Kế hoạch tăng vốn không dễ thông

Năm nay, các NHTM tiếp tục cho thấy quyết tâm tăng vốn điều lệ để đảm bảo tỷ lệ an toàn hoạt động. Song đối với việc tăng vốn, bằng các phương án như phát hành cổ phiếu, bán cổ phần cho nhà đầu tư ngoại dự báo vẫn còn khó khăn, còn với các NH giữ lại lợi nhuận không chia cổ tức để tăng vốn khả thi hơn nhưng lại khiến cổ đông bị chèn ép.

Lên kế hoạch hàng ngàn tỷ đồng

Quyết tâm tăng vốn điều lệ cao hơn mức vốn pháp định để nâng cao năng lực tài chính của các NHTM rộ lên từ đầu năm 2013, với hàng loạt kế hoạch và phương án tăng vốn liên tục được các NH đưa ra. Thực ra NH quan tâm đến việc tăng vốn điều lệ cũng phù hợp xu hướng phát triển, vì NH sẽ tăng cường khả năng phòng thủ về thanh khoản và có điều kiện để tăng quy mô hoạt động, đảm bảo các tiêu chí an toàn trong hoạt động.

Tuy nhiên, theo thống kê năm 2014, tổng quy mô vốn điều lệ và vốn tự có của toàn hệ thống chỉ tiếp tục tăng trưởng ở mức một con số, tổng quy mô vốn tự có tăng 4,36%, đạt 496.573 tỷ đồng và tổng quy mô vốn điều lệ tăng 3,29%, đạt 435.649 tỷ đồng. Trước đó, tốc độ tăng trưởng tổng quy mô vốn tự có và vốn điều lệ năm 2013 cũng chỉ đạt lần lượt 9,61% và 8,12%, nguyên nhân vì đa số đều không thể hoàn thành được mục tiêu đề ra, kế hoạch tăng vốn liên tục kéo dãn từ năm này sang năm khác.

Mùa đại hội cổ đông năm nay, câu chuyện tăng vốn điều lệ lại tiếp tục nóng lên tại các NH khi hàng loạt NH lớn nhỏ đã trình kế hoạch tăng vốn với các cổ đông. Cụ thể, BIDV đã thông qua cổ đông kế hoạch phát hành 269,2 triệu cổ phần cho cổ đông hiện hữu, tỷ lệ 9,577% và dự kiến thực hiện trong quý II-2015. Cùng với giá trị sáp nhập từ MHB, vốn điều lệ BIDV dự kiến sẽ đạt 34.173 tỷ đồng vào cuối năm 2015. MB với quy mô vốn điều lệ 11.594 tỷ đồng cũng lên kế hoạch tăng vốn lên 16.000 tỷ đồng.

SCB sau khi được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ từ hơn 12.000 tỷ đồng lên hơn 14.000 tỷ đồng tiếp tục đặt mục tiêu đến hết năm 2016 vốn điều lệ tăng thêm tiếp gần 2.000 tỷ đồng để nâng lên mức 16.000 tỷ đồng và phát hành 5.000 tỷ đồng trái phiếu trong năm 2015 để tăng vốn cấp 2. NamABank cũng trình cổ đông kế hoạch tăng vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng.

Năm ngoái, NH này cũng đã có kế hoạch tăng vốn từ 3.000 tỷ đồng lên 4.000 tỷ đồng đã được NHNN thông qua, dự kiến kế hoạch hoàn thành trong quý II này. Phương án tăng vốn được đưa ra là phát hành và sử dụng vốn thu được từ đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng và xin ý kiến cổ đông bằng văn bản. Sacombank đã thông qua phương án tăng vốn điều lệ thêm 2.427,5 tỷ đồng từ việc phát hành cổ phiếu thưởng cho cổ đông tỷ lệ 10%, trả cổ tức năm 2013 tỷ lệ 8% và trả cổ tức năm 2014 tỷ lệ 12%.

Song song đó, VPBank cũng đặt mục tiêu năm nay vốn chủ sở hữu tăng thêm 5.000-6.000 tỷ đồng. ABBank lên kế hoạch tăng vốn điều lệ từ gần 4.800 tỷ đồng lên 5.320 tỷ đồng trong năm 2015. SHB dự kiến sẽ phát hành trên 162 triệu cổ phiếu tăng vốn điều lệ từ trên 8.865 tỷ đồng lên trên 10.486 tỷ đồng.

Sẽ còn nhiều khó khăn

Hiện kế hoạch tăng vốn điều lệ của các NHTM khá đa dạng. Ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch HĐQT ABBank, cho biết ABBank sẽ tăng thêm 523 tỷ đồng để đạt vốn điều lệ 5.320 tỷ đồng bằng nguồn vốn bổ sung 449 tỷ đồng của Quỹ thặng dư vốn cổ phần của ABBank; trích từ việc chuyển đổi thành công trái phiếu phát hành cho 2 nhà đầu tư nước ngoài là IFC và Maybank thành cổ phiếu năm 2013; chuyển 74 tỷ đồng từ Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của ABBank.

VPBank trình cổ đông về việc tăng vốn điều lệ từ mức 7.324 tỷ đồng lên mức 8.458 tỷ đồng bằng phương án sử dụng lợi nhuận giữ lại sau khi phân phối lợi nhuận năm 2014 là 1.077 tỷ đồng và 57,5 tỷ đồng tiền quỹ dự trữ. Để thực hiện mục tiêu tăng vốn điều lệ lên 16.000 tỷ đồng, lãnh đạo SCB đã có kế hoạch trình NHNN xin chủ trương bán trên 50% cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, các NH khác đang có chủ trương tăng vốn điều lệ chủ yếu đưa ra những phương án cũ, như  NamABank cho biết sẽ chào bán toàn bộ 100 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu bằng mệnh giá theo tỷ lệ 10:3,33, tổng giá trị là 1.000 tỷ đồng. Mỗi cổ đông sở hữu 1 cổ phần sẽ được hưởng 1 quyền mua, 10 quyền mua sẽ được mua thêm 3,33 cổ phần mới. Sacombank sẽ phát hành hơn 242 triệu cổ phiếu cho cổ đông, tỷ lệ 20%, để tăng vốn điều lệ lên hơn 14.852 tỷ đồng.

Song khi NH đưa ra phương án phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn điều lệ đã có nhiều quan ngại về việc hoàn thành kế hoạch. Bởi như SCB trong năm 2014 đề ra chủ trưởng tăng vốn thông qua việc phát hành 200 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nhưng chỉ huy động được 100 tỷ đồng từ một cổ đông cá nhân. Để đạt được kế hoạch tăng vốn 2.000 tỷ đồng, SCB phải chào bán cho các đối tác ngoại với 142,5 triệu cổ phiếu (9,9% vốn) cho Noble Capital Group Limited và 47,5 triệu cổ phiếu (3,3% vốn) cho Glory Capital Investment Limited Place of Incorporation trị giá 1.900 tỷ đồng.

Kế hoạch tăng vốn không dễ thông ảnh 1

Giới thiệu sản phẩm mới tại MB. Ảnh: LONG THANH

Nguyên nhân các NHTM khó tăng vốn bằng phát hành cổ phiếu vì cổ tức chia cho cổ đông rất thấp, thậm chí nhiều NH không chia cổ tức khiến cổ đông rất bức xúc. Hơn nữa, từ năm 2015, NHNN sẽ can thiệp vào chi trả cổ tức của các NHTM, điều này đồng nghĩa với việc các NH sẽ không thể tự quyết định mức cổ tức nữa.

Bên cạnh đó, gần đây nhiều NH mất vốn và NHNN mua lại với giá 0 đồng nhưng trước đó không hề có một cảnh báo nào, nên nhiều nhà đầu tư tham gia giao dịch cổ phiếu các NH này trên thị trường chứng khoán đã bị mất trắng vốn. Do vậy niềm tin với cổ phiếu NH cũng sụt giảm.

Vì vậy, việc thuyết phục cổ đông móc hầu bao đầu tư vào NH không phải dễ. Nhiều NH lại đang kỳ vọng room cho nhà đầu tư nước ngoài sẽ tăng lên để có thể tăng vốn điều lệ. Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4-2015, ông Nguyễn Văn Nên, Bộ trưởng kiêm Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, cho biết Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo NHNN và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất việc sửa đổi quy định hiện hành theo hướng tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các NHTM.

Tuy nhiên, một số ý kiến cảnh báo, NH cũng không nên kỳ vọng quá lớn, vì nếu tăng room tỷ lệ tăng cũng không cao như NH mong đợi bởi lĩnh vực tài chính NH là lĩnh vực nhạy cảm, không thể mạnh tay mở room để nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt tham gia vào NH Việt Nam.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

(ĐTTCO) - Việc Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an có văn bản yêu cầu phối hợp điều tra việc mua bán nhà, đất công sản trên địa bàn TP Đà Nẵng từ năm 2006 đến nay, bước đầu hé lộ những thông tin lợi nhuận khủng từ việc xẻ thịt đất công mà lâu nay mọi người vẫn râm ran.