Xem xét cơ chế quản lý giá xăng dầu

Từ đầu năm đến nay, ngành xăng dầu đã 5 lần tăng và 5 lần giảm giá, với tổng mức tăng 5.400 đồng so với con số 3.200 đồng của 5 lần giảm giá. Trước tình hình này, dự báo một cơn “bão giá” sẽ tràn lên thị trường bởi xăng dầu tăng, kéo giá đầu vào tăng.

Đến nay, giá đầu vào cho hoạt động sản xuất đã tăng 13%, nhưng nhiều doanh nghiệp (DN) không thể tăng giá bán mà phải cắt giảm chi phí để bù giá thành nhưng tình trạng hàng tồn kho chất đống vẫn không xử lý được.

Trong khi đó, chỉ chưa đầy 2 tháng, xăng được điều chỉnh tăng 3 lần và các mặt hàng thiết yếu như điện, gas đồng loạt tăng (điện tăng 5% và bình gas 12kg tăng 52.000 đồng). Do đó, sức mua ngày càng bị vắt kiệt hơn và DN khó xoay xở được đầu ra cho sản phẩm.

Theo quy định mới, DN muốn tăng, giảm giá xăng dầu cứ 10 ngày sẽ được phép điều chỉnh một lần và mỗi lần điều chỉnh không quá 7%. Nếu vậy, trong một tháng, DN có thể tăng giá 3 lần với tổng mức tăng đến 21%.

Hơn nữa, trong đợt tăng giá mới này, DN chỉ kiến nghị trước đó 3 ngày, dù chưa nhận được phản hồi từ cơ quan quản lý vẫn đồng loạt tăng. Điều này cho thấy cơ chế kiểm soát giá xăng chưa chặt chẽ, DN có thể tự điều chỉnh không theo quy luật.

Trong cơ chế thị trường, một DN không bao giờ được quyền tự định giá. Hiện nay, Nhà nước cho ngành điện và xăng dầu độc quyền về giá. Ngành điện có 1 DN đầu mối, xăng dầu tuy có 11 DN đầu mối nhưng có 1 DN chiếm tỷ lệ 63%.

Bởi vậy các DN đầu mối xăng dầu còn lại vẫn luôn “nhìn ngó” DN này để điều chỉnh dù mức lãi lỗ mỗi DN khác nhau. Hơn nữa, theo Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu, quá trình định giá chia làm 3 mức, giá đầu vào tăng 0-7% DN được tự định giá, từ 7-12% DN được định giá 7%, còn lại 5% quỹ bình ổn giá sẽ bù 60% và 40% theo giá thị trường, trên 12% sẽ do cơ quan quản lý quyết định.

Cách tính rất cụ thể, chi tiết song nếu xét kỹ không có nguyên tắc nhất định và không phù hợp với việc quản lý giá theo cơ chế thị trường và sản phẩm độc quyền phải do Nhà nước quản lý giá. Dựa vào lỗ hổng do việc định giá thiếu căn cứ, thiếu cơ sở xác minh, các DN chia nhỏ biên độ tăng giá.

Vì vậy, Nhà nước cần xem xét lại quy định cho DN tăng giá trong 10 ngày hoặc nếu cho tăng phải căn cứ trên giá bình quân trong 30 ngày. Ngoài ra, việc trả lời DN có được tăng giá hay không trong 3 ngày cũng cần sửa đổi vì thời gian ngắn, cơ quan quản lý khó thu thập số liệu để xem DN có đúng hay không khi thực hiện giá mới.

Về hoạt động của Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, trong bối cảnh khó khăn, Nhà nước không nên để quỹ này chết đi hoặc chỉ để phục vụ các DN xăng dầu như nguồn vốn không lãi suất. Khi Quỹ Bình ổn được sử dụng đúng mục đích, giá xăng dầu sẽ được kiềm ở mức hợp lý, tạo sự ổn định về giá.

Đồng thời, một việc cần làm nữa là phải xem xét giảm mức thuế nhập khẩu xăng dầu. Hiện nay, mức thuế này quá cao, ảnh hưởng đến giá thành nên DN thường xuyên đòi tăng giá. Thuế nhập khẩu xăng dầu cao chỉ gây hệ lụy là người dân phải chịu giá cao, phải đóng thuế giúp DN xăng dầu vì tất cả chi phí đều được tính vào giá thành bán ra.

Phạm Chi Lan, Chuyên gia kinh tế

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phối cảnh tổng thể dự án Golden City3

Cơn sốt đất mới ở Bà Rịa-Vũng Tàu

(ĐTTCO) - Giá đất tại Bà Rịa-Vũng Tàu thời gian qua không ngừng chứng kiến sự tăng giá, trong khoảng 1 năm trở lại đây, nhiều khu vực có mức tăng giá 30-50%, thậm chí có nơi tăng gấp đôi. Theo các chuyên gia, nguyên nhân khiến giá đất Bà Rịa-Vũng Tàu tăng mạnh là do giới đầu tư nhận diện được tiềm năng phát triển, bên cạnh đó tiền sử dụng đất đã được điều chỉnh tăng cao.

Công nghệ

Vật dụng công nghệ thông minh

(ĐTTCO) - Công ty Incase vừa cho ra đời dòng sản phẩm vali thông minh tiện lợi phiên  bản  ProConnected 4. Đây là phiên bản được Incase phát triển phục vụ những khách hàng trên hành trình làm việc với máy tính xách tay cần pin dự trữ. 

Thú đam mê

Bộ sưu tập đồng hồ cổ

(ĐTTCO) - Bước chân vào ngôi nhà nhỏ nằm ở số 59 đường Nguyễn Chí Diễu (TP Huế) của ông Tôn Thất Quỳnh Phú, 65 tuổi, bạn sẽ bị thôi miên bởi không gian đồng hồ cổ, được trưng bày ở khắp mọi nơi trong căn nhà. Mỗi chiếc đồng hồ cổ của ông có giá trị riêng và gắn với một thời kỳ trong lịch sử. 

Sức khỏe

Thói quen xấu gây hại thận

(ĐTTCO) - Thận đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự khỏe mạnh, tạo ra hồng cầu, điều hòa huyết áp, giải độc cơ quan nội tạng, loại bỏ nước thừa và kiểm soát khoáng chất trong máu. Tuy nhiên, những thói quen xấu có thể khiến thận bị tổn hại, gây những biến chứng và bệnh lý nguy hiểm. 

Ẩm thực

Lễ hội ẩm thực Thái Lan tại Windsor Plaza

(ĐTTCO) - Khám phá đất nước Thái Lan giàu bản sắc truyền thống trong Lễ hội Ẩm thực và Văn hóa Thái Lan, được tổ chức từ 19 đến 28 - 4 - 2019 tại khách sạn Windsor Plaza. 

Du lịch

Kỳ vĩ Hoa Sơn đại núi

(ĐTTCO) - Nhắc đến du lịch Trung Hoa, ngoài những di tích cổ còn phải kể đến các thắng cảnh thiên nhiên hùng vĩ. Trong đó, danh lam Hoa Sơn là một địa danh vốn thu hút khách du lịch bậc nhất vì sở hữu quang cảnh ngoạn mục tuyệt mỹ, nhưng cũng ẩn chứa tín ngưỡng huyền hoặc và những câu chuyện văn học gắn liền với những bộ tiểu thuyết kiếm hiệp của nhà văn lừng danh Kim Dung.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019