Sức hút công ty tài chính

Xu hướng mở công ty tài chính (CTTC) tiếp tục rộ lên khi hàng loạt NH đưa ra kế hoạch thành lập, mua lại CTTC trước khi NHNN ban hành Thông tư về việc NHTM phải có CTTC mới được cho vay tiêu dùng. Điều này cho thấy mảng tín dụng cá nhân đang đầy sức hấp dẫn và không NH nào muốn mất phần.

“Đón đầu” thông tư

Tại ĐHCĐ vừa diễn ra, VietinBank đã chính thức xin ý kiến cổ đông phương án sáp nhập PGBank vào NH. Dự kiến sau sáp nhập, VietinBank sẽ thành lập CTTC PG Finance tập trung cho nhóm khách hàng Petrolimex với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng.

Theo lãnh đạo VietinBank, khi sáp nhập với PGBank, NH này có thể tận dụng mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch của PGBank cộng với mạng lưới hơn 2.000 cây xăng đang cung cấp dịch vụ của PGBank để phát triển bán lẻ. Trong tài liệu phục vụ ĐHCĐ thường niên 2015 diễn ra vào ngày 22-4 tới của ACB, cũng đưa ra tờ trình xin ý kiến cổ đông thành lập Công ty TNHH MTV Tài chính tổng hợp NH Á Châu (CTTC ACB) hoặc mua lại một CTTC.

Dân số Việt Nam đông và trẻ, nhu cầu tài chính tiêu dùng cá nhân đang ngày càng gia tăng, tiềm năng thị trường rất lớn, nên các NH đang chạy đua khai thác. Tuy nhiên hiện các khoản vay tiêu dùng lãi suất quá cao. Việc ngày càng nhiều NH mở các CTTC và sức ép cạnh tranh, người dân kỳ vọng lãi suất sẽ giảm, chất lượng phục vụ tăng và việc tiếp cận vốn vay tiêu dùng không còn nhiều rủi ro cho người vay như hiện nay.

Ông Đinh Thế Hiển,
chuyên gia kinh tế

Việc các NHTM đang lên kế hoạch thành lập, mua lại hoặc phát triển CTTC tiếp tục xu hướng đã diễn ra từ nửa cuối năm 2014 đến nay. Nguyên nhân là trong năm 2014 NHNN ban hành dự thảo Thông tư về việc NHTM muốn cho vay tiêu dùng phải lập CTTC, dưới dạng cho vay trả góp, cho vay thấu chi qua thẻ tín dụng, phát hành thẻ mua hàng.

Trong tờ trình xin thành lập hoặc mua lại CTTC của ACB cũng ghi rõ lý do này. Cụ thể, ACB cho biết: “Trong số các dịch vụ tài chính NH mà Tập đoàn ACB cung cấp cho khách hàng có các nghiệp vụ như tín dụng tiêu dùng, cho thuê tài chính và bao thanh toán.

Tuy nhiên, khi NHNN đã có dự thảo Thông tư quy định về hoạt động cho vay của các TCTD, dự thảo Thông tư quy định về hoạt động tín dụng tiêu dùng của CTTC, khi được ban hành sẽ có 2 tác động đến NHTM: Có thể sẽ không còn được cho vay tiêu dùng, tùy theo lộ trình do NHNN quy định; hoặc thành lập CTTC để cho vay tiêu dùng.

Vì vậy, để chuẩn bị cho việc tiếp tục hoạt động kinh doanh cho vay tiêu dùng sau khi có các thông tư nói trên, ACB cần thiết phải thành lập mới một CTTC hoặc mua lại một CTTC hiện có trên thị trường”.

Trước đó, với yêu cầu đến hết năm 2015, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải hoàn thành việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành đã tạo ra một môi trường mua bán sáp nhập khá sôi động giữa các NHTM và các CTTC. Chẳng hạn Maritime Bank mua toàn bộ 64,1% cổ phần của Vinatex tại CTTC Dệt may, trở thành cổ đông lớn nhất của công ty này; VPBank mua Công ty TNHH MTV Tài chính Than - Khoáng sản Việt Nam (CMF) từ tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV); Tháng 1-2015, Techcombank cũng đã hoàn tất mua lại gần 54 triệu cổ phần CTTC Hóa chất Việt Nam (VCFC), tương ứng 89,87% vốn điều lệ của VCFC, nâng tỷ lệ vốn Techcombank sở hữu tại VCFC lên 99,87%; NHNN cũng đã chấp thuận về nguyên tắc để SHB mua CTTC Viettel-Vinaconex (VVF), giao dịch sáp nhập giữa VVF vào SHB đang trong quá trình hoàn tất.

Song song với các thương vụ trên, từ cuối năm 2014, các NHTM như OCB, NamABank, Sacombank cũng đã cho biết đang lên kế hoạch mua lại hoặc thành lập một CTTC trực thuộc để phát triển hoạt động bán lẻ, đẩy mạnh cho vay tiêu dùng cũng như chuẩn bị để đáp ứng yêu cầu nếu Thông tư quy định hoạt động tín dụng tiêu dùng được ban hành.

Hay dù đã có CTTC, nhưng mới đây HDBank đã tiếp tục “nâng cấp” để tăng sức ảnh hưởng đối với thị trường khi cùng Tập đoàn Tài chính Credit Saison (Nhật Bản) hoàn tất các thủ tục về vốn góp tại HDFinance và đổi tên thành Công ty TNHH Tài chính HD Saison (HD Saison Finance), hướng tới mục tiêu trở thành CTTC bán lẻ số một tại Việt Nam.

Hấp dẫn lợi nhuận

Tuy nhiên, dù cho đến nay NHNN vẫn chưa có thông báo nào mới liên quan đến vấn đề này nhưng các NH vẫn đang ồ ạt mở CTTC. Điều này cho thấy mảng bán lẻ đang rất hấp dẫn và không NH nào muốn bị “đứt quãng” hoặc chậm chân trong cuộc đua cho vay tiêu dùng mà theo một ước tính có thể chiếm tới 10% GDP (trên 10 tỷ USD/năm) trong thời gian tới.

Trước đó, báo cáo tài chính của Home Credit cũng cho thấy tiềm năng của mảng cho vay tiêu dùng khi năm 2013, thu nhập từ cho vay của Home Credit đạt hơn 1.800 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 530 tỷ đồng, cao gấp 5 lần kết quả năm 2012 và cao hơn số vốn điều lệ 500 tỷ đồng của công ty này.

Sức hút công ty tài chính ảnh 1

HD Finance đang có tầm ảnh hưởng lớn với thị trường tài chính cá nhân.

Trong năm 2014, nhiều NHTM cũng cho biết đã hoàn thành được kế hoạch tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận cao nhờ tín dụng cá nhân phát triển mạnh. Như tại Sacombank, dư nợ cá nhân chiếm hơn 50% tổng dư nợ cho vay của NH, tại các NH như VPBank, Techcombank, VIB, mảng tín dụng cá nhân cũng đóng góp lớn vào tăng trưởng tín dụng cũng như lợi nhuận cho các NH này.

Trong những tháng đầu năm 2015, các NHTM cho biết dư nợ tín dụng khối khách hàng cá nhân tiếp tục tăng mạnh, đóng góp tích cực vào lợi nhuận của các NH. Sacombank đề ra mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2015 là 3.000 tỷ đồng và trong quý I ước đạt hơn 20% chỉ tiêu nhờ vào sự tăng trưởng của tín dụng cá nhân.

Hiện một số NHTM cho biết sẽ chọn cách thành lập CTTC mới hoặc mua lại các CTTC tư nhân để nắm quyền chủ động, chứ không tham gia mua CTTC của các tập đoàn nhà nước vì tình trạng hoạt động của đa số các công ty này rất yếu kém. Tuy nhiên, ở một góc độ khác, một số NHTM lại muốn tham gia sáp nhập mua lại các CTTC nhà nước để hưởng nguồn lợi khách hàng và dịch vụ có sẵn. Điển hình như VVF có vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng, trong đó Vinaconex sở hữu 33% cổ phần và Viettel sở hữu 32%.

Theo kế hoạch thoái vốn ngoài ngành đến năm 2015, cả 2 đơn vị này phải thoái vốn khỏi VVF. Do vậy khi sáp nhập VVF, SHB sẽ có lợi gấp đôi khi có được một lượng khách hàng và dịch vụ nhất định với Vinaconex và Viettel đã được VVF xây dựng và có cả một CTTC để tiếp sức hoạt động vay tiêu dùng mà không cần phải mất thời gian và tốn kém chi phí xây dựng đề án thành lập mới CTTC.

BẢO TÙNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất