Kiểm soát cổ tức

Một trong những vấn đề được cổ đông chờ đợi nhất trong mùa ĐHCĐ ngân hàng (NH) năm nay là họ sẽ nhận được bao nhiêu cổ tức. Và có lẽ niềm vui này đã vơi đi phần nào khi thông tin cho biết năm nay NHNN sẽ kiểm soát việc chi trả cổ tức của các NH, cùng với đó là hàng loạt NH thông báo sẽ không chia cổ tức.

Ấn định tỷ lệ cổ tức

Kiểm soát cổ tức ảnh 1 
Trong tài liệu gửi trước cổ đông, dự kiến mức cổ tức của VIBank là 11% bằng tiền, tương đương với 468 tỷ đồng. Tuy nhiên đến ĐHCĐ ngày 27-3 vừa qua, NH trình mức cổ tức để cổ đông thông qua là 9%. Giải thích thắc mắc này, ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT, cho biết trước kia việc chi trả cổ tức sẽ được ban kiểm soát đưa ra và cổ đông thông qua. Nhưng do NH đang nằm trong quá trình tái cấu trúc nên NHNN chỉ đạo phát triển theo hướng thận trọng.

Giai đoạn 2015 – 2016 là cao điểm mà NHNN yêu cầu các NHTM phải minh bạch về tài chính mặc dù những năm trước đã có yêu cầu này. Chính vì thế việc chia cổ tức của các NHTM phải được NHNN đồng ý mới được áp dụng”. Trước đó, tại ĐHCĐ của LienVietPostBank cũng đã thông qua mức cổ tức 6%, tỷ lệ này thấp hơn so với dự kiến hồi ĐHCĐ thường niên 2014 đã thông qua 10%. Theo Chủ tịch HĐQT Dương Công Minh, lợi nhuận năm qua của NH không đạt như kỳ vọng, mức cổ tức 6% đã là cố gắng và cũng tốt so với  bình quân tăng trưởng toàn hệ thống NH là 5%.

Theo một báo cáo gần đây của Công ty chứng khoán TPHCM (HSC), chính sách cổ tức của mỗi NH sẽ phụ thuộc vào sự chấp thuận của NHNN sau khi đã xem xét kỹ lưỡng chất lượng tài sản thật và kết quả kinh doanh. Có nghĩa các NH yếu kém với tỷ lệ nợ xấu cao hoặc những NH đang trong quá trình tái cấu trúc sẽ không được phép trả cổ tức.

Tỷ lệ cổ tức của mỗi NH sẽ được NHNN thông qua dựa theo từng trường hợp. Có lãnh đạo NH còn cho rằng nhà băng này dự kiến chi trả cổ tức 9% bằng tiền mặt, nhưng đã thay đổi theo phê duyệt của NHNN còn 7%, 2% còn lại chuyển quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của NH.

 Trong mùa ĐHCĐ năm rồi, một số NH lớn làm ăn hiệu quả đã thông qua kế hoạch cổ tức mức trên 9%, bao gồm VietcomBank, VietinBank, MB, SacomBank. Tuy nhiên, có thể mức chi trả cuối cùng của những NH này sẽ phải đợi NHNN phê duyệt. Cũng liên quan đến vấn đề cổ tức mới đây, báo cáo thống kê NHNN chi nhánh TP.HCM cho biết, có 7 trong số 12 NH có hội sở trên địa bàn sẽ không thể chia cổ tức cho cổ đông. Trong số các NH không chia cổ tức 2014 như AnBinhBank, TMCP Sài Gòn (SCB), SouthernBank…

Dành nguồn xử lý nợ xấu

Trước đây, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình từng giải thích rằng, cần phải kiểm soát việc chi trả cổ tức để tránh tình trạng NH làm ra đồng nào “xào” đồng nấy, lỗ thật - lãi giả để rồi khi có rủi ro xảy ra không có nguồn để xử lý, nhất là yêu cầu xử lý nợ xấu. Thực tế, việc lãi giả lỗ thật tại NH không phải hiếm. Đơn cử như trước khi bị buộc phải sáp nhập vào NH Sài Gòn - Hà Nội (SHB), trên báo cáo tài chính đã kiểm toán của HabuBank không hề thua lỗ.

Tuy nhiên, báo cáo của Thanh tra NHNN khi đánh giá lại tài sản lại cho thấy HabuBank lỗ hàng nghìn tỷ đồng và buộc phải sáp nhập vào NH khác. Theo một chuyên gia trong ngành tài chính, việc “làm” lãi giả tại NH không khó, chỉ cần “tái cấu trúc nợ” thì những khoản nợ xấu trở thành đẹp. Trong khi đó, nếu phân loại đúng theo quy định đó là nợ xấu và NH phải trích lập dự phòng, có thể dẫn đến thua lỗ thậm chí mất cả vốn chủ sở hữu.

Hiện nay, hầu hết các NH đều báo cáo con số nợ xấu “rất đẹp”, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng đằng sau đó có thể là một sự thật khác. Như vậy, việc NHNN lo ngại “lãi giả - lỗ thật” nên hạn chế việc chia cổ tức để đề phòng rủi ro cũng là điều dễ hiểu. Thực tế hành lang pháp lý cho việc can thiệp của NHNN cũng đã có. Cụ thể, theo Điểm a, Khoản 2, Điều 59 Luật Các TCTD đã quy định: “Tùy theo tính chất và mức độ rủi ro, NHNN được áp dụng các biện pháp như hạn chế chia cổ tức, chuyển nhượng cổ phần, chuyển nhượng tài sản… của NHTM.

Năm 2015 là năm cuối cùng thực hiện đề án tái cấu trúc NH đã được Chính phủ phê duyệt. Đây được xem là giai đoạn nước rút để hoàn thành các mục tiêu của đề án này. Những yêu cầu cấp thiết là phải minh bạch về tình hình tài chính của các NH và đẩy nhanh việc sáp nhập tái cơ cấu. Kể từ ngày 1-4, Thông từ số 09/2014/TT-NHNN sẽ hết hiệu lực.

Điều này đồng nghĩa với việc nhiều khoản nợ đã được cơ cấu lại trước đó phải chuyển xuống nhóm 3 sẽ làm tăng nợ xấu. Như vậy, các NH cũng phải tăng trích lập dự phòng từ nguồn lợi nhuận. Do vậy nếu NH chia hết lợi nhuận không còn của “để dành” cho việc trích lập dự phòng sẽ gây rủi ro. Có thể nói đằng sau việc các NH buộc hạn chế chia cổ tức hoặc quyết định không chia cổ tức cho thấy chính sách của NHNN là cần thiết nhằm hạn chế những rủi ro đó.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

SCB tăng cường hỗ trợ khách hàng quản lý tài khoản tiền gửi

SCB tăng cường hỗ trợ khách hàng quản lý tài khoản tiền gửi

(ĐTTCO) - Nhằm khuyến khích khách hàng sử dụng những tiện ích quản lý tài khoản, SCB ra mắt chương trình “iBank-Linh hoạt” từ ngày 20-10 đến 31-12, tặng ngay 50.000 đồng cho khách hàng mở mới tài khoản tiền gửi thanh toán tại SCB và đăng ký sử dụng 1 trong 3 dịch vụ nêu trên. 

Vàng - ngoại tệ