Ứng phó đồng USD mạnh

Khả năng Cục Dự trữ liên bang Hoa Kỳ (FED) sớm tăng lãi suất cơ bản của USD, tác động tích cực lên sức khỏe đồng bạc xanh, nhưng lại là nhân tố thôi thúc nhà đầu tư rời bỏ các kênh đầu tư khác để quay lại với USD. Chính điều này sẽ tác động nhất định đến dòng vốn ngoại ở các thị trường chứng khoán (TTCK) mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Nhà đầu tư cần tỉnh táo

 Ứng phó đồng USD mạnh ảnh 1
FED đã dừng chế độ lãi suất thấp từng được áp dụng suốt từ năm 2008 đến nay và bắt đầu cho thấy sẽ tăng lãi suất và bình thường hóa lãi suất trong năm nay. Theo quan điểm của bà Yellen, Chủ tịch FED, việc tăng lãi suất sẽ được tiến hành trong năm nay tại một thời điểm thích hợp.

Theo đó, FED có thể tăng lãi suất trong tháng 9 tới nếu tỷ lệ lạm phát giữ mức thấp như hiện nay và tỷ lệ lao động thất nghiệp giảm tiệm cận tỷ lệ 5%. Trường hợp FED tăng lãi suất, các thị trường tài chính trên thế giới sẽ bị ảnh hưởng. Trong đó, TTCK của Việt Nam chắc khó tránh khỏi những tác động.

Khi lãi suất đồng USD tăng, giá trị các tài sản được định nghĩa trên USD sẽ có khả năng tăng, từ đó có thể có một sự chuyển dịch dòng tiền từ các thị trường tài chính của các quốc gia mới nổi đến thị trường tài chính của các quốc gia phát triển. Trong đó, TTCK Hoa Kỳ có thể sẽ tăng mạnh. Nhưng đối với thị trường Việt Nam, liệu chúng ta có được hưởng lợi từ những dòng tiền rút ra từ Trung Quốc và những thị trường mới nổi khác khi FED tăng lãi suất là điều chưa thể dự đoán chính xác. Cần phải chờ xem trong những ngày tới.

Một khi đồng USD hồi phục mạnh sẽ tác động đến chứng khoán kinh tế toàn cầu khi các nhà đầu tư thoái vốn khỏi các thị trường để quay lại với USD. Tuy nhiên, quy mô của TTCK Việt Nam còn tương đối nhỏ (vốn hóa chỉ khoảng 40 tỷ USD) so với các TTCK trên thế giới, nên tác động từ sự rung lắc của các TTCK trên thế giới đến chứng khoán Việt Nam không đáng kể. Bên cạnh đó, thị trường vàng, ngoại tệ tương đối ổn định cùng với nền kinh tế dần hồi phục và bất động sản ấm lên, nợ xấu dần được xử lý… Chính sự ổn định này nên các nhà đầu tư cần tĩnh tâm để nhìn nhận về chứng khoán Việt Nam.

Về việc phá giá đồng NDT của Trung Quốc, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng đã điều chỉnh tỷ giá, giữ được sự ổn định của thị trường ngoại hối. Tôi cho rằng tỷ giá tăng trong thời gian qua đã có sự tác động trực tiếp, tương quan đến TTCK, tức tác động đến kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, không nền kinh tế nào có thể cô lập được với tất cả khuyết tật của một nền kinh tế khác. Thời gian qua, khi tình hình chứng khoán của Trung Quốc lao dốc và đồng NDT phá giá đã có những tác động tiêu cực đến chứng khoán của một số nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam. Bên cạnh đó, giá dầu giảm mạnh cũng có tác động đến chứng khoán trong nước.

Điều này thể hiện rõ khi chứng khoán Trung Quốc lao dốc, TTCK thế giới biến động và TTCK Việt Nam đã có những phiên đảo chiều trong tháng 8 và đầu tháng 9. Sự tương quan giữa tỷ giá đến chứng khoán là khó tránh khỏi, bởi khi VNĐ mất giá sẽ khiến niềm tin bị lung lay, tức ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý của nhà đầu tư. Mặt khác, khi tỷ giá biến động, không ít nhà đầu tư sẽ suy nghĩ đến vấn đề có nên tiếp tục đầu tư chứng khoán, gửi tiết kiệm hay chuyển hướng sang nắm giữ ngoại tệ, bất động sản…

Những tác động tích cực và tiêu cực

TTCK cùng với hệ thống ngân hàng là bệ đỡ đối phó với khủng hoảng. Nhà đầu tư nên nhận định rõ vai trò của TTCK và những hỗ trợ của Chính phủ cho thị trường này. Bởi trong bất cứ trường hợp nào, Chính phủ cũng luôn bảo vệ hệ thống tài chính, trong đó có thị trường tài chính và hệ thống ngân hàng. Về lâu dài, TTCK luôn là kênh đầu tư sinh lời và tạo nên giá trị gia tăng đáng kể.

Tuy nhiên, diễn biến trên sẽ có tác động gián tiếp hoặc trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực. Chẳng hạn, việc giá dầu giảm sẽ tác động đến các doanh nghiệp xuất khẩu dầu thô, hay tỷ giá tăng sẽ có lợi cho xuất khẩu, nhưng lại bất lợi đối với nhập khẩu. Một khi hoạt động của doanh nghiệp bị ảnh hưởng sẽ khiến lợi nhuận thu về cũng khó tránh thiệt hại và tác động trực tiếp lên giá cổ phiếu.

Tuy nhiên, một khi nhà đầu tư nước ngoài rút vốn ra khỏi thị trường sẽ tác động lên tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trong nước, kéo theo tác động tiêu cực lên chứng khoán Việt Nam, kéo chỉ số VN Index xuống. Tuy nhiên, như tôi đã nói kinh tế Việt Nam đang dần hồi phục và ấm lên. 

Với tình hình kinh tế của Trung Quốc đang có có dấu hiệu đi xuống, tỷ giá đồng NDT với USD tiếp tục biến động, giá dầu và vàng giảm thêm khiến nhiều nền kinh tế lâm vào tình trạng tài chính khó khăn, nên khả năng nền kinh tế thế giới từ nay đến cuối năm chắc chưa có lối thoát. Hiện tượng giá dầu giảm cho thấy nhu cầu về dầu trên thế giới đang giảm.

Trong đó, Trung Quốc được xem là một trong những quốc gia có mức tiêu thụ dầu lớn, nhưng với diễn biến của tình hình kinh tế nước này thời gian qua cũng đã làm giảm nhu cầu về dầu. Mặt khác, việc phá giá đồng NDT cũng phần nào cho thấy, tình hình kinh tế của Trung Quốc đang có những khó khăn nhất định. Trong bối cảnh này, các thị trường đầu tư tại Việt Nam sẽ chịu nhiều tác động bởi những diễn biến trên.

Riêng về 2 thị trường bất động sản và thị trường ngoại hối sẽ chịu những tác động thuận lợi và bất lợi. Trong đó, bất động sản đang có sự phục hồi tốt và nếu không có những biến động lớn trên thị trường Việt Nam trong thời gian tới, lĩnh vực này có thể hưởng lợi từ những biến động tài chính, trong đó có một dòng tiền sẽ đổ vào bất động sản từ những thị trường có nhiều biến động khó lường như vàng và thị trường ngoại hối.

Trong khi đó, TTCK sẽ chịu nhiều tác động ở thời gian tới, trong đó có việc các nhà đầu tư ngoại rút vốn. Giá cổ phiếu của những ngành liên quan đến khoáng sản, nhập khẩu theo đó có thể giảm mạnh. Tuy nhiên, TTCK vẫn được xem là thị trường mang tính minh bạch cao và là thị trường được đầu tư bởi các nhà đầu tư chuyên nghiệp nên có tính bền vững.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, ngân hàng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thành tích xuất khẩu hộ

Thành tích xuất khẩu hộ

(ĐTTCO) - Nhiều năm qua, trong số các sản phẩm trái cây xuất khẩu của Việt Nam, có tới 70% xuất sang Trung Quốc.