Đằng sau con số lợi nhuận giảm 25,8%

Theo báo cáo Tình hình kinh tế vĩ mô quý I-2015 của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (UBGSTCQG), lợi nhuận bình quân hệ thống TCTD năm 2014 giảm 25,8% so với năm 2013, cho thấy tình hình sức khỏe của toàn hệ NH gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, thống kê số liệu tài chính của khoảng 15 NH đã công bố lại cho thấy mức lợi nhuận tăng mạnh so với năm trước.

Theo số liệu công bố của NHNN, năm 2013 tổng lợi nhuận của các TCTD (không bao gồm NH Chính sách xã hội) vào khoảng 29.053 tỷ đồng; tổng tài sản các NH 5.810.648 tỷ đồng; tổng vốn chủ sở hữu các TCTD gần 500.000 tỷ đồng và ROE trung bình các NH 5,56%. Những con số thống kê trên cho thấy hiệu quả kinh doanh của các TCTD tương đối thấp so với mặt bằng chung của nền kinh tế.

Nhóm NH có hiệu quả cao nhất là NHTM nhà nước (gồm một số NH có tỷ lệ sở hữu chi phối như Vietcombank. VietinBank, BIDV, NH Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long) với ROE lên đến 8,1%. Các nhóm NH còn lại như NHTMCP, NH liên doanh đều có ROE khá thấp. Đặc biệt, nhóm công ty cho thuê tài chính thua lỗ hơn 1.000 tỷ đồng.

Bước sang năm 2014, hoạt động kinh doanh của hệ thống NH có nhiều cải thiện. Tăng trưởng tín dụng và huy động trong năm 2014 đều đạt mức khá cao với lần lượt hơn 14% và 20%. Đặc biệt, theo số liệu báo cáo của các TCTD, nợ xấu cuối năm 2014 chỉ còn 3,7%. Thống kê trên báo cáo tài chính của các NH cũng cho thấy một bức tranh khá khả quan. Cụ thể, số liệu từ báo cáo 15 NHTM cho thấy tổng lợi nhuận sau thuế năm 2014 đạt 25.475 tỷ đồng, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước.

Theo đó, trong số 15 NH được thống kê gồm 3/4 NHTMCP nhà nước có quy mô lớn nhất hiện nay là Vietcombank, VietinBank và BIDV, tổng số vốn điều lệ của 3 NH đạt 195.000 tỷ đồng, bằng khoảng 45% tổng số vốn điều lệ của tất cả TCTD hiện nay. Tổng dư nợ tín dụng của 15 NH này cũng vào khoảng 2.026 ngàn tỷ đồng, bằng 50% tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế.

Đồng thời, những NH được thống kê có đến 10 NH có lợi nhuận năm 2014 tăng trưởng so với năm trước và 3 NH lợi nhuận giảm nhẹ. Trong đó, NH có lợi nhuận tăng mạnh nhất là PvcomBank khi lợi nhuận năm 2014 đạt 166 tỷ đồng, tăng gấp 6 lần so với năm trước. Techcombank, TPBank cũng có lợi nhuận tăng trưởng rất tốt sau năm 2013 gặp khó khăn. Đặc biệt, những ông lớn như Vietcombank, BIDV cũng có 1 năm hiệu quả khi lợi nhuận tăng khá mạnh so với năm trước. Một số NH khác có lợi nhuận sụt giảm không đáng kể như VietinBank và Sacombank. Những số liệu trên cho thấy tình trạng hoạt động của các NH tương đối khả quan và có dấu hiệu khởi sắc hơn so với năm trước.

Tuy nhiên, theo báo cáo của UBGSTCQG mới công bố, lợi nhuận bình quân hệ thống TCTD năm 2014 giảm 25,8% so với năm 2013. Như vậy, tổng lợi nhuận sau thuế của các TCTD trong năm 2014 ước tính khoảng 21.557 tỷ đồng. Con số này thấp hơn nhiều so với lợi nhuận thống kê được từ 15 NH nói trên. Một thông tin đáng lưu ý khác, theo thống kê của NHNN, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của các NH trong 9 tháng năm 2014 đạt 5,49%, tức không có nhiều thay đổi so với năm trước. Như vậy tính cho đến tháng 9-2014, lợi nhuận của các NH vẫn được duy trì khá tốt.

Đằng sau con số lợi nhuận giảm 25,8% ảnh 1

Lợi nhuận của 15 NH trong năm 2013 và 2014. Nguồn: BCTC NH

Với số liệu từ UBGSTCQG, nhóm NH còn lại chưa công bố báo cáo tài chính năm 2014 (chưa được thống kê) chắc hẳn có tình trạng tài chính sụt giảm. Còn về trường hợp của GPBank, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Phước Thanh  khẳng định: “GPBank có thể sẽ là trường hợp được quốc hữu hóa tiếp theo. Trong trường hợp âm vốn nhiều, OceanBank cũng sẽ được xử lý”.

Như vậy “phần chìm” trong bức tranh toàn cảnh về lợi nhuận của hệ thống NH vẫn chưa lộ diện. Hiện nay, vẫn còn khá nhiều NH chưa công bố báo cáo tài chính 2014, thậm chí cả một số năm gần đây dù đến nay đã hết quý I-2015. Và số liệu lợi nhuận NH sụt giảm mạnh của UBGSTCQG cũng phản ánh một vấn đề nhiều người lo ngại là sức khỏe thực sự của hệ thống NH vẫn còn nằm sau những con số chưa được công bố.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất