Biến động của tỷ giá và giá dầu

Tác động lên chứng khoán không đáng kể

GS.TS Trần Ngọc Thơ, Trưởng khoa Tài chính, Đại học kinh tế TPHCM cho rằng tỷ giá trong thời gian 10-15 năm gần đây về cơ bản không thay đổi nhiều so với diễn biến thị trường, nên tác động của tỷ giá đến thị trường chứng khoán (TTCK) là không đáng kể.

PHÓNG VIÊN: - Theo ông, tỷ giá biến động trong thời gian qua tác động tích cực lên xuất khẩu?

 Tác động lên chứng khoán không đáng kể ảnh 1
GS.TS TRẦN NGỌC THƠ: - Để đánh giá mức độ ảnh hưởng và độ nhạy cảm của tỷ giá trong quá khứ tác động thế nào đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu của các doanh nghiệp khó có thể nói chính xác.

Ở các nước trên thế giới, tỷ giá được thả nổi hoặc biến động theo sát với giá thị trường, nên các nhà hoạch định chính sách cũng như các chuyên gia tài chính có thể đưa ra được các dự báo chuẩn xác hơn. Riêng với Việt Nam, chúng ta rất khó định lượng được vấn đề này.

Đây cũng là vấn đề các nhà hoạch định chính sách cần phải có những phân tích định tính, đa chiều để có thể định lượng được mức độ ảnh hưởng của tỷ giá đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu của Việt Nam. Trong dài hạn, chắc chắn tỷ giá không phải là yếu tố quan trọng để hỗ trợ doanh nghiệp xuất, nhập khẩu, mà nếu có chỉ là công cụ trong ngắn hạn.

Do đó, điều quan trọng hơn với doanh nghiệp chính là phải làm thế nào để tăng năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất trên thị trường thế giới, hạn chế hàng hóa nhập khẩu bằng các sản phẩm, hàng hóa sản xuất được ở nội địa.

- Có ý kiến cho rằng các nhà đầu tư ngắn hạn nên quan tâm đến biến động tỷ giá tác động đến giá cổ phiếu, còn những nhà đầu tư dài hạn nên nhìn nhận vào năng lực tăng trưởng của doanh nghiệp, thay vì chỉ trông chờ vào biến động tỷ giá đem lại lợi nhuận?

- Các nhà đầu tư dài hạn cũng có thể nhìn nhận vào biến động của tỷ giá tác động ra sao đến giá cổ phiếu chứ không chỉ có nhà đầu tư ngắn hạn. Bởi lẻ TTCK Việt Nam nói riêng và TTCK thế giới nói chung là thị trường chưa hoàn hảo và có mối liên kết nhất định.

Nhiều khi biến động tỷ giá trong một phân khúc, ngành hàng nào đó cũng sẽ để lại độ trễ trung, dài hạn cho thị trường. Do đó các nhà đầu tư cần có góc nhìn đa chiều để đưa ra quyết định cuối cùng đúng đắn mới có thể hạn chế được rủi ro, đem lại lợi nhuận.

- Các quỹ đầu tư đã có thông tin chi tiết về doanh nghiệp mà họ đang nắm giữ cổ phiếu nên có lợi thế hơn các nhà đầu tư nhỏ lẻ trong việc ước tính mức độ ảnh hưởng của tỷ giá đến giá cổ phiếu. Và thực tế vốn ngoại rút khỏi thị trường khi tỷ giá có biến động?

- Điều tôi muốn nói ở đây là mối tương quan tổng thể giữa TTCK và thị trường ngoại hối. Còn nếu xét riêng từng đồng tiền khác nhau ở thời điểm cụ thể nào đó, chắc chắn nhà đầu tư sẽ có hành động. Đó chính là nghệ thuật phân tích của nhà đầu tư về từng ngành nghề, diễn biến thị trường…

Tuy nhiên, nếu nói đến tính lan tỏa chung của việc tác động từ thị trường ngoại hối lên TTCK thì theo nhận định của tôi không mạnh, nhưng cũng không thể phủ nhận hoàn toàn điều này. Song đợt giảm giá vừa qua không chỉ với TTCK Việt Nam mà cả TTCK thế giới khó có thể tránh được ảnh hưởng.

- Vậy việc phá giá đồng NDT là nguyên nhân khiến TTCK toàn cầu chao đảo?

Theo nghiên cứu riêng của tôi, chứng cứ của sự biến động giữa TTCK và tỷ giá chưa rõ ràng, chưa có bằng chứng thuyết phục. Tuy nhiên, cũng có những thay đổi nhỏ, tác động trong tỷ giá đến TTCK nhưng không đáng kể, điều này có xảy ra ở Việt Nam chỉ là hiện tượng nhất thời.

- Đồng NDT mất giá vừa qua đã tác động lớn đến chứng khoán toàn cầu. Tuy nhiên, việc phá giá đồng NDT trong thời gian qua chỉ ở mức 5% chưa đáng kể, nhưng ẩn chứa bên trong nhiều bí mật.

Chính điều này đã khiến nhà đầu tư hoang mang, ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư trên thế giới, tác động đến chứng khoán giảm, trong đó không loại trừ TTCK Việt Nam và thực tế thị trường đã giảm điểm khi NDT phá giá.

- Bí ẩn chứa bên trong theo ông là gì?

- Có 3 giả thiết mà tôi đã nghiên cứu. Thứ nhất là nguyên nhân chính trị, Trung Quốc muốn nhanh chóng đưa đồng tiền của mình vào rỗ tiền tệ của IMF và như thế họ có thể thả nổi đồng NDT cho cung-cầu quyết định.

Thứ hai, sự phá giá của đồng NDT do tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc không như mong đợi, thậm chí có thể nói là xấu đi. Vì thế, việc phá giá đồng NDT nhằm kích thích nền kinh tế, tăng xuất khẩu. Vì thế, chúng ta cũng có cái nhìn thận trọng về việc phá giá đồng NDT của Trung Quốc trong thời gian vừa qua.

Thứ ba, có khả năng cao nhất là khủng hoảng xảy ra. Bởi lẽ chứng khoán Trung Quốc bất ngờ biến động cùng với dòng vốn chảy ra khỏi Trung Quốc trong thời gian gần đây. Theo tính toán của tôi, lượng ngoại hối trên cung tiền của Trung Quốc chiếm khoảng 17%. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng nền kinh tế Đông Nam Á vào những năm 1997-1998, dự trữ ngoại hối của các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Trung Quốc chiếm khoảng 25%.

- Theo ông tác động của giá dầu giảm cùng với biến động tỷ giá thời gian qua ảnh hưởng đến TTCK Việt  Nam như thế nào?

- Tác động của giá dầu và biến động tỷ giá đến TTCK Việt Nam là không đáng kể. Kết quả nghiên cứu cho thấy những kết luận trái chiều. Có ý kiến cho rằng, TTCK và tỷ giá không liên quan, nhưng cũng có ý kiến ngược lại.

Còn theo nghiên cứu của chúng tôi, sự tương tác giữa 2 thị trường này là khó tránh khỏi, nhưng không đáng kể. Điều các nhà đầu tư quan tâm chính là tính bất ổn của thị trường này chuyển sang thị trường kia. Vì thực tế, trong thời gian qua Việt Nam điều hành tỷ giá dường như “neo” so với diễn biến của đồng USD. Vì thế, sự biến động của thị trường này chưa ảnh hưởng nhiều đến thị trường kia và ngược lại.

Tuy nhiên, với những quốc gia đã thả nổi đồng tiền, sự tác động của thị trường ngoại hối đến chứng khoán sẽ rõ nét hơn là những quốc gia vẫn “neo” tỷ giá. Trong tương lai, để có thể nhận thấy rõ sự tác động giữa 2 thị trường này cũng cần có độ trễ của nó. Còn thực tế, tác động của tỷ giá và giá dầu đến chứng khoán trong thời gian qua vẫn là yếu tố tâm lý.

- Xin cảm ơn ông.

Phương Anh (ghi)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vàng - ngoại tệ