Thị trường vàng vẫn còn kẽ hở

Thị trường vàng hiện đã ổn định, tuy nhiên trên thực tế vẫn còn một số kẽ hở như chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế ở mức cao, khan hiếm vàng nguyên liệu sản xuất nữ trang đang là cơ hội để nhập lậu vàng nguyên liệu kiếm lời.

Chênh lệch ngày càng tăng

Mở cửa phiên giao dịch cuối tuần ngày 21-3, giá vàng SJC được Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giao dịch ở mức 35,27-35,39 triệu đồng/lượng (mua vào-bán ra). Cùng thời điểm, giá vàng giao ngay trên sàn Kitco đứng tại 1.182,4USD, tăng 11,4USD, tương đương 1% so với chốt phiên trước. Giá vàng thế giới theo tỷ giá ngoại tệ ngày 21-3 tương đương 30,56 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá vàng trong nước 4,83 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới được xem là tâm điểm chú ý đối với thị trường vàng từ đầu tháng 3 đến nay, vì đã có thời điểm tăng kỷ lục lên 5,5 triệu đồng/lượng.

Còn nhớ năm 2012, khi triển khai Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ, NHNN cho rằng phải cố kéo chênh lệch giá vàng xuống còn khoảng 400.000 đồng/lượng mới bình ổn thị trường vàng. Song sau hơn 1 năm Nghị định 24 được thực thi, thị trường vàng bắt đầu đi vào ổn định nhưng giá vàng trong nước vẫn tiếp tục giữ khoảng cách khá xa với vàng thế giới.

Tại thời điểm đó, bình luận về chênh lệch giá vàng, NHNN cho rằng mục tiêu của Nghị định 24 là ổn định thị trường vàng chứ chưa phải là đưa giá vàng trong nước sát với giá vàng thế giới. Từ đó cho đến nay, chênh lệch giá vàng trên thị trường vẫn được các doanh nghiệp (DN) giữ ở mức từ 3 triệu đến hơn 5 triệu đồng/lượng, bằng cách nếu giá vàng thế giới tăng lên giá vàng trong nước được đẩy lên cao, nhưng nếu giá vàng thế giới giảm mạnh giá vàng SJC chỉ giảm nhẹ vài chục ngàn đồng/lượng/phiên giao dịch. Chẳng hạn trong tuần đầu tháng 3, giá vàng thế giới có 5 phiên giảm liên tiếp với mức giảm cả tuần là 45USD/ounce, trong khi giá vàng trong nước chỉ giảm 380.000 đồng/lượng.

Lý giải về việc giá vàng trong nước chỉ giảm nhẹ dù giá vàng thế giới giảm sâu khiến khoảng cách chênh lệch ngày càng lớn, một DN kinh doanh vàng cho biết, trước đây khi NHNN tổ chức đấu thầu vàng, các đơn vị tham gia đấu thầu phải mua vàng với giá cao hơn hiện tại rất nhiều, thời điểm thấp nhất cũng hơn 35,5-36 triệu đồng/lượng. Nhưng từ đầu năm 2014 đến nay, NHNN không tổ chức đấu thầu vàng nữa, nên nguồn cung vàng cũng bị chặn lại. Vàng được bán ra thị trường hiện nay đều là vàng được mua từ đấu thầu với giá cao, nên DN không thể bán ra với giá thấp để lỗ vốn.

Nguy cơ nhập lậu

Chênh lệch giá vàng không ngừng giãn rộng ở mức cao như hiện nay đang dấy lên lo ngại về tình trạng nhập lậu vàng sẽ gia tăng ngày càng nhiều. Một chuyên gia về vàng chia sẻ, trước năm 2012, vàng nhập lậu và vàng nhập chính thức chiếm tỷ trọng khoảng vào khoảng 5 tỷ USD, bằng một nửa khoản thâm hụt cán cân thanh toán quốc tế.

Vì vậy, ngoài việc hạn chế nhập khẩu những mặt hàng xa xỉ, Chính phủ yêu cầu hạn chế đến mức tối đa nhập khẩu vàng chính thức và nhập lậu, lấy mục tiêu phục hồi nhanh chóng dự trữ ngoại tệ, từ đó đi đến quyết định bỏ luôn chế độ cấp quota nhập khẩu vàng, giao cho NHNN độc quyền nhập khẩu vàng. Khi làm như vậy, giá vàng trong nước và giá vàng thế giới lại giãn ra và lại kích thích nhập lậu vàng mạnh hơn.

Khi khảo sát thấy nhập lậu vàng vào TPHCM chỉ có lãi khi có thể dập thành vàng SJC, do đó đã giao NHNN độc quyền sản xuất cả vàng SJC để giảm vàng lậu. Vì vậy, dù chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế rất lớn nhưng buôn lậu vàng đã giảm hẳn. Tuy nhiên, sau khi thị trường vàng được siết chặt quản lý, cầu vàng SJC bão hòa, thị trường lại xuất hiện cầu vàng trang sức rất lớn nhưng NHNN chỉ bán vàng SJC, không bán vàng nguyên liệu để sản xuất nữ trang.

Thị trường vàng vẫn còn kẽ hở ảnh 1

Cầu vàng nữ trang hiện rất lớn nhưng thiếu
cung nguyên liệu để sản xuất. Ảnh: LONG THANH

Thống kê của Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho biết, mỗi năm nhu cầu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng trang sức của các DN trong nước vào khoảng 20 tấn. Các DN không thể lấy vàng miếng SJC để làm vàng nguyên liệu được vì giá vàng trong nước chênh lệch quá cao so với giá vàng thế giới, đồng thời giá vàng trang sức bán lại rẻ hơn nhiều nên nếu làm vậy DN sẽ lỗ ngay.

Trong khi đó, các DN được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay và mỗi lần nhập tối đa không quá 100kg, nên hầu hết các DN kinh doanh vàng trang sức đều than thở thiếu nguyên liệu sản xuất vàng trang sức và phải mua nguyên liệu trôi nổi trên thị trường. Năm 2014, Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cũng đã từng kiến nghị NHNN cho phép DN được nhập khẩu vàng nguyên liệu để tránh nguy cơ tiếp tay cho buôn lậu vàng.

Thời điểm gần đây, các tiệm vàng trên địa bàn TPHCM cũng cho biết, mặc dù cùng đà tăng với giá USD thế giới nhưng giá USD trên thị trường tự do có dấu hiệu tăng rất mạnh, có lúc đạt đến 21.720-21.760VNĐ/USD và tính từ sau Tết, giá USD trên thị trường tự do tăng khoảng 220 đồng. Nguyên nhân là nhu cầu thu gom USD của các đầu nậu tăng cao và thông thường họ thu gom USD chỉ với mục đích nhập lậu vàng, vì giao dịch USD với mức giá này không có lời trong khi với chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới, nhập lậu vàng sẽ sinh lời rất cao. 

ĐỖ LINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất