Đầu vào giảm, đầu ra đứng

Trong những tháng đầu năm 2015, nhiều NHTM đã tiếp tục hạ lãi suất huy động, trong đó lãi suất của một số NH hiện chỉ ở mức 4%/năm, thấp kỷ lục trong suốt nhiều năm qua. Động thái hạ lãi suất huy động được giải thích để “dọn đường” giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, lãi suất huy động hạ nhanh còn lãi suất cho vay vẫn chưa có tín hiệu mới.

Lãi suất huy động giảm mạnh

Trong thông tin về hoạt động tuần đầu tiên năm 2015, NHNN cho biết một số NHTMCP như Eximbank, LienVietPostBank, TPBank đã điều chỉnh giảm nhẹ lãi suất huy động từ 0,1-0,2% ở các kỳ hạn. Theo đó, lãi suất huy động bằng VNĐ phổ biến ở mức 0,8-1%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng; 5-5,5%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn 1 tháng và có kỳ hạn dưới 6 tháng; 5,7-6,7%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng đến dưới 12 tháng; kỳ hạn trên 12 tháng ở mức 6,7-7,3%/năm.

Tại bản tin tài chính tháng 1-2015, CTCP Chứng khoán FPT cũng nhận định, lãi suất huy động tiền đồng tiếp tục được một số NH điều chỉnh giảm vào đầu năm 2015 do thanh khoản tiếp tục dồi dào, cho dù có nhiều ý kiến cho rằng lãi suất huy động khó giảm thêm nữa trong năm nay. Theo đó, lãi suất huy động của các NH đối với tiền gửi kỳ hạn 12 tháng nằm ở mức 6-7%/năm, 6 tháng ở mức 5-6%/năm, 1 tháng ở mức 4-5%/năm.

Việc NH giảm lãi suất là điều cần thiết để cân đối lại nguồn vốn và lãi suất cho vay, vì muốn giảm lãi suất cho vay phải kéo lãi suất đầu vào xuống. Xu hướng giảm lãi suất huy động ít nhiều sẽ tác động đến tâm lý của người gửi tiền, nhưng không đáng lo ngại vì hiện gửi tiền vào NH vẫn có lời và an toàn hơn các kênh đầu tư khác.

TS. Cao Sỹ Kiêm,
Chủ tịch Hiệp hội DNNVV

Bước sang tháng 3, xu hướng hạ lãi suất huy động vẫn tiếp tục. Cụ thể, Agribank đã công bố biểu lãi suất huy động mới áp dụng từ ngày 2-3 đã giảm 0,2-0,4%/năm ở một số kỳ hạn. Với đợt hạ lãi suất lần này, Vietcombank và Agribank đang là 2 NH có mức lãi suất huy động kỳ hạn 1 tháng thấp kỷ lục với 4%/năm. Hiện lãi suất kỳ hạn 1 tháng của BIDV và VietinBank niêm yết ở mức 4,5%/năm. Lãi suất kỳ hạn 3-36 tháng của BIDV từ 5-6,8%/năm; lãi suất kỳ hạn từ 3 tháng đến dưới 12 tháng của VietinBank từ 5-5,5%/năm. Song song đó, các NHTMCP cũng tiếp tục điều chỉnh lãi suất huy động.

Tại Techcombank, biểu lãi suất huy động áp dụng từ ngày 4-3 đã giảm 0,2-0,3%/năm, lãi suất kỳ hạn 1 tháng đang ở mức 4,4%/năm, kỳ hạn 3 tháng là 4,55%/năm và kỳ hạn 6 tháng là 5,05%, lãi suất cao nhất là 6,36%/năm áp dụng kỳ hạn 24 tháng. DongA Bank cũng điều chỉnh giảm từ 0,2-0,4%/năm so với trước đó, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng còn 4,3%/năm và lãi suất cao nhất 6,6%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng.

BacABank trước đó là NH có mức lãi suất kỳ hạn dài từ 15-36 tháng cao nhất thị trường với 7,9%/năm cũng đã điều chỉnh xuống còn 7,65%/năm. Hiện đang có khá nhiều NHTMCP có mức lãi suất huy động kỳ hạn 1 tháng thấp hơn trần lãi suất NHNN quy định.

Chi phí vay vẫn cao

Nhận định về động thái hạ lãi suất huy động trong những tháng đầu năm 2015, lãnh đạo một NHTMCP cho biết đây là giải pháp để NHTM cân đối đầu vào và đầu ra. Thống kê của NHNN cho thấy, mặc dù mặt bằng lãi suất huy động năm ngoái tính đến ngày 19-12-2014 đã giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm, nhưng vốn huy động vẫn tăng cao đến 15,15%, trong đó huy động vốn bằng tiền đồng tăng khá cao, đạt 16,31% so với cuối năm 2013.

Thanh khoản của các TCTD được đảm bảo và dư thừa, lãi suất trên thị trường nội tệ liên NH ổn định ở mức thấp nên việc hạ lãi suất không ảnh hưởng đến đầu vào. Trong khi đó, yêu cầu đặt ra đối với các NHTM hiện nay là phải hạ lãi suất cho vay. Cụ thể, Thống đốc NHNN đã ban hành Chỉ thị 01/CT-NHNN, trong đó yêu cầu các TCTD có biện pháp duy trì ổn định lãi suất, phấn đấu giảm mặt bằng lãi suất cho vay trung, dài hạn thêm 1-1,5%/năm, góp phần đảm bảo tăng trưởng tín dụng cao hơn mục tiêu 15% đề ra.

Vì vậy, động thái hạ lãi suất lần này của các NHTM nhằm thực hiện yêu cầu kéo giảm lãi suất cho vay đang được đặt ra. Trong biểu lãi suất mới, các NH hạ sâu lãi suất kỳ hạn ngắn và giữ lãi suất kỳ hạn dài ở mức phù hợp nhằm mục đích thay đổi cơ cấu tiền gửi của người dân từ kỳ hạn ngắn chuyển sang kỳ hạn dài, tăng nguồn vốn trung và dài hạn.

 Tuy nhiên, vấn đề đang được nhiều doanh nghiệp đặt ra là liệu sắp tới lãi suất cho vay có giảm và mức giảm như thế nào? Vì trước nay, sau khi hạ lãi suất huy động, cần một thời gian khá dài NHTM mới điều chỉnh lãi suất cho vay chứ không điều chỉnh ngay. Hơn nữa, NH vẫn đang áp dụng lãi suất tùy theo đối tượng chứ không áp dụng một mặt bằng chung cho tất cả các doanh nghiệp. Mặc dù NHNN có chỉ thị giảm lãi suất trung và dài hạn, nhưng chỉ khuyến khích thực hiện. Như vậy, việc hạ lãi suất lại được xem là trách nhiệm của NHTM và phụ thuộc vào NHTM.

Đầu vào giảm, đầu ra đứng ảnh 1

Khách hàng vay tiền tại NH. Ảnh: LONG THANH

Hiện nay, vốn huy động tại các NHTM chủ yếu là vốn ngắn hạn, Thông tư 36/2014/TT-NHNN cho phép nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đối với các NHTM lên 60%, gấp đôi so với quy định trước đó, nhưng theo các chuyên gia, các NH sẽ không mạo hiểm sử dụng hết tỷ lệ này vì sẽ dẫn đến nguy cơ mất cân đối giữa nguồn vốn ngắn hạn và trung, dài hạn.

Nên trước mắt, hạ lãi suất huy động chỉ mới giúp NHTM giảm bớt chi phí đầu vào, giảm lãi suất các khoản vay ngắn hạn chứ chưa thể là chỗ dựa để NH giảm lãi suất trung và dài hạn. Trong khi đó, TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh doanh, cũng đã bày tỏ lo ngại nếu năm nay trái phiếu chính phủ được phát hành nhiều có thể dẫn đến việc lãi suất tăng trở lại.

Vì vậy, doanh nghiệp đang kỳ vọng NHNN sẽ thực hiện các giải pháp phù hợp để duy trì lãi suất thấp như hiện nay trong một thời gian dài để mặt bằng lãi suất cho vay giảm xuống. Thống kê của Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho biết tính đến ngày 24-2, tín dụng của toàn nền kinh tế tăng 0,96%.

Con số này gây không ít bất ngờ, bởi vài năm gần đây tín dụng các tháng đầu năm thường tăng trưởng âm. Điều này cho thấy nhu cầu vốn của doanh nghiệp đang có dấu hiệu phục hồi. Với xu hướng này, nếu NH tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp thông qua việc giảm lãi suất, chắc chắn tín dụng sẽ khởi sắc trong thời gian tới.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.