TT ô tô: Bức tranh nhiều màu sáng tối

(ĐTTCO) - Cuộc chạy đua tậu xe sang trước thời điểm 1-7-2016 tăng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), làn sóng xe nhập khẩu (NK) từ khu vực Đông Nam Á (trong đó chủ yếu là Thái Lan) ồ ạt tràn vào và cái nhìn lạc quan về thị trường ô tô Việt Nam trong thời gian tới, là 3 gam màu chính trong bức tranh toàn cảnh thị trường ô tô Việt Nam nửa đầu năm 2016.

Xe sang chạy đua với thuế

Những ngày gần đây, giá các dòng xe sang NK có dung tích xi lanh lớn (từ 3.0L trở lên) trên thị trường biến động liên tục, hôm nay giá này, mai giá khác, mỗi đại lý một giá theo chiều hướng ngày một tăng. Nắm bắt nhu cầu của khách hàng mong muốn có chiếc ô tô sang, các đại lý bán xe đã găm hàng để nâng giá. Thậm chí nhiều đại lý đã chấp nhận đền tiền đặt cọc cho khách, không giao xe để nâng giá bán. Tuy nhiên không phải dòng xe nào cũng được săn mua. Nhiều mẫu xe có dung tích nhỏ (dưới 2.0L) đang tiêu thụ rất chậm. 

Thông thường khách phải đặt tiền trước và chờ đợi 3-4 tháng mới có xe nhập về Việt Nam. Đại lý phải đặt trước với nhà máy ở nước ngoài sản xuất và nhập về Việt Nam. Mỗi đại lý có bảng dự kiến ngày nhập xe về Việt Nam nhưng khi khách hàng ký hợp đồng chờ nhập xe, nhân viên bán hàng thường không hứa chính xác, cụ thể mà chỉ cho thời gian ước chừng. Nhiều đại lý lợi dụng yếu tố này để "đánh tháo" hợp đồng đã ký.

Ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ chính sách thuế Bộ Tài chính

Nguyên nhân bởi từ ngày 1-7 tới, mức thuế TTĐB mới sẽ có sự thay đổi lớn đối với nhiều mẫu xe. Theo đó, mức thuế TTĐB các dòng xe có dung tích xi lanh từ 1.5L sẽ giảm 5% (từ 45% xuống còn 40%) và tiếp tục giảm còn 35% từ 1-1-2018. Những mẫu xe có dung tích động cơ từ 1.5L- 2.0L  giữ nguyên mức thuế suất 45% đến ngày 31-12-2017, sau đó giảm xuống còn 40% (ngày 1-1-2018). Với các dòng xe có dung tích xi lanh lớn từ 2.5L trở lên, mức thuế TTĐB sẽ tăng đáng kể từ 55-150%. Những thay đổi này sẽ tác động lớn đến giá bán xe, nhất là những dòng xe NK, các dòng xe có dung tích lớn của các thương hiệu xe sang, siêu sang như Porsche, Audi, Lexus, BMW,  Rolls-Royce… Vì thế, nhiều thương hiệu ô tô sang NK đã thông báo điều chỉnh về giá, với các mức tăng khá cao, thậm chí một số dòng xe siêu sang tăng  giá chóng mặt. Đơn cử giá bán của chiếc Rolls-Royce Phantom Series II sẽ tăng  tới 20 tỷ đồng từ ngày 1-7 tới (từ 53,65 tỷ đồng lên 83,8 tỷ đồng).

 Nắm bắt tâm lý mua xe chạy thuế của khách hàng, nhiều đại lý bán hàng đã tuyên bố hết xe. Để có thể mua được xe, khách hàng phải trả thêm tiền, tức phải chấp nhận giá mới tăng hơn giá mà khách hàng đã đặt cọc trước đó. Việc dòng xe sang chạy đua tăng giá trước thời điểm tăng thuế TTĐB đang khiến người tiêu dùng hoang mang trước ma trận giá xe, thuế áp lên xe tại Việt Nam. Trong khi đó, các liên doanh ô tô được hưởng lợi lớn từ những điều chỉnh chưa rõ ràng này. Cụ thể, nhà NK và phân phối Audi tại Việt Nam đã tiết lộ kết quả kinh doanh trong nửa đầu năm 2016 tăng tới 35%. Riêng dòng A6 và A7 chứng kiến mức tăng trưởng ấn tượng 70% so với cùng kỳ. Dòng sản phẩm Q cũng không thua kém với mức tăng trưởng dương 60%. Trong đó, mẫu Q7 có lượng bán gấp 3 lần năm ngoái.

Tương tự, Toyota Việt Nam cho biết Lexus Việt Nam đạt doanh số tháng 5 cao nhất trong 5 tháng đầu năm với việc bán ra 269 xe, tương ứng mức tăng trưởng 136% so với năm trước và 77% so với tháng trước. Như vậy, cộng dồn doanh số 5 tháng, liên doanh Nhật Bản bán ra 929 xe, tăng 92% (tức gần như gấp đôi) so với cùng kỳ năm 2015. Cùng thời điểm, Mercedes-Benz Việt Nam bán ra 377 xe, gấp 3 lần tháng trước, đẩy kết quả 5 tháng lên ngưỡng 1.327 xe.

Xe Thái ồ ạt tiến quân

Thị trường ô tô Việt Nam những tháng đầu năm ghi nhận một thực tế là xu thế NK xe từ các nước trong khu vực, đặc biệt là Thái Lan tăng nhanh. Hiện Thái Lan từ vị trí thứ 4 (năm 2015) đã vươn lên dẫn đầu về lượng xe NK vào Việt Nam. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, 4 tháng đầu năm, cả nước NK 29.054 chiếc ô tô các loại, trong đó, nhiều nhất từ Thái Lan với 10.155 xe. Thái Lan với lợi thế  là nước có ngành công nghiệp ô tô phát triển nhất khu vực Đông Nam Á, sản phẩm đa dạng, chất lượng tốt, giá thành sản xuất rẻ, chi phí vận chuyển thấp…  

Việt Nam vẫn là thị trường chiến lược tại Đông Nam Á của Mercedes-Benz. Chúng tôi nhận thấy sự tăng trưởng vượt trội của ngành công nghiệp ô tô và nền kinh tế năng động. Chúng tôi nhìn thấy được tiềm năng to lớn tại thị trường Việt Nam thông qua sự thúc đẩy cải thiện cơ sở hạ tầng; các chính sách hỗ trợ khuyến khích phát triển xe buýt của Chính phủ.

Ông Michael Kamper, Tổng giám đốc Mercedes-Benz Việt Nam

Quan trọng hơn, ô tô NK từ Thái Lan đã và sẽ có lợi thế rất lớn về giá khi từ 1-1-2016, thuế suất thuế NK ô tô nguyên chiếc từ các quốc gia Đông Nam Á về Việt Nam giảm từ mức 50% xuống còn 40%. Theo lộ trình, đầu năm 2017,  thuế suất thuế NK ô tô từ Đông Nam Á về Việt Nam sẽ tiếp tục giảm xuống còn 30% và thuế TTĐB giảm 5% (đối với dòng xe có dung tích xi lanh 1.5L từ 45% xuống 40%). Đặc biệt sang đầu năm 2018 thuế NK sẽ giảm còn 0% và thuế TTĐB tiếp tục giảm 5% (cho xe có dung tích xi lanh 1.5L và 2.0L). Như vậy làn sóng xe NK từ khu vực Đông Nam Á (trong đó chủ yếu là Thái Lan) sẽ tràn vào Việt Nam trong thời gian tới.

 Đây là sự bứt phá mạnh mẽ của các doanh nghiệp xuất khẩu ô tô Thái Lan, làm nên cơn “chấn động” mới ở thị trường ô tô Việt Nam. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây không phải là thông tin quá bất ngờ, bởi các doanh nghiệp sản xuất ô tô Thái Lan đã có sự chuẩn bị chu đáo cho chiến lược “đổ bộ” vào thị trường Việt Nam từ nhiều năm trước. Không thể phủ nhận những tín hiệu tích cực khi ô tô Thái Lan tràn sang Việt Nam đã làm cho nguồn cung trở nên phong phú hơn, giá bán lẻ một số dòng xe cạnh tranh hơn và người tiêu dùng được hưởng lợi nhiều hơn. Nhưng cũng đáng buồn khi ngành công nghiệp ô tô trong nước sẽ gặp khó khăn và phải chứng kiến cảnh hàng tỷ USD mỗi năm chảy về Thái Lan để đáp ứng cho nhu cầu tiêu dùng ô tô của người dân.

Trước những thay đổi liên quan đến các cam kết hội nhập, chính sách khuyến khích sản xuất trong nước, ưu tiên dòng xe nhỏ thông dụng, xe buýt, xe tải…, đầu tư sản xuất trong nước cũng đã có sự thay đổi đáng kể. Đơn cử như Mercedes- Benz Việt Nam đã mạnh dạn bỏ 10 triệu USD để đầu tư nhà máy chuyên lắp ráp các dòng xe buýt hạng trung với mục tiêu nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần xe thương mại. Hay như Công ty Ô tô Trường Hải vừa quyết định tiếp tục dành thêm  30.000 tỷ đồng cho dự án Khu công nghiệp cơ khí ô tô Chu Lai - Trường Hải (mở rộng). Dự án này sẽ hoạt động vào năm 2018, bao gồm nhà máy xe con mới với công nghệ hàn laser và công nghệ sơn tân tiến nhất có công suất 100.000 xe/năm; nhà máy xe tải mới có công suất trên 100.000 xe/năm; nhà máy xe bus có công suất 5.000 xe/năm và xe mini bus 12-16 chỗ 10.000 xe/năm; phát triển tổ hợp các nhà máy công nghiệp hỗ trợ để cung ứng cho các nhà máy lắp ráp nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa…

 Xe Việt lạc quan về doanh số

Bức tranh thị trường ô tô Việt Nam nửa đầu năm 2016 cho thấy nhu cầu sở hữu ô tô tại Việt Nam đang rất lớn, bất chấp việc giá xe hiện đang cao và sẽ tiếp tục tăng cao. Nhận định chung của các doanh nghiệp kinh doanh ô tô là tốc độ tăng trưởng năm 2016 vẫn rất tốt, thậm chí có thể bằng năm 2015 (năm thị trường ô tô Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất từ trước đến nay).

Báo cáo của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết chỉ tính riêng trong tháng 5-2016, doanh số bán của toàn thị trường ô tô Việt Nam đạt gần 26.028 xe, tăng 1% so với tháng liền trước và tăng 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Cũng theo VAMA, tổng dung lượng thị trường ô tô Việt Nam cộng dồn 5 tháng năm 2016 đạt 111.442 chiếc, tăng 31% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, sản lượng xe du lịch đạt 61.568 chiếc, tăng 22%; xe thương mại đạt 41.980 chiếc, tăng 42%; xe chuyên dụng đạt 7.894 chiếc, tăng 59%. Xét về xuất xứ, tổng sản lượng bán hàng xe CKD (các loại ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước) 5 tháng đầu năm đạt 85.238 chiếc, tăng 37% so với cùng kỳ 2015. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu xe CBU (ô tô nhập khẩu nguyên chiếc) đạt 26.204 chiếc, tăng 16%.

TT ô tô: Bức tranh nhiều màu sáng tối ảnh 1

Nhu cầu sở hữu ô tô tại Việt Nam đang rất lớn. Ảnh: LONG THANH

Theo nhận định của nhiều chuyên gia, năm 2016 thị trường ô tô Việt Nam tiếp tục tăng trưởng, với những yếu tố thuận lợi từ năm 2015 tiếp tục được duy trì. Bên cạnh đó, sự nỗ lực của Chính phủ trong việc giữ ổn định chính sách điều hành, nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng, nhu cầu mua  xe của người dân theo đó tiếp tục tăng. Dự đoán thị trường  sẽ đạt 260.000 xe, tăng 10% so với năm 2015. Riêng Toyota Việt Nam (TMV), nếu kinh tế và chính sách ổn định như hiện tại, doanh số trong năm 2016 của TMV  sẽ tăng 24% so với năm trước. Trong khi đó, số liệu cập nhật từ CTCP Ô tô Trường Hải (Thaco), cho biết tháng 5-2016 tổng doanh số bán hàng các mẫu xe du lịch Kia và Mazda của Thaco đạt 4.800 xe, tăng 77% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh số cộng dồn 5 tháng của Thaco đạt 23.500 xe, tăng 64% so với cùng kỳ năm 2015.

 Dự báo thị trường ô tô Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh, một doanh nghiệp chuyên NK ô tô từ Hàn Quốc cho biết dự án đầu tư sản xuất lắp ráp dòng xe du lịch có dung tích xi lanh dưới 1.5L đang được doanh nghiệp gấp rút triển khai. Đặc biệt, một tay chơi mới trên thị trường xe sang là Tập đoàn Volvo Car (Thụy Điển) cũng đã bước chân vào thị trường Việt Nam, với việc chọn CTCP Ô tô Bắc Âu (Bắc Âu Auto) là nhà nhập khẩu và phân phối chính thức tại thị trường Việt Nam.

Quang Duy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

(ĐTTCO) - Người dân nói chung và giới kinh doanh BĐS nói riêng khá quan tâm đến một số đề xuất của Bộ Tài chính với Chính phủ về định hướng điều chỉnh 5 chính sách thuế, trong đó có Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT), bởi liên quan đến các hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS.