Alaska kho báu nước Mỹ

(ĐTTCO) - 150 năm sau phi vụ buôn bán đầy tranh cãi giữa Mỹ và Nga, Alaska trở thành một trong những tiểu bang quan trọng nhất của Mỹ và là hoài niệm khắc khoải của nhiều người Nga.
 Hiện nay, nơi này về cuối hè, Alaska chứng kiến hàng ngàn du khách đổ đến trên những con tàu du lịch sang trọng và đắt tiền.
Những nhà hàng, bảo tàng, nhà hát... đều tấp nập người ra kẻ vào. Nét quyến rũ của dải đất xa xôi này dường như tăng lên gấp bội trong những ngày này, khi người dân ở đây đang kỷ niệm sự kiện lịch sử vào đúng 150 năm Quốc kỳ Mỹ chính thức được kéo lên ở mảnh đất băng giá.
Với diện tích 1,7 triệu km2, Alaska rộng gấp 2 lần bang Texas và là nơi chiếm gần một nửa lượng sông băng trên thế giới. Những năm 1800, Mỹ chìm trong nội chiến và Nga thất bại trước quân Anh - Pháp trong cuộc chiến Crimea. Khi Sa hoàng Aleksandre II quyết định giải phóng nông nô vào năm 1861, tổng thống Mỹ khi đó là Abraham Lincoln hết sức ủng hộ, bởi ông là người đã giải phóng chế độ nô lệ ở Mỹ.
Trước nguy cơ miền Bắc nước Mỹ bị tấn công do liên quân Anh - Pháp kích động cộng đồng dân cư phía Nam, Nga hết sức lo lắng. Điều này khiến Sa hoàng ra lệnh đem quân sang Mỹ để chặn đứng cuộc tấn công do Anh - Pháp hỗ trợ.
Nội chiến qua đi, thử thách cho nước Mỹ là phải thanh toán khoản chi phí cho 2 hạm đội của Nga, trị giá 7,2 triệu USD. Tuy nhiên, luật pháp Mỹ không cho phép tổng thống thanh toán chiến phí cho chính phủ nước ngoài. Theo sử sách ghi lại, để hợp thức hóa điều này, Mỹ đã đề nghị Nga nhượng lại vùng đất Alaska cho mình, với cái giá bằng đúng khoản chiến phí 7,2 triệu USD. Đối với Nga, Alaska khi đó là một "đứa con hoang" xa xôi.
Vào thế kỷ 19, thủ phủ của vùng đất này, Novoarkhangelsk (hiện tại đã được Mỹ đổi tên thành Sitka), các nhà xưởng bắt đầu mọc lên, công việc chủ yếu là khai thác than đá. Mọi giao dịch thương mại ở Alaska khi đó do Công ty RAC kiểm soát. Nó được Sa hoàng cho phép độc lập ký hiệp định thương mại với các nước khác và quản lý tất cả mỏ khoáng sản thuộc lãnh thổ Alaska. Sau khoảng thời gian làm việc hiệu quả, RAC thay đổi ban lãnh đạo và bắt đầu tụt dốc. Kết cục, nó phải nhận trợ cấp từ Sa hoàng và phá sản.
Theo CNN, với vị trí biệt lập, Alaska khiến Nga, vốn đang mệt mỏi do cuộc chiến Crimea, gặp không ít khó khăn trong việc phòng thủ, đặc biệt trong bối cảnh các nước châu Âu ngày càng mạnh và nung nấu ý định mở rộng lãnh thổ. Nga từng có ý định bán Alaska cho Mỹ vào đầu thế kỷ 19. Dư luận Mỹ cũng bị chia rẽ vì thương vụ này. Nhiều người cho rằng khoản tiền hàng triệu USD cho một vùng đất xa xôi và quanh năm lạnh giá là quá hoang phí. Cuối cùng, ngày 30-3-1867, tại Washington, Nga và Mỹ đã ký thỏa thuận mua bán Alaska với giá 7,2 triệu USD, một khoản tiền được cho chỉ mang tính tượng trưng.
Hơn 1 thế kỷ sau thương vụ mua bán đầy lạ lùng và tranh cãi, "hộp băng" Alaska trở thành mảnh đất màu mỡ đem lại lợi nhuận khổng lồ cho Mỹ. Với khoảng 10.000km đường bờ biển, Alaska sở hữu vùng biển rộng lớn và tạo ra nguồn lợi khổng lồ từ việc đánh bắt và khai thác thủy hải sản. Số liệu thống kê cho thấy tiểu bang này cung cấp phần lớn lượng cá hồi cho toàn nước Mỹ. Dân số ở mức 741.000 người (năm 2016).
Alaska hoàn toàn là vùng đất rộng lớn, hoang sơ và tràn đầy những món quà quý giá từ thiên nhiên. Nơi đây có Red Dog, mỏ kẽm lớn nhất thế giới, mỏ đồng, những giếng dầu ẩn sâu dưới lớp băng quanh năm lạnh giá. Tháng 3 vừa qua, các công ty khai thác cho biết họ đã tìm thấy một mỏ dầu với trữ lượng lên tới 1,2 tỷ thùng.
Trước đó nửa năm, 2 hãng Caelus Energy và Apollo Global Managment tuyên bố tìm thấy mỏ dầu khổng lồ ở vùng biển thuộc vịnh Smith tại Alaska. Đây là mỏ dầu lớn nhất được tìm thấy trên lục địa Mỹ trong 30 năm qua. Ngoài ra, nhờ khung cảnh hoang dã và thiên nhiên rộng lớn, Alaska trở thành nơi lý tưởng để các nhà leo núi hoặc những người ưa cảm giác mạnh tìm đến.
Ngày nay, người Nga dù tiếc nuối và hy vọng chuộc lại "đứa con hoang" từng bị bỏ rơi 150 năm trước, song rất khó đạt được mong muốn của mình. Khác với Crimea hay Ukraine, Alaska không mang dấu ấn đậm đặc của nền văn hóa Nga. Đó có thể là những bảo tàng, những ngôi nhà cổ, những bức tượng lác đác giữa băng tuyết trắng xóa… Trái lại, người Mỹ cùng nền văn hóa của họ đã bủa vây khắp nơi.
Trên đảo St. Lawrence thuộc Alaska, một trong những nơi nghèo nhất nước Mỹ, người ta có thể nhìn thấy lãnh thổ của Nga vào những ngày trời quang mây tạnh. Ở đây, giống mọi thị trấn khác ở tiểu bang thứ 49 của Mỹ, tất cả những gì người dân quan tâm là cách chống chọi, thích nghi với thiên nhiên khắc nghiệt của vùng gần cực Bắc và khai thác thủy hải sản để làm giàu.
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 1 Một khu đô thị ở Alaska.
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 2 Dấu ấn Nga phảng phất ở Alaska.
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 3 Xuân về vùng đất cực Bắc.
 
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 4 Những kiểu nhà truyền thống vùng băng giá.
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 5 Alaska là vùng đất xa xôi với thiên nhiên hoang dã và phong phú.
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 6
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 7 Tham quan và thưởng ngoạn vùng băng giá vào mùa hè.Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 8
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 9 Phương tiện vận chuyển xứ sở băng giá: tàu hỏa và xe lôi bằng chó.
Alaska kho báu nước Mỹ ảnh 10 Đánh bắt hải sản ở Alaska.



Ngô Phấn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Bạn đọc

Xe buýt đối phó xe ôm công nghệ

(ĐTTCO) - Ở TPHCM, xe buýt vốn là phương tiện công cộng không thể thiếu với học sinh, sinh viên và người lao động thu nhập thấp. Thế nhưng khi xe buýt đang vướng vào gian nan như ít người đi, trợ giá bị cắt, thì nay phải cạnh tranh đối đầu với sự xuất hiện của các hãng xe ôm công nghệ với nhiều dịch vụ ưu đãi.