Tạo động lực cho DNTN

(ĐTTCO) - Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố Báo cáo “Việt Nam 2035: Hướng tới thịnh vượng, sáng tạo, công bằng và dân chủ”. Báo cáo nhấn mạnh đến hiện đại hóa nền kinh tế đồng thời với nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực DNTN, xem đây là chìa khóa để mở đường dịch chuyển lên vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị tại các nước công nghiệp hóa sớm ở Đông Á.

 Tạo động lực cho DNTN ảnh 1

Tăng cường vai trò DNTN

Thực tế, vai trò và năng lực của khối DNTN trong thời gian gần đây cũng được chú trọng và nâng cao hơn. Trong Bảng xếp hạng FAST500 (top 500 DN tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam) do Vietnam Report công bố mới đây cho thấy DNTN tiếp tục tăng trưởng nhanh, chiếm tỷ trọng áp đảo so với 2 khối DNNN và DN FDI (72% so với mức 34,1% của khối DNNN và 28,2% của khối DN FDI). Tỷ lệ tăng trưởng hàng năm kép bình quân (CAGR) của khối này cũng ở mức cao nhất 35,7% so với mức 22,4% của khối DNNN và 5,6% của khối DN FDI. Thực tế này chỉ ra rằng muốn nền kinh tế tăng trưởng nhanh và mạnh cần phải thay đổi thể chế, đưa nền kinh tế Việt Nam chuyển thành nền kinh tế thị trường, đồng thời phải có những chương trình hỗ trợ DNTN, DNNVV để thúc đẩy phát triển.

Thị trường là cơ chế vận hành của nền kinh tế, còn kinh tế tư nhân chính là động lực của nền kinh tế. Nếu như ví nền kinh tế Việt Nam như con tàu cao tốc, thì đường ray chính là kinh tế thị trường, còn đầu máy chính là kinh tế tư nhân - động lực kinh tế tư nhân.

 TS. VŨ TIẾN LỘC, Chủ tịch VCCI

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, Chính phủ dự kiến mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2016 đạt 6,7%. Như vậy, nền kinh tế được Chính phủ đánh giá sẽ còn tiếp tục tăng trưởng cao hơn nữa và tiếp tục giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Dự kiến tăng trưởng này cho thấy nền kinh tế có sự phục hồi tốt so với những năm trước đây. Nếu năm nay đạt mức 6,8%, chứng tỏ nền kinh tế đã vượt qua giai đoạn đi xuống và đang đi vào giai đoạn phục hồi. Tuy nhiên, tăng trưởng bằng con số mới chỉ là định lượng, còn sự định tính của tăng trưởng mới thực sự quan trọng. Định tính phải được thể hiện qua việc dân chúng có được những việc làm ổn định, xã hội thăng tiến hơn, chế độ giáo dục tốt hơn. Còn đối với DN, tăng trưởng qua con số là điều đáng mừng. Song về chất lượng sản phẩm sản xuất ra phải đạt tiêu chuẩn, tiêu thụ được, nhanh chóng cải thiện tránh tình trạng hàng hóa bị tồn kho, ứ đọng bởi như vậy sẽ không thể hiện trong chất lượng tăng trưởng.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, năm 2016, nền kinh tế Việt Nam đi dần vào hội nhập với nền kinh tế thế giới, các hiệp định như TPP, FTA, AEC sẽ lần lượt có hiệu lực. Việc thay đổi, nâng cao chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh được nhấn mạnh như một yếu tố quyết định để thành công với TPP. Nắm bắt tình hình này, Nhà nước đã nhanh chóng thay đổi, cải tổ một số thể chế, việc này được biểu hiện qua về vấn đề thủ tục hành chính đã rút ngắn gọn hơn, bớt rườm rà. Bởi lẽ thể chế thay đổi tức chúng ta đang tiến gần với nền kinh tế thị trường. Theo đó, vai trò của các DN có vốn nhà nước nên rút về sân sau để tăng cường vai trò của tư nhân. Những vấn đề như tham nhũng phải được diệt trừ, đẩy nhanh số giờ xử lý thuế, người dân tiếp xúc với các cơ quan công quyền cũng phải nhanh và kịp thời, khi nói đến tăng trưởng phải nói đến thay đổi thể chế, để nó thực sự phục vụ dân chúng. 

Hội nhập - sân chơi của DNTN

Hiện nay khu vực DNTN tạo ra đến 90% việc làm mới cho người lao động và đóng góp khoảng 50% GDP cả nước. Khu vực này có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm phúc lợi và thu nhập cho người lao động trên cả nước. Khu vực tư nhân dần lớn mạnh và khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của mình đối với nền kinh tế đất nước. Như vậy, DNTN  vừa và nhỏ là bộ phận không thể thiếu trong cộng đồng các DN của một nền kinh tế. Bởi lẽ, để có thể dễ dàng hội nhập, hòa nhập với nền kinh tế thế giới, trước hết kinh tế Việt Nam phải là nền kinh tế thị trường.

Tuy nhiên, dù khu vực kinh tế tư nhân đang vươn lên mạnh mẽ, song quy mô và nội lực đa phần còn nhỏ và yếu. Thực tế, 96% DN trong nước đang có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, 2% DN quy mô vừa và 2% DN lớn. Điều đáng lo ngại hơn, quy mô DN trong nước đang nhỏ dần khi tỷ lệ hộ kinh doanh nhỏ, hộ gia đình hiện nay tăng hơn 10 năm trước. Trong khi đó, số lượng DN có quy mô trung bình lại đang giảm nhanh. Nói cách khác, DNTN dù số lượng lớn nhưng nội lực vẫn nhỏ. Vậy nguyên nhân nào khiến quy mô nền kinh tế tăng, nhưng quy mô DNTN lại giảm? Các chuyên gia kinh tế cho rằng nguyên nhân một phần bởi kinh tế thế giới có nhiều biến động, kinh tế trong nước khó khăn. Nhưng chủ yếu do năng lực quản trị còn hạn chế; chưa có ý thức khởi nghiệp trong nhân dân; công nghệ - kỹ thuật lạc hậu…

Để khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, ngoài sự nỗ lực của bản thân DN, kinh tế tư nhân cũng rất cần mở ra nhiều cơ hội, được cạnh tranh công bằng và nhận được nhiều sự hỗ trợ của Nhà nước. Theo đó, cần có định hướng rõ ràng hơn để thể chế hóa cơ chế chính sách cho phù hợp, làm sao tạo điều kiện cho thành phần kinh tế tư nhân có thể phát triển đồng bộ và có hiệu quả hơn. Giải pháp công bằng là đưa ra cơ chế ưu đãi, để các thành phần kinh tế tư nhân đều có thể có sự lựa chọn cho mình một cách thích hợp nhất, từ đó có thể hoạch định đường lối phát triển cho sản xuất kinh doanh. Khi thấy được vai trò và trách nhiệm, những đóng góp đó là niềm vinh dự, DNTN mới có sự cố gắng triệt để.

Thậm chí, theo nhiều chuyên gia, hiện nay DN thuộc khu vực kinh tế tư nhân đang chịu nhiều thiệt thòi so với khu vực DNNN, đặc biệt rất khó cạnh tranh được với DN FDI. Vì thế, để tạo điều kiện cho DNTN phát triển, các công ty có vốn nhà nước nên rút lui để nhường sân cho các công ty tư nhân. Cách đây 40 năm, sau giải phóng, các công ty có vốn nhà nước được coi là đầu tàu để kéo nền kinh tế nước nhà, tuy nhiên thời thế bây giờ đã thay đổi, nhiệm vụ dẫn dắt thị trường của DNNN đã hoàn thiện, bây giờ nên là sân chơi dành cho DNTN. DNTN cần thực sự được quan tâm, giúp đỡ, đặc biệt là DNNVV.

----------
Đặt DNNN vào thế cạnh tranh

Thanh Hoài

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất