải quyết tốt những mặt này. Đây chính là nguyên nhân khiến hàng loạt chủ trang trại từ bỏ chăn nuôi độc lập sang nuôi gia công, chấp nhận làm việc ổn định với mức thu nhập thấp bởi “lực bất tòng tâm”. Nhưng trong thâm tâm họ vẫn mong ước Nhà nước có những chính sách hỗ trợ, để người dân phát triển chăn nuôi, đem lại bộ mặt mới cho nông thôn, thoát khỏi kiếp làm thuê.

Diên Khánh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Âu lo điện ảnh nước nhà

(ĐTTCO) - Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20 được tổ chức cuối tháng 11-2017 tại thành phố Đà Nẵng là sự kiện văn hóa 2 năm diễn ra một lần.

Bạn đọc

Nhức nhối chi tiền lẻ trạm thu phí

(ĐTTCO) - Tính từ đầu năm đến nay, người dân sử dụng tiền lẻ để phản đối các trạm thu phí BOT xảy ra tại nhiều địa phương. Khởi điểm của tình trạng này bắt đầu từ trạm thu phí Bến Thủy 1 (Nghệ An - Hà Tĩnh).