Uyển chuyển đối phó với kinh tế thế giới

Thị trường ngoại tệ tiếp tục biến  động dù nằm trong khung kiểm soát của NHNN. Tuy nhiên, đây là biến động khó lường bởi người “cầm trịch” là Hoa Kỳ thông qua Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) và người láng giềng Trung Quốc buộc phải theo. Do vậy biện pháp của NHNN hiện nay phải “nhìn trước ngó sau”  để điều hành linh hoạt thị trường ngoại tệ. Để có cái nhìn thêm về vấn đề này, ĐTTC có cuộc trao đổi ông Phạm Hồng Hải (ảnh), Tổng Giám đốc Ngân hàng HSBC Việt Nam.

Uyển chuyển đối phó với kinh tế thế giới ảnh 1
PHÓNG VIÊN: - Thưa ông, không chỉ Việt Nam mà cả thị trường tài chính toàn cầu đang chờ động thái tăng lãi suất của FED trong tháng 9 này, khi đó các đồng tiền châu Á sẽ tiếp tục phá giá. Ông bình luận về vấn đề này như thế nào?

Ông PHẠM HỒNG HẢI: - Với những biến động trên thị trường thế giới trong những ngày vừa qua, nhiều ý kiến cho rằng có khả năng FED sẽ chưa tăng lãi suất trong tháng 9.

Kinh tế gia trưởng của HSBC phụ trách thị trường Hoa Kỳ dự báo FED có thể tiến hành động thái này vào tháng 12, nhưng FED sẽ phải cân nhắc tác động của việc tăng lãi suất vì nó không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế Hoa Kỳ mà còn tác động đến cả nền kinh tế thế giới.

- Nhiều ý kiến cho rằng mức điều chỉnh tỷ giá vừa qua của NHNN vừa linh hoạt vừa đủ độ rộng để đối phó. Hơn nữa NHNN còn có lợi thế dự trữ ngoại hối không hề nhỏ với khoảng 37 tỷ USD. Ông nghĩ sao về vấn đề này khi chúng ta rơi vào thời điểm kép: cuối năm vào mùa vụ doanh nghiệp cần ngoại tệ nhập khẩu hàng hóa và sức ép tăng lãi suất của FED?

- NHNN đã chủ động điều chỉnh tỷ giá tham chiếu và biên độ giao dịch nhằm tạo dư địa cho những biến động trên thị trường thế giới và khả năng tăng lãi suất của FED. Bên cạnh đó, với nguồn dự trữ khoảng 37 tỷ USD, NHNN có khả năng và công cụ can thiệp để ổn định thị trường khi cần thiết.

Bên cạnh đó, cán cân thanh toán của Việt Nam sẽ duy trì dương vì nguồn ngoại tệ của Việt Nam còn được bổ sung bởi kiều hối, FDI và ODA.

- Nhiều doanh nghiệp nói rằng, tình hình biến động như  thế này chắc họ sẽ tranh thủ mua ngoại tệ trả nợ trước hạn khi vay bằng USD, hay trước đây vay USD bán ra gửi NH nhằm hưởng chênh lệch lãi suất cũng tranh thủ mua lại. Còn các NH cũng kỳ vọng tỷ giá không thể dừng lại nên tranh thủ mua. Theo ông điều này có xảy ra và nếu có cần những giải pháp gì, thị trường biến động khi cầu bị đẩy lên?

- Mặc dù thị trường tài chính thế giới biến động mạnh, ảnh hưởng lên kinh tế thế giới ít hơn các nền kinh tế có độ mở lớn, có nguồn vốn nóng từ nhà đầu tư gián tiếp lớn và tự do hóa về tài khoản vốn và vãng lai. Thị trường Việt Nam biến động phần nhiều do tâm lý thị trường.

Trong khi đó NHNN đã cam kết mạnh mẽ về giữ ổn định tỷ giá và cung cấp thanh khoản cho thị trường. Do đó các doanh nghiệp và người dân nên chọn thời điểm thị trường bình ổn, cân nhắc các quyết định mua, bán của mình để tránh thiệt hại không đáng có.

Không giống như cách đây vài năm, NHNN hiện nay cũng có nhiều dư địa để thực hiện việc giảm giá VNĐ. Song lạm phát đang ở mức thấp lịch sử nhờ vào giá dầu trên toàn cầu giảm, nên không đáng lo ngại việc tỷ giá suy yếu sẽ dẫn đến giá cả tăng vọt. Thêm nữa, lãi suất thực cao hơn cũng giảm thiểu nhiều rủi ro từ các dòng vốn nội địa chảy ra ngoài. Trong khi đó, nhu cầu nội địa đã hồi phục và cán cân thanh toán cân bằng hơn, cho phép các chính sách tỷ giá trở nên linh động.

- Theo nguyên tắc NHNN điều chỉnh tỷ giá doanh nghiệp xuất khẩu sẽ hưởng lợi đầu tiên, còn doanh nghiệp nhập khẩu sẽ khó hơn nên hạn chế được nhập siêu. Ông nghĩ sao khi xuất khẩu chúng ta phụ thuộc vào Trung Quốc, còn hạn chế nhập khẩu gây khó cho cho doanh nghiệp nhập nguyên phụ liệu sản xuất và ảnh hưởng đến chỉ số tiêu dùng?

- Việc điều chỉnh tỷ giá lần này sẽ có tác động tới các doanh nghiệp nhập khẩu khi chi phí nhập khẩu tăng và khối lượng nhập khẩu  có thể giảm xuống. Việt Nam với vị thế trong chuỗi cung ứng của thế giới sẽ còn tiếp tục nhập khẩu máy móc và nguyên vật liệu từ Trung Quốc để phục vụ cho sản xuất và xuất khẩu. Về xuất khẩu, chúng ta sẽ có lợi thế tương đối về giá, nhưng các bạn hàng cũng sẽ nhanh chóng yêu cầu người bán điều chỉnh giá để có thể cùng hưởng lợi từ việc Việt Nam điều chỉnh tỷ giá.

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn cạnh tranh với Trung Quốc, từ mặt hàng cho tới thị trường xuất khẩu, nên lợi thế từ việc điều chỉnh tỷ giá sẽ không kéo dài lâu. Về dài hạn, chúng ta vẫn phải đầu tư vào chất lượng, từ đó nâng cao lợi thế cạnh tranh và vị thế của hàng Việt Nam.

- Ông đã từng phát biểu trên báo giới thời điểm này doanh nghiệp nên chủ động quản trị rủi ro. Vậy ông có lời khuyên cụ thể hơn cho doanh nghiệp nên quản trị rủi ro như thế nào trong tình huống này?

- Trước những biến động trên thị trường thế giới và thị trường trong nước, các doanh nghiệp giữ vững tâm lý và nên chủ động có các biện pháp quản trị rủi ro tỷ giá, thay vì chỉ trông chờ vào việc bảo hộ tỷ giá của NHNN.

Các doanh nghiệp có thể cân nhắc thời điểm và nhu cầu mua, bán ngoại tệ của mình để có thể sử dụng những sản phẩm phòng ngừa rủi ro thích hợp như hoán đổi tỷ giá hoặc giao dịch kỳ hạn. Việc phòng chống rủi ro nên đi trước khi thị trường biến động.

- Theo ông NHNN nên điều hành tỷ giá cứng nhắc như hiện nay hay thả nổi, bởi tỷ giá hối đoái là biến số phụ thuộc vào biến động và rủi ro kinh tế thế giới?

- Với lần điều chỉnh tỷ giá gần đây nhất, kết hợp với việc nới rộng biên độ giao dịch USD/VNĐ, cho thấy NHNN đang sẵn sàng quản lý tỷ giá một cách linh hoạt để cung cầu thị trường có thể gặp nhau. Lần điều chỉnh này đã được sự ủng hộ của Quỹ Tiền tệ quốc tế cũng như NH Thế giới và được đánh giá là giúp tỷ giá linh hoạt hơn.

Việc kết hợp mở rộng biên độ giao dịch, theo tôi giúp điều hành tỷ giá linh hoạt đồng thời tạo ra khoảng đệm để hỗ trợ Việt Nam đối mặt với tác động từ bên ngoài.

Mặt khác, chúng ta cần nhìn nhận nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng hội nhập với nền kinh tế thế giới, bất kỳ biến động lớn trên thị trường toàn cầu sẽ ảnh hưởng tới Việt Nam. Do đó Việt Nam vẫn cần uyển chuyển đối phó với tình hình kinh tế thế giới đang đi vào chu kỳ tăng trưởng chậm, thiểu phát và giảm vay nợ.

- Xin cảm ơn ông. 

FED cân nhắc điều chỉnh lãi suất

TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế, cho rằng NHNN đã chia thành 2 lần điều chỉnh biên độ và tỷ giá. Lý do cho lần điều chỉnh thứ nhất là để ứng phó với việc Trung Quốc phá giá đồng NDT và lần thứ 2 cũng với một thông điệp rất rõ ràng để ứng phó với những biến động có thể xảy ra như FED có thể điều chỉnh lãi suất trong thời gian tới đây. Và trong lần thứ hai này, NHNN đã cân nhắc rất kỹ trong quá trình soạn thảo chính sách và cuối cùng đã thống nhất điều chỉnh một mức tương đối lớn để tồn tại trong một thời gian dài.

Tuy nhiên, theo ông Nghĩa, FED sẽ rất thận trọng trong việc điều chỉnh lãi suất, đặc biệt là sau khi Trung Quốc phá giá đồng NDT. Nếu Hoa Kỳ điều chỉnh đồng USD mạnh hơn nữa, thâm hụt thương mại song phương giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ bùng nổ. Hơn nữa, hiện lạm phát của Hoa Kỳ đang rất thấp, nếu điều chỉnh cũng trong khung lạm phát để tránh rơi vào trạng thái thiểu phát rất nguy hiểm. Ngoài ra, rất nhiều NH trung ương các nước đã nới lỏng tiền tệ nên Hoa Kỳ cũng không dại gì điều chỉnh để khiến đồng tiền của mình mạnh thêm.

Không tiếp tục điều chỉnh tỷ giá

Phó Thống đốc NHNN bà Nguyễn Thị Hồng cho biết sẽ không tiếp tục điều chỉnh tỷ giá, sẽ áp dụng tất cả các biện pháp để ổn định tỷ giá và thị trường ngoại hối từ nay đến cuối năm 2015 cũng như những tháng đầu năm 2016. Trước đó vào 2 ngày 24 và 25-8, thị trường có những biến động mạnh, giá USD tại các NH đồng loạt niêm yết lên kịch trần. Tỷ giá biến động trên thị trường mấy ngày qua chủ yếu do tâm lý và có thể do tin đồn để đầu cơ, trục lợi.

Theo bà Hồng, với mức điều chỉnh tỷ giá vừa qua đã rất mạnh, NHNN đã đón trước những biến động kể cả biến động phá giá đồng NDT và khả năng FED điều chỉnh tăng lãi suất. Hơn nữa, việc điều chỉnh vừa rồi đã tạo ra vị thế cạnh tranh của VNĐ và cũng đủ mức độ để linh hoạt, đáp ứng với những diễn biến của thị trường.  

TRẦN HẢI (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

PVcomBank đang cung cấp những sản phẩm, dịch vụ đa dạng, đáp ứng tối đa nhu cầu khách hàng.

PVcomBank nâng cấp 4 quỹ tiết kiệm lên phòng giao dịch

(ĐTTCO) - Ngày 22-11, được sự chấp thuận của NHNN, PVcomBank cho biết đã nâng cấp đồng loạt 4 quỹ tiết kiệm (QTK) lên Phòng giao dịch (PGD) tại địa bàn thuộc Hà Nội, TPHCM, Thừa Thiên - Huế để mở rộng các sản phẩm dịch vụ cung cấp cho khách hàng.