Tạo dựng niềm tin

Khó khăn của ngành quản lý quỹ hiện nay là do thị trường chứng khoán (TTCK) diễn biến thất thường, dòng tiền hạn chế và áp lực phải nâng cao trình độ nghiệp vụ. Những nguyên nhân này đều đúng trong hoàn cảnh hiện tại nhưng chưa đủ.

Chuyên nghiệp và hiệu quả

Khi bàn về quỹ hưu trí, một nhóm nhà đầu tư (NĐT) có thâm niên tham gia TTCK đã thẳng thắn cho rằng không thể để những công ty quản lý quỹ có người đứng đầu mà khả năng điều hành kém cỏi, nhưng lại giỏi chơi xe hơi, đánh golf… quản lý quỹ hưu trí.

Dù đây chỉ là chuyện trong lúc trà dư, tửu hậu nhưng nó là một minh chứng sống động cho sự xói mòn niềm tin của NĐT đối với ngành quản lý quỹ. Mới nghe qua sẽ thấy nghịch lý vì các quỹ vẫn thường ra rả điệp khúc về sự chuyên nghiệp, uy tín, minh bạch và xây dựng cho mình một hình ảnh rất đẹp.

Năm 2008, REE thua lỗ do đầu tư tài chính, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Nguyễn Thị Mai Thanh đã xin lỗi cổ đông. Đi kèm với lời xin lỗi này là việc tái cấu trúc trong hoạt động đầu tư. Và đến nay REE vẫn là một trong những doanh nghiệp niêm yết duy trì hoạt động đầu tư tài chính rất hiệu quả.

Thua lỗ là điều không thể tránh khỏi trong hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh, nhưng cách đứng dậy sau khi thua lỗ mới là điều quan trọng. Tại sao NĐT tiếp tục tin tưởng vào bà Mai Thanh khi sẵn sàng bỏ tiền mua cổ phiếu (CP) của REE, trong khi lại không hào hứng với việc bỏ vốn vào các quỹ đầu tư?

Nghịch lý ở đây là chính các quỹ đầu tư cũng rất ưa chuộng REE, tức rất biết cách tin tưởng người khác nhưng lại không biết làm thế nào để người khác tin tưởng mình.

Tham dự ĐHCĐ của REE, Dược Hậu Giang và SMC, người ta thấy nhân vật số 1 của các doanh nghiệp này như bà Mai Thanh, bà Phạm Thị Việt Nga hay ông Nguyễn Ngọc Anh sẵn sàng trả lời các câu hỏi cổ đông với sự cầu thị và thái độ chân thành.

Nhưng không khí tại các đại hội NĐT (cũng giống ĐHCĐ của doanh nghiệp) lại không được cởi mở, thoải mái như vậy. Một số đại hội tạo cho người tham gia cảm giác nếu không ngột ngạt thì cũng lạnh lùng, thậm chí né tránh.

Người ta có thể nói CEO này, doanh nghiệp nọ làm ăn có tâm, nhưng hiếm khi nghe nói đến một quỹ nào… có tâm. Tất nhiên, đây chỉ là những nhận xét mang nặng cảm tính, mức độ chính xác cũng tương đối, còn về giấy trắng mực đen, quả thực rất khó bắt lỗi các quỹ đầu tư.

Họa hoằn mới có trường hợp cổ đông lớn S. vặn được quỹ V. vì sao NAV (giá trị tài sản ròng) của quỹ giảm mạnh hơn tỷ lệ giảm của thị trường. Ở đây cũng cần nói thêm về sự chuyên nghiệp của các quỹ đầu tư là điều các doanh nghiệp hay các quỹ đều muốn, thậm chí buộc phải hướng đến, nhưng sẽ là “nửa mùa” nếu không gắn liền với hiệu quả.

Minh bạch và đạo đức

Quy trình đầu tư chặt chẽ để làm gì, hình ảnh xây dựng hoành tráng để làm gì khi NAV cứ giảm, còn thị giá của chứng chỉ quỹ (CCQ) trên thị trường thấp hơn nhiều so với NAV. Với những quỹ đầu tư không phát huy được hiệu quả, thua lỗ diễn ra trong thời gian dài, hình ảnh chuyên nghiệp cũng giống như sự gắng gượng để che đậy, né tránh những yếu kém của mình.

Vậy nên sự chuyên nghiệp của quỹ có cái gì đó… lạnh lùng, khó gần, mà khó gần thì lãnh đạo của quỹ sẽ khỏi phải nhận được những câu hỏi hóc búa. Nếu minh bạch, tại sao không gần gũi, chia sẻ, cởi mở.

Tạo dựng niềm tin ảnh 1

Nhân viên Quỹ Đầu tư tăng trưởng Việt Long (VLS) tư vấn cho nhà đầu tư.

Mọi chuyện chưa dừng lại ở đó, những lời đồn đoán, xì xầm về lãnh đạo của một số quỹ đầu tư, mặc dù chẳng ai chứng thực, nhưng cũng khiến nhiều người ngán ngẩm. Thông tin phổ biến nhất là tài sản của quỹ không tăng hoặc giảm trong khi sự “giàu” lên của một số lãnh đạo quỹ và công ty quản lý quỹ cứ gia tăng.

Người ta đồn lãnh đạo quỹ này đầu tư vào vùng nào là có ngay 1 căn nhà ở đó; một cựu lãnh đạo quỹ chỉ cần giải ngân vài thương vụ là có tiền “thối” từ phía đối tác đủ để sống cả đời... Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng lãnh đạo quỹ mua nhà ở những nơi quỹ đầu tư là bằng tiền có sẵn của mình, hoặc có khi chỉ thuê để công tác cho thuận tiện. Do vậy đơn giản chỉ là chuyện con gà tức nhau tiếng gáy hay ghen ăn tức ở mà thôi.

Đã có những ý kiến về việc phải có những quy định hay các quy trình giám sát hoạt động của quỹ chặt chẽ hơn để bảo vệ quyền lợi NĐT. Nhưng thực ra, nếu quy định quá chặt có thể ảnh hưởng đến đặc thù hoạt động của các quỹ, như đối với các quỹ private equity (đầu tư vốn tư nhân) vốn rất kín tiếng, hoặc một số quỹ đóng cũng cần bảo mật thông tin về các thương vụ…

Để giải quyết tốt nhất các vấn đề này rất cần sự thể hiện đạo đức nghề nghiệp để công chúng tin tưởng giao tiền cho mình.

Thái Ca

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đầu tư vô bổ, lãng phí nguồn lực

Đầu tư vô bổ, lãng phí nguồn lực

(ĐTTCO) - Vừa qua, UBND TP Hà Nội đã thông tin về việc sẽ xây dựng dự án Nhà hát Hoa Sen sức chứa 2.000 chỗ ngồi bên trong, khu vực xung quanh nhà hát có thể chứa khoảng 25.000 người vào vui chơi hàng ngày.