Thay đổi kênh mua sắm hiện đại

Năm 2015, trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, bán lẻ hiện đại đang khẳng định vai trò là động lực phát triển của ngành công nghiệp bán lẻ. Trong đó trung tâm mua sắm - một trong những định dạng bán lẻ phổ biến trên thế giới - đã và đang trải qua những khó khăn, trở ngại để có những bước phát triển ban đầu đáng ghi nhận ở Việt Nam. Thế nhưng để kênh mua sắm hiện đại này có thể phổ biến, tự nó phải có sự thay đổi.

Tiềm năng lớn

Hiện nay nhiều nhà bán lẻ quốc tế đang rất quan tâm đến thị trường bán lẻ Việt Nam bởi tiềm năng to lớn của nó. Tuy nhiên, chính những thành phần tham gia thị trường bán lẻ sẽ quyết định việc gia nhập của nhà đầu tư nước ngoài. Đó là sự tham gia của các nhà làm chính sách, doanh nghiệp bán lẻ, người dân… không chỉ đơn thuần giúp thị trường phát triển, kích thích nền kinh tế từ hoạt động mua sắm, mà còn làm thay đổi thói quen mua sắm (từ chợ truyền thống chuyển sang siêu thị, cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại); thay đổi thói quen sinh hoạt (ăn uống tại nhà hàng, vui chơi cuối tuần)… Một khi thị trường bán lẻ Việt Nam bổ sung thêm những mảnh ghép còn thiếu này, nhà bán lẻ nước ngoài sẽ gia nhập thị trường.

Ông THEODORE KNIPFINH, Giám đốc Cushman&Wakefild châu Á - Thái Bình Dương

Theo ông Dương Duy Hưng, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), thị trường phân phối bán lẻ của Việt Nam được các tổ chức nghiên cứu khu vực đánh giá là có nhiều tiềm năng và thường xuyên nằm trong nhóm 5, 10 nước tiềm năng nhất thế giới và khu vực. Các hình thức bán lẻ những năm gần đây đã có sự phát triển đa dạng, có vai trò chuyển dịch mạnh mẽ. Dân số Việt Nam có hơn 90 triệu dân, với 30% dân số có độ tuổi dưới 30 tuổi, khoảng 30% dân số ở thành thị nên nhu cầu mua sắm cao. Trong cơ cấu tham gia GDP của Việt Nam, giá trị tiêu dùng cuối cùng chiếm 70%, trong đó tiêu dùng cá nhân lên tới 90% đã cho thấy nhiều điều về tiềm năng của thị trường bán lẻ.

 Tốc độ tăng trưởng bán lẻ thường xuyên đạt 18%/năm trong 15 năm trở lại đây hay 20%/năm trước đó - cao hơn khoảng 3 lần so với tăng trưởng GDP - kể cả khi nền kinh tế chịu tác động bên ngoài khiến xuất khẩu khó khăn như năm 2009 (tăng trưởng xuất khẩu âm). Vai trò của thị trường trong nước và bán lẻ hết sức quan trọng, đặc biệt khi Việt Nam đã hoàn tất, tham gia các hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), hoặc tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC).

Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), trong nhóm 10 điểm mua sắm lớn nhất thế giới, bất cứ hình ảnh nào cũng có trung tâm mua sắm - điều không thể thiếu với một thành phố được coi là thiên đường mua sắm. Kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO, các định dạng bán lẻ hiện đại đã có dù ban đầu khá sơ khai như: SC VivoCity, trung tâm mua sắm AEON, Royal và TimeCity, Lotte... Tuy nhiên, dù sự tăng trưởng này ngày càng nhiều về quy mô và số lượng nhưng theo chuẩn quốc tế chỉ ở mức vừa và nhỏ (20.000m2, 30.000m2, 60.000m2 so với chuẩn 200.000m2).

 Phải thay đổi

Theo AVR, dù có những sự tăng trưởng nhất định nhưng hoạt động của các TTTM, mua sắm vẫn còn rất khó khăn, hoạt động kinh doanh không hiệu quả, phần lớn chịu cảnh thua lỗ, gian hàng ảm đạm khi khách hàng chủ yếu đến xem chứ không mua sắm; vốn lớn, đầu tư cao có vị tri đắc địa nhưng thậm chí phải đóng cửa như Hàng Da, Grand Plaza, Tràng Tiền Plaza... Câu hỏi đặt ra là tại sao các TTTM chưa thành công? Trả lời câu hỏi này, bà Đinh Thị Mỹ Loan cho rằng đó là do tâm lý người Việt vẫn thích loại hình bán lẻ chợ truyền thống, việc mua sắm ở TTTM chỉ phân khúc khách hàng nhỏ nhưng nhóm này lại hay đi nước ngoài mua sắm nên bị phân tán; do nguồn hàng xách tay, mua sắm trực tuyến; do ảnh hưởng suy thoái toàn cầu và của nền kinh tế trong nước khiến sức mua giảm sút; nguồn cung mặt bằng bán lẻ phong phú nhưng giá thuê vẫn cao khiến doanh nghiệp bán lẻ không tiếp cận được; TMĐT và bán hàng trực tuyến phát triển nhanh cạnh tranh trực tiếp trung tâm mua sắm; nhiều trung tâm mua sắm chưa có chiến lược marketing thu hút khách hàng và hỗ trợ khách hàng và quảng bá hình ảnh...

Thực tế trên tiếp tục đặt ra câu hỏi liệu trung tâm mua sắm có hết thời? Cũng theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, câu trả lời là không nhưng trung tâm mua sắm cần chuyển mình để đáp ứng yêu cầu thời đại. Lý do, dân số tăng và sự lớn mạnh của tầng lớp trung lưu của thị trường mới nổi như nhận định của các chuyên gia thế giới; nhu cầu không gian bán lẻ chất lượng cao như trung tâm mua sắm trong thế giới phẳng; sức hút nhờ khả năng giúp khách hàng tương tác với thương hiệu yêu thích... Theo bà Châu Ngọc Hạnh, Trưởng phòng tư vấn dịch vụ tư vấn nhà bán lẻ, Công ty Nielsen Viêt Nam, người tiêu dùng ngày càng có các đòi hỏi việc mua sắm cao cấp hơn và cách họ kết nối với bên ngoài, với nhà sản xuất từ truyền thống sang hiện đại hơn. "Phong cách sống của người tiêu dùng là năng động, chạy đua thời gian nên điều họ cần tại nơi mua sắm là sự tiện lợi. Trung tâm mua sắm với sự tiện lợi luôn đóng vai trò quan trọng" - bà Hạnh nói.

Cũng theo đại diện Nielsen, người tiêu dùng Việt Nam đang chuyển từ thói quen mua sắm kênh truyền thống sang hiện đại và họ thay đổi vì họ mua sắm những thiết bị kết nối ngày càng nhiều hơn trên phạm vi toàn cầu. Các xu hướng mua sắm chính của người tiêu dùng chính là sự tiện lợi và thông qua kết nối thế giới số. Đặc biệt trong bối cảnh bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay, nhiều người tiêu dùng không muốn lỡ cơ hội tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm trực tuyến trên điện thoại. Tuy nhiên, điều quan tâm hiện nay là dù người tiêu dùng Việt Nam có chỉ số niềm tin cao và luôn thuộc nhóm 10 nước dẫn đầu, nhưng họ vẫn băn khoăn về vấn đề an toàn cho sức khỏe khi mua sản phẩm. Vì vậy, khi đưa ra mô hình đại siêu thị, doanh nghiệp nên lưu ý đến việc cung cấp các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến sức khỏe như chất lượng sản phẩm tươi sống như thịt, cá, rau...

Hà My-Trà Giang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TTC Plaza Đức Trọng tích hợp rất nhiều những tiện ích mua sắm, giải trí hiện đại

Lâm Đồng sắp có Trung tâm Thương mại lớn nhất tỉnh

(ĐTTCO) - Ngày 10-12, CTCP Địa ốc Sài Gòn Thương Tín - TTC LAND (tiền thân là Sacomreal) đánh dấu bước chân đầu tiên của mình lên vùng đất cao nguyên khi chính thức tổ chức Lễ khởi công dự án Trung tâm thương mại TTC Plaza Đức Trọng tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng.