Xử lý nợ xấu trước giờ G

Đến thời điểm kết thúc tháng 9-2015, hệ thống NH phải đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 3% là mục tiêu mà Chính phủ giao cho NHNN. Với tình hình hiện nay mục tiêu này chắc chắn sẽ đạt được. Tuy nhiên, việc xử lý nợ xấu bằng các công cụ chỉ giảm trên sổ sách, còn trên thực tế nợ xấu vẫn chưa có nhiều thay đổi.

Tăng cường bán nợ xấu

Theo số liệu báo cáo tài chính hợp nhất quý II-2015, tỷ lệ nợ xấu của NH Đầu tư và Phát triển (BIDV) chỉ 2,8% (tương đương 14.520 tỷ đồng nợ xấu, tăng 5.463 tỷ đồng so với đầu năm 2015). Được biết, nợ xấu của BIDV tăng chủ yếu do phát sinh sáp nhập từ MHB và phân loại nợ theo Thông tư 02.

Cũng trong quý II, BIDV đã tích cực bán nợ cho VAMC với tổng dư nợ lũy kế khoảng 7.000 tỷ đồng tính đến cuối quý II-2015. Bên cạnh đó NH đã xử lý được hơn 1.000 tỷ đồng nợ xấu và thu hồi hơn 1.400 tỷ đồng nợ xấu ngoại bảng. Trong năm nay, BIDV đặt mục tiêu hoàn tất xử lý 4.000 tỷ đồng nợ xấu và thu hồi 1.800 tỷ đồng nợ ngoại bảng.

Từ đầu năm đến nay VAMC đã phê duyệt mua hơn 77.273 tỷ đồng, dư nợ gốc nội bảng với giá mua 70.554 tỷ đồng và phát hành trái phiếu đặc biệt khoảng 68.000 tỷ đồng. Do vậy nợ xấu của toàn hệ thống sẽ được đưa về dưới 3% đến cuối tháng 9-2015 theo đúng chủ trương của Chính phủ.

Ông Nguyễn Quốc Hùng,
Chủ tịch HĐTV VAMC

Theo tính toán của Công ty Chứng khoán BIDV (BSC), kể từ năm 2012 chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của BIDV luôn ở mức cao, chiếm trên 53% tổng thu nhập trước dự phòng và tăng mạnh trong các năm. Trong 6 tháng năm 2015, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của BIDV 3.460 tỷ đồng (tăng 11,11%), giúp NH giảm áp lực trích lập dự phòng cao trong các năm sau đó. Tuy nhiên, do nợ xấu tăng nhanh, tỷ lệ trích lập dự phòng so với nợ xấu của NH giảm xuống còn 63,62% vào cuối quý II-2015 từ mức 73,13% vào cuối năm 2014.

Một “ông lớn” khác cũng đang rất chủ động trong việc xử lý nợ xấu là Vietcombank. Tỷ lệ nợ xấu đến cuối quý II-2015 của NH 2,48%, tăng so với cuối năm 2014 (2,31%) chủ yếu do NH phân loại nợ chặt chẽ hơn theo Thông tư 02. Được biết, Vietcombank cũng đặt mục tiêu trong năm nay tự xử lý 1.800 tỷ đồng nợ xấu, bán khoảng 1.100 tỷ đồng nợ xấu cho VAMC, thu hồi 2.000 tỷ đồng nợ xấu.

Trái phiếu do VAMC phát hành để mua bán nợ dù theo giá thị trường nhưng mới chỉ được chuyển nhượng giữa các TCTD và giao dịch với NH để tái cấp vốn,  chưa giao dịch một cách rộng rãi trên thị trường chứng khoán. Do đó vẫn chưa thể hoán đổi ra tiền mặt một cách nhanh chóng và vì thế chưa có tính thanh khoản cao.

TS. Nguyễn Trí Hiếu

Đến nay, rất nhiều NH đã tích cực tăng cường bán nợ xấu cho VAMC. Chẳng hạn tại báo cáo tài chính hợp nhất quý II-2015 của VPBank, với khoản trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành để mua nợ xấu của VPBank 4.842 tỷ đồng. Tại Techcombank, trái phiếu đặc biệt cho VAMC phát hành 2.904 tỷ đồng.

Sacombank được một đơn vị chứng khoán ước tính tổng giá trị trái phiếu VAMC hiện tại ở khoảng 6.500 tỷ đồng. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của Eximbank, lãnh đạo NH này cũng cho biết sẽ bán nợ cho VAMC 2.000 tỷ đồng, cùng với giá trị trái phiếu VAMC vào cuối năm 2014 là 4.784 tỷ đồng, tổng giá trị trái phiếu đặc biệt của VAMC phát hành cho Eximbank đến cuối quý II hơn 5.600 tỷ đồng.

Khảo sát số liệu từ báo cáo tài chính quý II-2015 của phần lớn các NH đều đang đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 3% trên dư nợ cho vay khách hàng, ngoại trừ trường hợp ABBank đang ở mức cao 4,57% tổng dư nợ.

Thêm công cụ mới

Mới đây, Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh tăng hơn 2 lần vốn điều lệ của Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC) nhằm đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu tại Thông tư 135/2015/TT-BTC. Cụ thể, vốn điều lệ của DATC sẽ được điều chỉnh tăng lên mức 6.000 tỷ đồng thay mức 2.481 tỷ đồng như quy định hiện hành tại Thông tư 79/2011/TT-BTC.

Ngoài mục tiêu như ban đầu là hỗ trợ quá trình tái cơ cấu, sắp xếp, chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp nhà nước, đáng chú ý theo Thông tư mới 135 DATC sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp và NHTM lành mạnh hóa tình hình tài chính trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh thông qua hoạt động mua bán nợ và tài sản tồn đọng. Như vậy DTAC có thể sẽ tham gia vào quá trình xử lý nợ xấu của các TCTD, hỗ trợ tích cực cho VAMC.

Xử lý nợ xấu trước giờ G ảnh 1

 Ảnh minh họa: LONG THANH

Trước đó vài ngày, NHNN cũng ban hành Thông tư 14/2015/TT-NHNN, sửa đổi một số điều của Thông tư 19/2013/TT-NHNN về quy định mua, bán, xử lý nợ xấu. Theo đó, thông tư mới sẽ có hiệu lực từ giữa tháng 10-2015, với nội dung được giới phân tích đánh giá tích cực là VAMC được phép mua nợ xấu với giá thị trường thông qua phát hành trái phiếu trực tiếp cho TCTD.

Trái phiếu này có kỳ hạn tối thiểu 1 năm. Sau khi bán nợ xấu cho VAMC, TCTD không cần phải trích lập dự phòng cho giá trị trái phiếu/nợ xấu đã bán; đồng thời có thể dùng trái phiếu làm tài sản đảm bảo vay vốn trên thị trường liên NH. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc mua nợ xấu bằng giá thị trường thay vì mua nợ trên giá trị sổ sách là một tháo gỡ rất lớn. Điều này đáp ứng yêu cầu đầu tiên của thị trường mua bán nợ. Trái phiếu sẽ được chuyển nhượng giữa các TCTD và dùng để tái cấp vốn với NHNN. 

VAMC là cơ quan sẽ giúp các NH xử lý và giảm tỷ lệ nợ xấu. Đặc biệt khi VAMC được thực hiện mua bán theo cơ chế thị trường, quá trình này được kỳ vọng hiệu quả hơn so với việc chỉ hoán đổi bằng trái phiếu đặc biệt như trước đây. Cho đến nay nhiều nhà băng đã báo cáo tỷ lệ nợ xấu về dưới mức 3%, đặc biệt là sau khi NHNN có chỉ đạo và bắt đầu giao chỉ tiêu cụ thể đối với từng TCTD về việc bán lại nợ xấu cho VAMC hồi đầu quý II-2015.

Như vậy, mốc tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống NH về dưới 3% trước cuối tháng 9 chắc chắn sẽ đạt được. Tuy nhiên, thực tế đó chỉ là con số trên sổ sách, nợ xấu chỉ bị “nhốt” chứ thực chất chưa được xử lý. Do đó, dù con số nợ xấu 3% hay ở mức nào đó cũng có ý nghĩa trên các báo cáo, chưa có tác dụng để đánh giá nợ xấu thực sự cũng như mức độ rủi ro của nền kinh tế.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

SCB tăng cường hỗ trợ khách hàng quản lý tài khoản tiền gửi

SCB tăng cường hỗ trợ khách hàng quản lý tài khoản tiền gửi

(ĐTTCO) - Nhằm khuyến khích khách hàng sử dụng những tiện ích quản lý tài khoản, SCB ra mắt chương trình “iBank-Linh hoạt” từ ngày 20-10 đến 31-12, tặng ngay 50.000 đồng cho khách hàng mở mới tài khoản tiền gửi thanh toán tại SCB và đăng ký sử dụng 1 trong 3 dịch vụ nêu trên. 

Vàng - ngoại tệ