Lòng yêu nước

Lòng yêu nước vừa là một khái niệm trừu tượng, lại vừa là một thực thể sinh động. Trong nhịp sống bình thường, thật khó đoán định một người có yêu nước hay không, và yêu nước ở mức độ nhiều ít thế nào? Chẳng ai có thể độc quyền lòng yêu nước, nên mỗi cá nhân đều có cách riêng để thể hiện tình cảm của mình với non sông gấm vóc.

Khi Tổ quốc bị đe dọa sự toàn vẹn, lòng yêu nước rõ ràng là ngăn chặn và đánh đuổi xâm lăng. Còn khi đất nước hòa bình, lòng yêu nước bắt nguồn từ những điều giản dị nhất xung quanh. Yêu một mái trường xưa, yêu một bến sông cũ, yêu một hàng cây xanh, yêu một con phố mới… đều chứng thực những sắc thái khác nhau của lòng yêu nước.

Lòng yêu nước từ xưa đến nay vừa là trách nhiệm vừa là quyền lợi của mỗi công dân. Lòng yêu nước cụ thể hơn là sự gắn bó với quê hương. Nếu nhà thơ Đỗ Trung Quân bùi ngùi: “Quê hương mỗi người chỉ một, như là chỉ một mẹ thôi”, thì nhà thơ Nguyễn Bắc Sơn đau đáu: “Dẫu cố xứ là nơi đen bạc, nhưng bỏ đi biền biệt cũng không đành”. Với những người không có khả năng sử dụng ngôn từ để phô bày tâm trạng thầm kín, thì quê hương có khi nhói lên vì một chất giọng địa phương quen thuộc đã nghe được tình cờ trên sân ga chiều nghiêng nắng xế, sao mà cồn cào, sao mà da diết, sao mà bâng khuâng!

Tình cảm con người rất lạ, đôi khi xa thương gần thường. Một chữ “yêu” ngỡ rất đơn giản, nhưng lắm phen phải nhờ bối cảnh thử thách mới nhận ra được. Con đường bụi đỏ đã qua lại nhiều lần lắm rồi, nhưng khi sắp chia ly mới thấm thía vẻ đẹp hoàng hôn trên lối đi quanh co và gập ghềnh. Thậm chí, những cảnh sắc không có gì đặc biệt sẽ trở thành độc đáo trong mắt những kiều bào sống nơi đất khách quê người. Hãy thử hình dung, vì sao một người Việt sống cạnh cầu Cổng Vàng lừng lẫy một kỳ quan kiến trúc xứ sở cờ hoa, lại xao xuyến đếm từng nhịp cầu Trường Tiền bắc qua một khúc sông Hương lặng lẽ?

Và vì sao một người đã dạo gót nhiều quảng trường hoành tráng nổi tiếng nhất địa cầu, lại thẫn thờ ngồi nhìn lá rơi ở công viên Tao Đàn nhỏ bé nơi ngã tư chen lấn Sài Gòn? Không thể trả lời khác, đó chính là lòng yêu nước được bồi đắp lâu dài và bền bỉ qua từng ngày tháng tha hương.

Lòng yêu nước ảnh 1

Chúng ta đã quen danh xưng “Việt kiều yêu nước”, còn những người đang bịn rịn an cư tại Việt Nam thì yêu nước ra sao? Không phải cứ vỗ ngực gào lên “Tôi yêu nước” là nhận được sự đồng cảm tuyệt đối của cộng đồng. Thực ra, yêu nước chẳng cần gì quá to tát, quá nghiêm trọng. Yêu nước trước hết là trân trọng những giá trị văn hóa và giá trị tinh thần của dân tộc. Người yêu nước không thể phủ nhận truyền thống tôn sư trọng đạo vốn bền vững bao thế hệ.

Người yêu nước càng không thể quay lưng với nền tảng đạo đức được hun đúc từ những kinh nghiệm và những lý lẽ của cha ông. Và chắc chắn không ai được xác định là người yêu nước, nếu họ không yêu xóm làng gần gũi, yêu gia đình ruột thịt, yêu bạn bè từng hoạn nạn chia ngọt sẻ bùi của họ. Hai chữ “yêu nước” kiểu chót lưỡi đầu môi không bằng đôi mắt trìu mến ngắm nghía một mái đình rêu phong còn nguyên hơi ấm tổ tiên.

Bây giờ chúng ta có rất nhiều khẩu hiệu về lòng yêu nước được rao giảng khắp nơi. Nào “người Việt Nam dùng hàng Việt Nam là yêu nước”, nào “nộp thuế là yêu nước”… Những khẩu hiệu ấy hoàn toàn không sai, và cũng có sức thuyết phục nhất định. Thế nhưng, lòng yêu nước có tầm vóc cao hơn những khẩu hiệu kia. Một cụ già người Việt nghẹn ngào nhìn thấy quán ăn ghi chữ “Phở” ở kinh đô ánh sáng Paris, không phải xuất phát từ lòng yêu nước ư?

Một du học sinh người Việt suýt reo lên khi nhìn thấy Truyện Kiều trong thư viện Đại học Harvard-Hoa Kỳ, không phải xuất phát từ lòng yêu nước ư? Đừng quá thiên kiến và đừng quá cứng nhắc sẽ dễ dàng bắt gặp lòng yêu nước thể hiện ở góc độ nào cũng đáng nâng niu và đáng lĩnh ngộ.

Người Việt Nam thời hội nhập ngày càng thấu hiểu nhiều điều hơn về tầm vóc, bản lĩnh và số phận của đất nước mình. Vì vậy, lòng yêu nước không thể nào vơi cạn khi nghe khe khẽ trên môi mình: “Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời, người ơi… Mẹ hiền ru những câu xa vời, à ơi tiếng ru muôn đời…”.

Lê Thiếu Nhơn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một  thoáng cố đô Luang Prabang

Một thoáng cố đô Luang Prabang

(ĐTTCO) - Mang vẻ cổ kính cùng với cuộc sống thanh bình, hiền hòa bên dòng sông Mê Kông, đó là cảm nhận của mọi người khi đến thăm Luang Prabang nước bạn Lào. 

Góc nhìn

Dẹp hoa hậu bát nháo

(ĐTTCO) - Sau một giai đoạn bùng phát hoa hậu đến nở rộ hội chợ, các sân chơi nhan sắc đã được chấn chỉnh lại. 
 
 

Bạn đọc

Nên học hỏi thay vì phản ứng

(ĐTTCO) - Những ngày đầu tháng 10, người tiêu dùng (NTD) tỏ vẻ ngỡ ngàng khi nhiều cây xăng thuộc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) trưng băng rôn có nội dung "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".