SHTP: Điểm sáng mô hình mới

Cách đây 11 năm, Khu công nghệ cao TPHCM (SHTP) được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập trên mảnh đất nông nghiệp thuộc vùng Bưng Sáu Xã của quận Thủ Đức trước kia, nay là quận 9. Hơn 11 năm - một chặng đường không dài, song cũng đủ để làm thay đổi diện mạo một vùng đất bằng sự nỗ lực không ngừng.

Phát triển đúng hướng

Nhìn lại chặng đường hơn 1 thập niên, SHTP đã từng bước phát triển, hình thành và khẳng định thương hiệu trong nước và trên thế giới. Đến nay SHTP đã thu hút được 2,08 tỷ USD vốn của 57 nhà đầu tư. Trong đó có sự hiện diện của các tập đoàn, công ty công nghệ cao hàng đầu thế giới như Intel, Jabil, Nidec, Datalogics, Sonion… với tổng doanh số xuất khẩu của 38 doanh nghiệp đang hoạt động đạt hơn 6,2 tỷ USD và giải quyết việc làm cho hơn 18.000 lao động.

Sự ra đời và đi vào hoạt động của SHTP đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế TPHCM đúng hướng. Các ngành có giá trị gia tăng và hàm lượng khoa học, công nghệ cao chiếm tỷ trọng ngày càng lớn, đồng thời góp phần hoàn thiện một số cơ chế, chính sách thu hút đầu tư của TPHCM. SHTP đã góp phần khuyến khích các tập đoàn lớn đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, các ngành công nghiệp trọng yếu để thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Giai đoạn I của dự án với diện tích 326ha đã có kết cấu hạ tầng cơ bản hoàn chỉnh. Giai đoạn II diện tích 587ha đã được khởi động và đang xây dựng cùng với khu tái định cư 18,75ha liền kề khang trang. Cơ sở vật chất của 3 phòng thí nghiệm trọng điểm và Trung tâm đào tạo được đầu tư đã định hình trên các mặt chính yếu: kết cấu hạ tầng giao thông, cảnh quan môi trường, cơ cở vật chất và các hoạt động nghiên cứu - triển khai.

Đào tạo, ươm tạo là nền tảng, điểm tựa vững chắc cho phát triển công nghệ cao trong giai đoạn tăng tốc. Kết quả này đã khẳng định bước đi đúng đắn khi chọn mô hình đặc thù chưa có tiền lệ, đã đạt mục tiêu ban đầu khi Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập SHTP cách đây 11 năm trước.

Hiện SHTP tập trung vào 2 mục tiêu lớn. Thứ nhất, thu hút công nghệ cao phải nhắm vào các tập đoàn lớn, công ty có thương hiệu. Khi đầu tư vào khu công nghệ, doanh nghiệp phải đầu tư cho nghiên cứu phát triển, không đơn thuần đầu tư dây chuyền sản xuất.

Từ đầu năm 2013, nhà đầu tư nào muốn vào khu công nghệ cao hoạt động, bên cạnh dự án sản xuất phải có một dự án đầu tư phát triển về khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, nhà đầu tư phải chứng minh được giá trị gia tăng tạo ra trong khu này, như đào tạo lao động tay nghề cao.

Việc đào tạo dựa trên nền tảng chất xám và tạo ra giá trị gia tăng khác bằng công nghệ mới. Chúng ta không thể phát triển công nghệ cao bằng cạnh tranh giá lao động thấp mà bằng nghiên cứu phát triển trên nền tảng phát triển khoa học công nghệ cao. Thứ hai, thu hút đầu tư vào khu không gian khoa học khi miễn hoàn toàn thuế đất. Khu không gian khoa học này sẽ ưu tiên doanh nghiệp trong nước nhằm tạo ra năng lực nội sinh của mình.

Cần cơ chế đột phá

Hoạt động của SHTP thời gian qua vẫn còn những hạn chế, thách thức lớn phải đối mặt. Đó là diện tích đất đã hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng, nhưng các dịch vụ tiện ích thường chậm và chưa sẵn sàng; giá trị gia tăng trong sản phẩm công nghệ cao chưa cao và sản xuất sản phẩm công nghệ cao còn thâm dụng lao động phổ thông; công nghiệp hỗ trợ còn yếu và thiếu, kết quả nghiên cứu triển khai, đào tạo, ươm tạo còn khiêm tốn…

SHTP: Điểm sáng mô hình mới ảnh 1

Nidec là một trong những tập đoàn của Nhật Bản đầu tư vào SHTP. 

Những hạn chế, thách thức này có nguyên nhân khách quan, song về chủ quan do chưa làm tốt công tác quy hoạch, kế hoạch, chủ động nắm bắt và khai thác có hiệu quả các lợi thế. Công tác chỉ đạo, điều hành và giải pháp giải quyết một số nội dung còn thiếu tập trung và chưa thật quyết liệt. Thiếu một cơ chế ưu tiên đột phá cho mô hình đặc thù như khu công nghệ cao.

Việc huy động các nguồn lực cho đầu tư phát triển còn hạn chế và công tác tổ chức, cán bộ có lúc chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Có thể nói, những kết quả đạt được là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Thành ủy, UBND TPHCM và sự hỗ trợ của các cơ quan, ban ngành trong việc giải quyết, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc, khó khăn.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, SHTP vẫn còn rất nhiều việc phải làm để nỗ lực phấn đấu mục tiêu đặt ra: Xây dựng và phát triển SHTP đến năm 2020 phấn đấu trở thành một trung tâm công nghệ cao mạnh của TP và cả nước - nơi cung cấp và nuôi dưỡng những cơ hội sáng tạo khoa học và công nghệ”, nhằm đóng góp quan trọng để TPHCM trở thành một trung tâm toàn diện, xứng tầm với các TP lớn trong khu vực Đông Nam Á, theo như chỉ đạo của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2020 tại Nghị quyết 16-NQ/TW ngày 10-8-2012. Đây cũng là kỳ vọng của Đảng bộ, nhân dân TPHCM nói chung đối với công trình trọng điểm SHTP. 

Lê Hoài Quốc, Trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

(ĐTTCO) - Người dân nói chung và giới kinh doanh BĐS nói riêng khá quan tâm đến một số đề xuất của Bộ Tài chính với Chính phủ về định hướng điều chỉnh 5 chính sách thuế, trong đó có Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT), bởi liên quan đến các hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS.