Gói 30.000 tỷ đồng: Tiếp tục gỡ vẫn vướng

Gói vay lãi suất ưu đãi 30.000 tỷ đồng cho đến nay chỉ mới giải ngân được 25% so với mục tiêu. Vướng mắc lớn nhất là chứng minh khả năng vay và trả lãi NH. Trong khi đó, khẳng định mới đây của Cục trưởng Cục Phát triển nhà (Bộ Xây dựng) ông Nguyễn Mạnh Hà, tới đây khách hàng vay gói 30.000 tỷ đồng mua nhà không cần chứng minh thu nhập. Nhiều ý kiến cho rằng việc nới lỏng này sẽ là mấu chốt giúp người dân có cơ hội tiếp cận gói vay, nhưng liệu NH có mạnh dạn giải ngân trong khi tiền là của NH. “Đồng tiền đi liền khúc ruột” nên NH phải “xem mặt mới bắt hình dong” là lẽ đương nhiên.

Không cần chứng minh thu nhập?

Được kỳ vọng là cú hích thúc đẩy thị trường bất động sản, cải thiện tình trạng nhà ở cho người có thu nhập thấp tại thời điểm ban hành, nhưng cho đến nay gói 30.000 tỷ đồng vẫn giải ngân rất chậm và tồn tại khá nhiều rắc rối khi thực hiện. Tình trạng giải ngân nhỏ giọt xuất phát từ việc để được vay vốn hỗ trợ đòi hỏi đối tượng vay phải đáp ứng các điều kiện chặt chẽ của Nhà nước và NHTM, mà trong đó chủ yếu là chứng minh thu nhập.

Dù thời gian tới có được đẩy mạnh hơn, nhưng 1 năm còn lại khả năng giải ngân được hơn 50% tổng giá trị gói hỗ trợ cũng rất khó. Nhiều ý kiến cho rằng, có thể phải kéo dài thêm 1 năm hoặc lâu hơn nữa nếu kỳ vọng giải ngân toàn bộ gói hỗ trợ này. Do đó, nên xem mốc 1-6-2016 là thời hạn kết thúc duyệt hồ sơ vay, còn việc giải ngân gói này có thể thực hiện một vài năm sau đó theo tiến độ thực hiện hợp đồng đối với các dự án chung cư, nhà ở xã hội.

Vậy nhưng, khẳng định mới đây từ ông Nguyễn Mạnh Hà, nhóm đối tượng vay vốn mua nhà ở thương mại diện tích nhỏ dưới 70m2/căn, giá bán thấp dưới 15 triệu đồng/m2, hoặc tổng giá trị hợp đồng kể cả nhà và đất dưới 1,05 tỷ đồng, trường hợp này chỉ cần cơ quan, đơn vị nơi công tác hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú xác nhận về tình trạng nhà ở, không phải xác nhận về tình trạng thu nhập, không phải chứng minh mức thu nhập có thuộc diện phải đóng thuế thu nhập cá nhân hay không.

Nội dung phát ngôn này được cho là điều kiện cho vay của gói hỗ trợ đang được nới lỏng và tháo được vướng mắc lớn của nó là chứng minh thu nhập. Trong khi trước đây người dân muốn vay gói hỗ trợ phải thuộc diện thu nhập thấp và phải chứng minh điều kiện này.

Thu nhập thấp ở đây là người không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ thu nhập thường xuyên, tức có mức dưới 9 triệu đồng/tháng hoặc sau khi giảm trừ gia cảnh có mức thu nhập dưới mức này. Điều kiện này đã nhận được phản ứng không tích cực của người đi vay và giới phân tích.

Bởi thực tế, quy định đối tượng thu nhập thấp dưới 9 triệu đồng/tháng do Bộ Xây dựng đề xuất gây khó khăn khi tiếp cận gói vay 30.000 tỷ đồng, vì NH từ chối cho vay những trường hợp này do không đủ điều kiện trả nợ. Còn những người có thu nhập cao hơn mức 9 triệu đồng/tháng đủ điều kiện vay của NH nhưng không thuộc diện được hỗ trợ gói vay, muốn mua nhà phải có người phụ thuộc để sau khi khấu trừ còn dưới mức yêu cầu.

Một thực tế là đối với các dự án nhà ở thương mại được hỗ trợ vay gói 30.000 tỷ đồng, người đi vay phải chứng minh thu nhập trên 15 triệu đồng/tháng mới được NH giải ngân, vì với thu nhập này mới đủ trả lãi và gốc cho NH mỗi tháng 7-8 triệu đồng.

Lại tiếp tục tháo gỡ

Tính đến cuối tháng 5-2015, gói hỗ trợ vay lãi suất ưu đãi 30.000 tỷ đồng đã đạt được tổng số tiền cam kết cho vay đối với khách hàng 14.161 tỷ đồng (gần 50% tổng gói hỗ trợ). Trên thực tế tổng số tiền đã giải ngân 7.621 tỷ đồng (đạt 25,4%), trong đó có 17.624 hộ gia đình, cá nhân được giải ngân vốn vay với số tiền 5.520 tỷ đồng, 33 dự án đã được giải ngân với số tiền 2.101 tỷ đồng.

Như vậy, sau 2 năm triển khai gói tín dụng 30.000 tỷ đồng vẫn còn chặng đường dài dành cho 1 năm còn lại. Việc giải ngân ì ạch của gói hỗ trợ này đã được đề cập nhiều trong thời gian qua. Nhiều cơ quan cũng nóng ruột tìm kiếm giải pháp thúc đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Bản thân những người đi vay vốn cũng chật vật vì không thể vay được trong khi nhu cầu nhà lại rất bức thiết.

Cho đến nay, ngoài phát ngôn từ Cục trưởng Nguyễn Mạnh Hà, nút thắt không phải chứng minh thu nhập vẫn chưa có văn bản chính thức từ Bộ Xây dựng. Do đó nhiều ý kiến lo ngại khả năng tiến độ giải ngân của NH vẫn khó được cải thiện. Tình trạng thiếu thông tin về lịch sử tín dụng đối với cá nhân là trọng tâm của vấn đề.

Hơn nữa, một lo sợ phổ biến khác là giả tạo tài liệu, nghĩa là quá trình kiểm tra tính trung thực của mỗi hồ sơ vay khá quanh co, bên cạnh việc thiếu hụt các dự án phù hợp các điều kiện của gói hỗ trợ. Về phía các nhà phát triển bất động sản, cũng thiếu các doanh nghiệp đủ điều kiện do phần lớn các doanh nghiệp này đều đã phải tái cấu trúc hay gia hạn khoản vay hiện tại trong một vài năm qua. Những vướng mắc này cũng khiến NH lo ngại bên cạnh việc chăm chăm đòi hỏi điều kiện chứng minh thu nhập.

Gói 30.000 tỷ đồng: Tiếp tục gỡ vẫn vướng ảnh 1

Khách hàng tham quan dự án được vay gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng.

Thực tế đây không phải là lần đầu tiên gói hỗ trợ cho vay mua nhà 30.000 tỷ đồng được đề xuất giải pháp. Đã hơn 2 năm kể từ khi bắt đầu triển khai vào tháng 6-2013 và có thời hạn giải ngân đến hết ngày 1-6-2016, gói đã được nhiều chuyên gia gợi ý các giải pháp để thúc đẩy tiến độ.

Thậm chí vào tháng 8-2014, Chính phủ phải ban hành Nghị quyết 61/NQ-CP sửa đổi và bổ sung Nghị quyết 02/NQ-CP ban hành ngày 7-1-2013, cũng tháo gỡ khó khăn trong việc giải ngân. Nghị định mới bổ sung đối tượng là công nhân, người có thu nhập thấp, cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang nếu mua nhà, căn hộ trị giá dưới 1,05 tỷ đồng sẽ được vay gói 30.000 tỷ đồng.

Điều khoản này được cho là thoáng hơn so với quy định nhà có diện tích dưới 70m2 và giá dưới 15 triệu đồng/m2 trước đây. Thời gian cho vay cũng kéo dài lên 15 năm, thay vì chỉ 10 năm và bổ sung đối tượng vay để xây dựng hoặc cải tạo sửa chữa lại. Dù đã nới lỏng hơn điều kiện được vay vốn, bổ sung thêm nhiều NH cho vay lên đến 13 NH so với 5 NH ban đầu, nhưng tiến độ giải ngân vẫn không thể nhanh hơn. Các tháo gỡ liên tục được đưa ra nhưng vẫn còn bị vướng khiến việc giải NH luôn ở trình trạng căng thẳng. 

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhiều quyền lợi hấp dẫn khi tham gia ngày hội kết nối doanh nghiệp

Nhiều quyền lợi hấp dẫn khi tham gia ngày hội kết nối doanh nghiệp

(ĐTTCO) - Ngày 23-9, NHTMCP An Bình (ABBANK) sẽ phối hợp với các đối tác như Cục Xúc tiến thương mại - Bộ Công Thương (Viettrade), Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (Amcham), Hiệp hội Thương mại Australia (AUScham), ADB, IFC, KIU... tổ chức Ngày hội Kết nối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Vàng - ngoại tệ

Giá vàng thế giới giảm 1% do đồng USD tăng mạnh lên

(ĐTTCO)-Trong phiên giao dịch ngày 18/9, giá vàng thế giới giảm 1% xuống mức thấp nhất trong hơn hai tuần qua, do đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu chính phủ cũng như chỉ số chứng khoán của Mỹ tăng trước thềm cuộc họp kéo dài hai ngày của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).