Sức ép tỷ giá hàng xuất nhập khẩu

Mặc dù tỷ giá vừa được NHNN tăng 1% ngày 7-5, nhưng các NHTM niêm yết tỷ giá ở mức kịch trần 21.700 đồng/USD. Theo các doanh nghiệp (DN) trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, trước sự tăng giá của đồng bạc xanh USD và việc giảm giá mạnh của đồng EUR cũng như các đồng tiền khác trong rổ tiền tệ thế giới đã ảnh hưởng đến hoạt động xuất, nhập khẩu.

Xuất khẩu lời không đủ bù lỗ

 Sức ép tỷ giá hàng xuất nhập khẩu ảnh 1
Nếu như trước đây khi tỷ giá tăng, các DN sản xuất hàng xuất khẩu dùng nguyên liệu trong nước như thủy, hải sản sẽ được hưởng lợi nhiều, song với lần điều chỉnh thêm 1% biên độ tỷ giá trong ngày 7-5 vừa qua, các DN xuất khẩu cho biết không đủ bù cho đồng EUR và yen Nhật cũng như các đồng tiền khác trên thế giới đang đà giảm.

Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho rằng tỷ giá tăng thêm 1% góp phần làm tăng sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu, nhất là đối với ngành thủy, hải sản. Bởi đặc thù của ngành thủy, hải sản với nguyên phụ liệu đầu vào trong nước nên khi tỷ giá tăng không chỉ DN xuất khẩu hưởng lợi mà nông dân cũng có thể bán được giá cao hơn.

Thế nhưng, trong thời gian qua khi đồng EUR và yen Nhật giảm giá mạnh đã ảnh hưởng đáng kể đến các DN lĩnh vực này khiến kim ngạch xuất khẩu thủy sản giảm. Thống kê của VASEP cho thấy kim ngạch xuất khẩu trong 3 tháng đầu năm 2015 chỉ đạt 1,27 tỷ USD, giảm 23% so với cùng kỳ năm 2014.

Nếu không có giải pháp hỗ trợ DN xuất khẩu, ngành thủy sản sẽ khó khăn khi đồng EUR, Yen Nhật dự báo còn giảm. Trong khi tỷ giá USD đã nới hết “room” của NHNN cam kết năm nay 2%, và đồng USD dự báo còn tăng.

Ông Trương Đình Hòe,  
Tổng Thư ký VASEP

Theo VASEP, hầu hết các thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam qua thị trường châu Âu được tính bằng EUR. Và khi đồng EUR, yen Nhật giảm giá hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào các thị trường này trở nên đắt đỏ, nên các nhà nhập khẩu ép giá bán nếu không sẽ không đặt thêm hàng.

Đại diện một DN thủy sản cho biết, EUR tuột giá khoảng 20-25% trong 3 tháng vừa qua, thực tế này buộc giá bán thủy sản Việt Nam sang thị trường châu Âu phải giảm từ 10-15%. Chính điều này đã ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản sang châu Âu và Nhật.

Cụ thể xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Âu đã giảm 10%, sang Nhật Bản giảm 14,5% trong những tháng đầu năm. Thị trường châu Âu hiện chiếm 18% xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, Hoa Kỳ chiếm thị phần tương đương; còn Nhật Bản chiếm 14%.

Đáng chú ý, hiện đồng USD đang tăng mạnh so với EUR, trong khi VNĐ tiếp tục được kiểm soát nên VNĐ sẽ tăng lên so với EUR. Vì thế, khi các nhà nhập khẩu nguyên liệu trả bằng EUR, nhưng bán hàng qua các nước thanh toán bằng USD sẽ bị thiệt hại.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, lãnh đạo một DN kinh doanh hàng xuất khẩu tại ĐBSCL, cho rằng chính vì sức ép của đồng USD tăng và EUR giảm giá mạnh thời gian qua và dự báo chưa dừng lại ở thời gian tới đã tác động đến hoạt động của các mặt hàng xuất khẩu. Hàng hóa của Việt Nam khó có thể cạnh tranh được với các nước khác. Việc điều chỉnh tăng thêm 1% biên độ tỷ giá của NHNN là động thái tích cực đối với DN xuất khẩu, song vẫn còn quá ít so với mất mát của đồng EUR và yen.

Nhập khẩu lợi thế

Trong ngắn và dài hạn, đồng USD dự báo tiếp tục tăng vì tình hình kinh tế Hoa Kỳ có dấu hiệu phục hồi trong sự bền vững. Một khi kinh tế bền vững thì FED sẽ tái tăng lãi suất. Chính điều này sẽ tác động tích cực lên đồng USD, làm tăng giá trị đồng bạc xanh.

Ngoài ra, giá dầu và giá vàng sụt giảm cũng tác động tích cực lên đồng USD. Trong khi khu vực châu Âu tình hình kinh tế vẫn chao đảo khiến cho việc đưa tiền ra hỗ trợ kinh tế nhiều hơn, tác động tiêu cực lên sức khỏe của đồng EUR giảm xuống.

Trong khi các nhà xuất khẩu bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc trượt giá của đồng EUR, yen, ngược lại DN nhập khẩu hàng hóa, nguyên liệu, máy móc được hưởng lợi lớn khi mua hàng từ hai thị trường này cũng như các quốc gia đồng tiền đang mất giá.

Trong đó, phải kể đến là các DN nhập khẩu ô tô từ Đức, hiện các nhà phân phối ô tô nhập khẩu tại thị trường Việt Nam có xu hướng giảm giá bán ra. Còn DN nhập khẩu máy móc, sắt thép cũng như làm ăn thương mại với DN Nhật Bản có lợi lớn khi đồng yen giảm thời gian qua. Theo khảo sát mới công bố của JETRO, 60% DN Nhật tại Việt Nam đang kinh doanh có lãi, 70% số này đang có kế hoạch mở rộng quy mô.

Theo kế hoạch, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ mua khoảng 60 tỷ EUR mỗi tháng cho đến tháng 9-2016, tương ứng với tổng giá trị hơn 1.000 tỷ EUR. Hiện nay đã có hơn 20 quốc gia trên thế giới phá giá đồng tiền của mình để hỗ trợ cho xuất khẩu.

Trong đó có những nước rất lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc đã phá giá đồng bạc để hỗ trợ xuất khẩu, kích thích tăng trưởng kinh tế khi sức khỏe đồng USD đang mạnh lên. Trong bối cảnh này, Việt Nam nên quan sát thị trường một cách chặt chẽ để có thể điều chỉnh tỷ giá phù hợp.

Bảo Lâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất