Sacombank và con số nợ xấu

Theo thuyết minh báo cáo tài chính của SacomBank, nợ xấu vào cuối năm 2014 là 1.522 tỷ đồng, tương đương 1,19% tổng dư nợ tín dụng, thấp hơn rất nhiều so với bình quân chung của hệ thống NH và nằm trong nhóm NH có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất. Liệu thực sự nợ xấu của Sacombank có gây rủi ro?

Những con số “đẹp”

Từng cùng cấp với các NH như ACB, Eximbank, DongABank, Techcombank... nhưng trong mấy năm qua Sacombank tiếp tục gặt hái được nhiều thành công, trong khi những NH khác gặp không ít khó khăn. Năm 2014, Sacombank đạt lợi nhuận sau thuế 2.206 tỷ đồng, giảm nhẹ so với năm 2013. Tuy vậy, mức lợi nhuận, các chỉ số đo lường hiệu quả sử dụng vốn như ROE, ROA của Sacombank cao hơn các NH cùng cấp.

Các chỉ số về tăng trưởng của Sacombank cũng rất tốt so với nhiều NH khác. Theo số liệu báo cáo tài chính tổng tài sản của NH này tính đến 31-3-2014 đạt 189.802 tỷ đồng, tăng 17,8% so với năm trước. Các chỉ tiêu khác như huy động vốn, tín dụng cũng tăng lần lượt 19,3% và 15,5%. Tất cả những chỉ tiêu này đều vượt kế hoạch năm 2014. So với các NH khác cùng cấp các chỉ tiêu của Sacombank tốt hơn rất nhiều.

Một điều khá kỳ lạ là ngay trước khi bán nợ xấu cho VAMC, trên sổ sách các báo cáo tài chính Sacombank công bố không hề xuất hiện nợ xấu và những con số thể hiện ra vẫn rất đẹp.

Không chỉ dừng lại ở các chỉ số tài chính, hiện Sacombank có mạng lưới giao dịch rộng khắp cả nước với hơn 400 điểm giao dịch (chi nhánh phòng giao dịch), cao hơn rất nhiều so với các NH cùng quy mô.

Mới đây Sacombank còn thành lập NH 100% vốn tại Lào, trước đó cũng có một NH tương tự tại Campuchia. Ngoài các con số ấn tượng có thể đo đếm được, Sacombank đã gây dựng được thương hiệu tốt không chỉ ở Việt Nam mà còn ở khu vực Đông Dương. Đội ngũ nhân sự, hệ thống quản lý và công nghệ thông tin của NH này đang được đánh giá rất cao.

Năm 2015, Sacombank đã đặt kế hoạch kinh doanh tương đối lạc quan. Cụ thể kế hoạch lợi nhuận trước thuế lên tới 3.000 tỷ đồng, tăng 5,2% so với năm trước. Nếu thực hiện được kế hoạch này, đây tiếp tục là 1 năm thành công đối với Sacombank.

Đằng sau các con số...

Không thể phủ nhận hiện nay Sacombank là một trong những NH tốt nhất Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế có thực sự tốt như những con số báo cáo hay không, tương lai của NH này sẽ ra sao nếu phải mang theo gánh nặng khi sáp nhập với một NH yếu kém nào đó. Đó là những câu hỏi lớn đối với cổ đông Sacombank và nhà đầu tư trên sàn chứng khoán.

Nhìn vào con số nợ xấu của Sacombank trong các báo cáo chính thức có lẽ ai cũng phải giật mình vì nó “quá đẹp”. Theo thuyết minh báo cáo tài chính tỷ lệ nợ xấu của NH này cuối năm 2014 chỉ có 1,19%, trước đó cuối năm 2013 cũng chỉ có 1,46%. Những con số này chỉ bằng 25-30% mức bình quân chung của các TCTD ở Việt Nam.

Nợ xấu của Sacombank cũng thấp hơn rất nhiều so với NH được xem tốt nhất Việt Nam là Vietcombank . Nếu thực sự con số nợ xấu này là đúng, rõ ràng Sacombank có hệ thống quản trị rủi ro vượt trội so với các NH khác. Tuy nhiên, theo báo cáo tài chính năm 2014, Sacombank đang sở hữu số trái phiếu của VAMC là 4.935 tỷ đồng. Trong số đó có 4.349 tỷ đồng tăng lên trong năm 2014 với số dư nợ gốc 4.984 tỷ đồng.  Chỉ riêng trong quý IV-2014, số nợ xấu NH này bán cho VAMC lên đến hơn 2.000 tỷ đồng.

Theo quy định của Thông tư 53, trong nhiều trường hợp NH buộc phải bán nợ xấu cho VAMC nếu nợ xấu quá cao ảnh hưởng tới an toàn của hệ thống. Thông thường các khoản nợ xấu VAMC mua đều là nợ nhóm 5 và NH không thể tự cơ cấu được (nợ có khả năng mất vốn). Như vậy, việc Sacombank bán gần 5.000 tỷ đồng nợ xấu cho VAMC có thể một phần không nhỏ trong số này là nợ thuộc nhóm 5, tức nợ “rất xấu”.

Như vậy việc bán nợ xấu cho VAMC thực chất chỉ là một động tác làm đẹp sổ sách. Thực tế, 5.000 tỷ đồng nợ xấu của Sacombank vẫn còn đó. NH này chỉ tạm gửi ở VAMC lấy về lượng trái phiếu đặc biệt có trị giá tương đương trừ đi lượng tiền NH đã trích lập dự phòng. Nếu tính thêm cả khoản nợ đã bán cho VAMC, nợ xấu lên khoảng trên 5% và nếu không được xử lý, mỗi năm Sacombank phải bỏ ra gần 1.000 tỷ đồng để trích lập dự phòng cho lượng trái phiếu đặc biệt này.

Tất nhiên, công bằng mà nói mức nợ xấu trên 5% vẫn được xem là mức thấp đối với bình quân của hệ thống NH Việt Nam. Bởi có lúc chính NHNN thừa nhận nợ xấu của toàn hệ thống NH có thời điểm lên tới 500.000 tỷ đồng, tức khoảng gần 15% tổng dư nợ.

Gánh thêm nợ xấu

Bên cạnh nợ xấu, một vấn đề không ít chuyên gia lo lắng là nhiều khả năng Sacombank phải “cõng” thêm một NH “anh em” đang có tỷ lệ nợ xấu rất cao. Trong nội dung trình Đại hội cổ đông vào ngày 21-4 tới, hiện nay 2 NH đã hoàn tất đề án sáp nhập, đang chờ ý kiến chấp thuận về nguyên tắc của NHNN và cơ quan hữu quan. Tuy nhiên, thông tin về NH mà Sacombank dự kiến sáp nhập vẫn chưa được chính thức công bố. Trước đó, Thống đốc NHNN đã chấp thuận chủ trương Southernbank sáp nhập Sacombank.

Sacombank và con số nợ xấu ảnh 1

Giao dịch tại Sacombank. Ảnh: LONG THANH

Được biết, năm 2014 kết quả kinh doanh của Southernbank khá thấp với lợi nhuận sau thuế chỉ đạt mức tượng trưng 1,7 tỷ đồng. Trong khi đó nợ xấu của NH này lên tới 5,89%, chưa kể khoản nợ xấu đã bán cho VAMC là 619 tỷ đồng. Tuy nhiên, có thể số liệu thực tế nợ xấu của Southernbank vẫn chưa dừng lại ở con số này.

Như vậy, nếu Sacombank sáp nhập với Southernbank phải chịu một gánh nặng không nhỏ. Quy mô của NH có thể mở rộng nhưng hiệu quả kinh doanh bị thách thức lớn. Có lẽ vì điều này mà cổ phiếu STB của Sacombank chỉ giao dịch quanh mức giá 18.000 đồng/CP trong suốt hơn 1 năm qua. Từ một cổ phiếu được giao dịch sôi động nhất thị trường, nay giao dịch của STB khá èo uột. 

Hồ Phương

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.