Thấy gì qua báo cáo tài chính Petrolimex?

Ngày 17-8, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chấp thuận cho Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) trở thành công ty đại chúng. Việc Petrolimex công bố báo cáo tài chính (BCTC) quý III-2012 có thể xem là một trong những dấu hiệu “đại chúng hóa” đầu tiên là chưa được minh bạch cho lắm.

Rắm rối đầu tư tài chính ngắn hạn, dài hạn

Đầu năm 2012, Petrolimex có khoản đầu tư tài chính ngắn hạn trị giá 874 tỷ đồng và trích lập dự phòng gần 70 tỷ đồng, đến cuối quý III-2012, khoản mục này tăng lên 1.025 tỷ đồng nhưng chỉ trích lập 46 tỷ đồng. Khác với các khoản đầu tư vào công ty liên kết liên doanh, khoản mục đầu tư ngắn hạn của Petrolimex được thuyết minh khá sơ sài.

Không thể lấy lý do vì Petrolimex chưa lên sàn nên chưa cần phải chuyên nghiệp như vậy. Thực tế, với quy mô, tầm vóc của mình, Petrolimex hoàn toàn có thể làm tốt hơn nữa nếu muốn. Và đã là công ty đại chúng, Petrolimex cần hướng đến việc công bố cho cổ đông, nhà đầu tư những thông tin rõ ràng nhất, minh bạch nhất và dễ hiểu nhất.

Theo đó, Petrolimex có 122 tỷ đồng là chứng khoán đầu tư ngắn hạn và 904 tỷ đồng đầu tư ngắn hạn khác, vậy cụ thể những “khoản khác” này là những khoản nào lại không thấy nói rõ.

Trong khi đó, giá trị của “khoản khác” này lớn gần gấp 3 lần lợi nhuận sau thuế quý III và lớp gấp rưỡi lợi nhuận sau thuế 9 tháng của Petrolimex. Như vậy, cần làm rõ vấn đề và xem xét có trích lập dự phòng cho những khoản này hay không, bởi ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận của tập đoàn.

Tại khoản mục đầu tư tài chính dài hạn, đầu năm nay tổng giá trị các khoản đầu tư Petrolimex rót cho các công ty liên kết, liên doanh đạt gần 1.710 tỷ đồng, đầu tư dài hạn khác hơn 390 tỷ đồng, trích dự phòng hơn 160 tỷ đồng.

Đến thời điểm 30-9, giá trị đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết tăng lên hơn 2.000 tỷ đồng, đầu tư dài hạn khác tăng lên hơn 480 tỷ đồng, trích dự phòng 175 tỷ đồng. Trong khoản mục này, đáng chú ý là 4 doanh nghiệp được Petrolimex hạch toán theo phương pháp vốn chủ sở hữu bao gồm Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) chiếm tỷ trọng lớn nhất, giá trị đầu tư 30-9 đạt 1.427 tỷ đồng, bên cạnh đó là Công ty LD Castro BP Petco (392 tỷ đồng), Taxi Gas SG (47 tỷ đồng), TM Tuyên Quang (635 triệu đồng).

Khi doanh nghiệp hạch toán các công ty liên doanh, liên kết theo phương pháp vốn chủ sở hữu, nghĩa là lợi nhuận của các công ty này làm ra sẽ được ghi nhận vào khoản mục “lãi/lỗ trong công ty liên doanh, liên kết” trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, đồng thời ghi tăng giá trị các khoản đầu tư này trong phần tài sản.

Nhập nhằng công ty liên kết, liên doanh

Thấy gì qua báo cáo tài chính Petrolimex? ảnh 1
Như vừa liệt kê, tổng giá trị của 4 công ty liên doanh liên kết được hạch toán theo phương pháp vốn chủ sở hữu tính đến ngày 30-9 (thời điểm kết thúc quý III-2012) đạt 1.867 tỷ đồng.

Trong khi đó, sau 3 quý đầu năm 2012, khoản “lãi/lỗ trong công ty liên doanh liên kết” của Petrolimex đạt 355 tỷ đồng, nên có thể xem như 4 công ty nêu trên đã làm ra 355 tỷ đồng lợi nhuận cho Petrolimex.

9 tháng năm 2012, PG Bank lãi 285 tỷ đồng, tỷ lệ lợi ích của Petrolimex tại PG Bank là 41% (tỷ lệ biểu quyết 43%), tương đương 117 tỷ đồng.

Trong 355 tỷ đồng lợi nhuận từ 4 công ty liên doanh liên kết có khoản 117 tỷ đồng do PG Bank đóng góp, như vậy LD Castro BP Petco, TM Tuyên Quang, Taxi Gas sẽ đóng góp vào phần còn lại 238 tỷ đồng. Tổng vốn điều lệ của 3 công ty này đạt khoảng 440 tỷ đồng, nếu lấy con số lợi nhuận 238 tỷ đồng chia cho số vốn này sẽ cho tỷ suất lợi nhuận/vốn điều lệ lên đến 55% trong vòng 9 tháng.

Rất khó tin là 2 công ty Taxi Gas và TM Tuyên Quang có đủ khả năng tạo ra tỷ lệ lợi nhuận “khủng” như vậy, còn LD Castro BP Petco lại là một ẩn số. Và nếu quả thật LD Castro BP Petco lãi khủng thì Petrolimex cũng nên có những công bố cụ thể để nhà đầu tư có thể yên tâm.

CTCP Bảo hiểm Petrolimex (Pjico) là công ty con của Petrolimex, giá trị khoản đầu tư của Petrolimex vào Pjico tính đến 30-9 đạt 361 tỷ đồng (tỷ lệ quyền biểu quyết cũng như tỷ lệ lợi ích đều là 51%). Theo BCTC hợp nhất, 6 tháng đầu năm 2012 Pjico có khoản lãi sau thuế 53 tỷ đồng.

9 tháng năm 2012, phần lãi từ công ty liên kết, liên doanh của Petrolimex 355 tỷ đồng, chiếm hơn phân nửa so với lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ (620 tỷ đồng).

Điều này cho thấy hoạt động của Petrolimex không chỉ có hoạt động kinh doanh xăng dầu mà còn phụ thuộc vào nhiều ngành nghề khác. Việc lãi/lỗ của Petrolimex tất nhiên không chỉ bắt nguồn từ ngành nghề chính của công ty là kinh doanh xăng dầu.

Dù đến thời điểm 30-9, những số liệu Petrolimex công bố ở những hoạt động như ngân hàng, bảo hiểm vẫn đang có lãi, điều này không đồng nghĩa với hiệu quả. Điều dễ thấy là kinh doanh trong nhiều ngành nghề sẽ khiến nguồn lực của doanh nghiệp bị phân tán đáng kể.

Petrolimex có chắc rằng các hoạt động ngân hàng, bảo hiểm của mình lúc nào cũng có lãi và lãi lớn để tạo ra lợi nhuận hay không? Trong trường hợp các hoạt động này lỗ (điều bình thường trong kinh doanh), Petrolimex sẽ xử lý như thế nào?

Còn rất nhiều vấn đề khác trong BCTC của Petrolimex, chẳng hạn cách trình bày khá rối mắt mà nếu so với BCTC của các doanh nghiệp lớn, minh bạch có tiếng trên thị trường chứng khoán như Vinamilk hay REE thì Petrolimex còn kém xa.

NGUYỄN MINH HÀ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải thi công chậm tiến độ và mới được kết nối tới chân công trình Cảng CMH. Ảnh: Minh Tuấn

Vừa thanh tra toàn diện, vừa thu hồi dự án?

(ĐTTCO) - Sau khi ĐTTC có bài phản ánh “Dự án Cảng Tổng hợp-Container Cái Mép Hạ: Nhiều dấu hiệu khuất tất”, ngày 8-12-2017, phóng viên ĐTTC đã liên hệ lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu để làm rõ những khiếu nại của chủ đầu tư về việc tỉnh thu hồi dự án trái pháp luật và những bất cập, khó khăn, vướng mắc trong suốt quá trình thực hiện dự án.