Nỗ lực vượt thoát trì trệ

LTS: Năm 2011 đánh dấu các nền kinh tế có nhiều biến động lớn; từ hiện tượng vỡ nợ, vỡ hụi trong nước đến những bất ổn của nợ công châu Âu, suy giảm kinh tế Hoa Kỳ. Bước sang năm mới 2012 khó khăn vẫn còn tiếp diễn. Tuy nhiên bức tranh thị trường vẫn có những mảng sáng, mở ra cơ hội phát triển.

Tín hiệu tích cực

Kinh tế toàn cầu năm 2011 bao trùm bởi mối lo ngại về khủng hoảng nợ công châu Âu. Vấn đề này có thể làm hệ thống ngân hàng châu Âu sụp đổ hoặc đóng băng tín dụng, gây nên suy thoái kinh tế và lan sang các khu vực khác.

Tuy nhiên, đến nay chính phủ các nước đã đạt được những bước đi quan trọng và cần thời gian nhất định mới giải quyết ổn thỏa. Kinh tế châu Á vẫn giữ được tăng trưởng ổn định, dù tốc độ tăng có chậm lại.

Trong bối cảnh đó, năm qua nền kinh tế Việt Nam vẫn đạt được những thành tựu nhất định. Nỗ lực kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô đã đạt được kết quả bước đầu rất quan trọng.

Lạm phát tính theo tháng đã giảm từ trên 3% vào tháng 4-2011 xuống còn dưới 0,5% vào tháng 10-2011 và xu hướng này còn tiếp diễn. Tăng trưởng kinh tế đã phục hồi so với quý I-2011 dù mức tăng còn khiêm tốn; chỉ số phát triển công nghiệp ở mức thấp 9% vào tháng 6-2011 và đến những tháng cuối năm tăng lên khoảng 12%.

Dự trữ ngoại tệ những tháng cuối năm đã tăng gần gấp 2 lần so với mức quý I-2011, nhờ đó tỷ giá hối đoái tương đối ổn định. Tỷ giá thị trường chợ đen quý I-2011 lên đến 22.500 đồng/USD, nay chỉ còn ở mức trên 21.000 đồng/USD.

Cán cân thanh toán quốc tế lần đầu tiên sau 4 năm đã thặng dư với mức dự kiến khoảng 4 tỷ USD. Điều này cho thấy thâm hụt thương mại của Việt Nam đã giảm đáng kể.

Kiều hối và đầu tư trực tiếp tuy không tăng mạnh nhưng vẫn tăng so với năm ngoái. Lãi suất có xu hướng giảm cùng với sự suy giảm lạm phát. Như vậy, các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô chủ chốt đều đạt kết quả bước đầu.

Nỗ lực vượt thoát trì trệ ảnh 1

Một trong những giải pháp vượt thoát trì trệ là hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn. 

Tình hình kinh tế năm 2012 dự báo vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt thị trường tài sản: bất động sản và chứng khoán giảm mạnh; các doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn, hàng chục ngàn doanh nghiệp phá sản...

Nợ xấu khu vực ngân hàng nội địa đang có dấu hiệu tăng khá nhanh và sự đình trệ của thị trường tài sản đang là nguy cơ lớn đối với thanh khoản của các NHTM, đặc biệt đối với những NHTM có tỷ lệ cho vay bất động sản cao.

Nền kinh tế sang năm mới cũng chịu những thách thức khác như nguy cơ suy giảm tăng trưởng của kinh tế và thương mại, đầu tư toàn cầu. Điều này khiến những khó khăn nội tại nền kinh tế bị khuếch đại và trở thành mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản lý và doanh nghiệp.

Nhưng bên cạnh những thách thức, nền kinh tế nước ta vẫn có những điểm thuận lợi. Cụ thể, đà tăng trưởng của châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng không bị mất đi mà vẫn tiếp tục ổn định. Mặc dù đầu tư và thương mại toàn cầu có giảm chút ít nhưng đầu tư và thương mại nội khối châu Á có xu hướng tăng lên.

Gấp rút thay đổi mô thức nền kinh tế

Những khó khăn trước mắt và lâu dài của nền kinh tế Việt Nam vẫn còn lớn do những yếu tố nội tại của nền kinh tế chưa cải thiện. Tác động bên ngoài chỉ làm trầm trọng thêm. Đây là bài toán đặt ra cho Chính phủ phải gấp rút đổi mới mô hình tăng trưởng bằng việc áp dụng đồng bộ một loạt các giải pháp ngắn hạn lẫn dài hạn để ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Để hóa giải các khó khăn hiện nay, theo tôi, trước nhất cần tập trung vào việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Thứ hai, hỗ trợ doanh nghiệp đang gặp khó khăn, tập trung chủ yếu vào chính sách thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng, củng cố thanh khoản các NHTM để từ đó tăng thanh khoản nền kinh tế.

Chính phủ cần tiếp tục đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Thứ ba, bảo vệ hệ thống NHTM, đặc biệt là các NHTM khó khăn về thanh khoản.

Các NHTM này được NHNN hỗ trợ bằng các công cụ của chính sách tiền tệ để đảm bảo lợi ích người gửi tiền, tăng khả năng cho vay các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa

Về các biện pháp dài hạn của Chính phủ, tái cấu trúc đầu tư công nên bắt đầu từ việc rà soát lại danh mục các dự án, lựa chọn những dự án có hiệu quả tích cực để tiếp tục đầu tư, cắt bỏ hoặc trì hoãn những dự án chưa có hiệu quả hoặc chưa có nguồn lực tài chính phù hợp.

Thực tế cho thấy cần rà soát lại các quy định về phân cấp đầu tư công theo hướng tập trung vào trung ương để tránh tình trạng đầu tư dàn trải, phát sinh rất nhiều ở các địa phương, làm phân tán nguồn lực tài chính nhà nước, đồng thời cũng làm giảm khả năng, giám sát kiểm soát và đánh giá hiệu quả của các dự án.

Về tái cấu trúc ngân hàng với mục tiêu vừa tái cấu trúc để tăng chất lượng tài sản, vừa chống rủi ro hệ thống cần ưu tiên tập trung xử lý nợ xấu, làm minh bạch các báo cáo tài chính.

Trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng có thể thực hiện việc mua lại và sáp nhập như là một kết quả tất yếu của quá trình nâng cao hiệu quả hoạt động và an toàn của hệ thống ngân hàng.

Việc tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước là một quá trình lâu dài, phức tạp do khối lượng các doanh nghiệp nhà nước rất lớn và hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Vì vậy, mục tiêu đầu tiên là cắt đứt các hoạt động nằm ngoài cốt lõi của các doanh nghiệp nhà nước, giảm thiểu số lượng các doanh nghiệp nhà nước và chỉ tập trung vào một số ngành then chốt.

Phải lành mạnh hóa tài chính khu vực doanh nghiệp nhà nước, đa dạng hóa sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước, nâng cao năng lực quản lý, giám sát doanh nghiệp của các cơ quan chức năng.

TS. Lê Xuân Nghĩa, PCT Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TTC Plaza Đức Trọng tích hợp rất nhiều những tiện ích mua sắm, giải trí hiện đại

Lâm Đồng sắp có Trung tâm Thương mại lớn nhất tỉnh

(ĐTTCO) - Ngày 10-12, CTCP Địa ốc Sài Gòn Thương Tín - TTC LAND (tiền thân là Sacomreal) đánh dấu bước chân đầu tiên của mình lên vùng đất cao nguyên khi chính thức tổ chức Lễ khởi công dự án Trung tâm thương mại TTC Plaza Đức Trọng tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng.