Ngày xuân tản mạn về hoa

Từ ngàn xưa, hoa luôn được coi là biểu tượng của cái đẹp, là niềm kiêu hãnh, ước nguyện của bao con người vươn tới cái đẹp. Hoa đã đi vào trong thơ ca, nhạc, họa...  

Ngày xuân tản mạn về hoa ảnh 1
Chúng ta hãy ghé thăm hoa trong các vần thơ dân dã, mộc mạc, giản dị, nhưng vô cùng thú vị trong thơ ca của các dân tộc ít người. Đến với đồng bào Ba Na ở núi rừng vời vợi miền Trung-Tây nguyên, nhất là ở Đắk Lắk, Kon Tum hay phía Tây tỉnh Bình Định, bạn sẽ nghe những điệu dân ca diệu vợi mộc mạc, đơn sơ, tinh tế và sinh động như chính cuộc sống của người Ba Na.

Đặc trưng của núi rừng Tây nguyên là hoa. Hoa được xem như thứ của quý Yang (trời) đã ban tặng cho họ. Đồng bào nơi đây từng giãi bày: “Hoa! Ở đâu cũng thấy hoa/ Hoa tắm ở dưới nước/ Hoa mọc ở trên cành cao/ Hoa mọc ở nơi nào cũng đẹp cũng thơm...”.

Và vì thế, người Ba Na thường hay mượn hoa để nói về cái đẹp của người phụ nữ: "Bên suối, em đẹp như hoa cheng reh/ Trên ngọn, em đẹp như hoa ở trên ngọn/ A drong, em đẹp như hoa a.drong đỏ giữa rừng/ Em đẹp - như thần tiên xuống tắm sông trong..." .

Giữa bạt ngàn của núi rừng Tây nguyên hùng vĩ, có một loài cây mang tên a.drong. Đây là một loại cây to, thẳng đứng, vút cao ngang tầm với những rừng cây. Khi a.drong trổ hoa, kết thành từng chùm, màu đỏ, cánh giống hoa blang trông rất đẹp. Đứng từ dưới ngước mắt nhìn lên cao thấy đỏ hoa a.drong. Từ đằng xa nhìn lại cũng thấy đỏ hoa a.drong. Càng nhìn càng thích ngắm hoa a.drong.

Cũng chính vì thế mà bao đời nay, hoa a.drong đi vào cuộc sống tâm hồn và thơ của người Ba Na. Chị em phụ nữ yêu hoa thường hay ví von những anh chàng thanh niên đẹp đẽ, khỏe mạnh, có khi đẹp như hoa a.drong: Anh đẹp như hoa a.drong/ Ven rừng đâu đây, hoa đỏ rực/ Hoa đẹp, càng muốn ngó, muốn trông/ Càng ngó, càng trông, càng thấy tiếc/ Muốn cõng hoa đẹp-cùng sáng ông/ Nhưng hoa chỉ chín ở trong lòng/ Anh đẹp như hoa a.drong...

Còn trên vời cao của núi rừng Tây Bắc điệp trùng, trong các làn điệu Sli, lượn hình tượng hoa rực rỡ “ngời tận mắt, chói tận mắt”.

Nơi đây, hoa với người mãi mãi là nghĩa, là tình, là bạn bè thân thương ấm áp, cho nên cả 4 mùa trong Sli, lượn đều có hoa: Tháng giêng hoa xòe nụ âm âm/ Hoa “loỏng” nở tháng hai thơm ngọt/ Tháng ba hoa “mạ” nở làm mùa/ Hoa guổt nở tháng năm mùa cấy/ Hoa “kim hoa” tháng sáu sáng trưng/ Tháng bảy là hoa bòng trắng nõn/ Hoa “con gái” tháng tám non tươi/ “Ke tóm” nở vàng ngời tháng chín/ Tháng mười hoa “phón” nở sáng bừng/ Tháng một hoa dâu nở trắng bông/ Em nói bạn sớm trưa hãy nghĩ/ Tháng chạp là hoa mận trắng ngần/ Quế chi hoa “thanh tân” để tắm/ Cả trẻ già được trắng như hoa”.

Với các thi nhân từ cổ tới kim, ta dễ dàng bắt gặp các loài hoa trong rất nhiều tác phẩm của họ. Hữu Loan có "Màu tím hoa sim" được xem là một trong những bài thơ tình hay nhất của thế kỷ 20 và là bài thơ đầu tiên được mua bản quyền bởi một doanh nghiệp với giá 100 triệu đồng: Chiều hành quân/ Qua những đồi hoa sim/ Những đồi hoa sim/ Những đồi hoa sim dài trong chiều không hết/ Màu tím hoa sim/ Tím chiều hoang biền biệt/ Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa/ Áo anh sứt chỉ đường tà/ Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu/ Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau/ Chiều hoang tím có chiều hoang biết/ Chiều hoang tím tím thêm màu da diết/ Nhìn áo rách vai/ Tôi hát trong màu hoa/ Áo anh sứt chỉ đường tà/ Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu.../ Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm/ Tím tình ơi lệ ứa/ Ráng vàng ma và sừng rúc điệu quân hành...

Nguyễn Bính, nhà thơ của làng quê, luôn có màu hoa tràn ngập các thi phẩm, từ hoa hồng, hoa đào đến hàng trăm loài hoa quê dân dã khác. Chỉ 2 câu thơ ngắn thôi đã có tới 6 loài hoa: “Sớm đào, trưa lý, đêm hồng phấn/ Tuyết hạnh, sương quỳnh, máu đỗ quyên” (Xóm Ngự Viên).

Tuy nhiên, chưa có một tác phẩm văn học nào lại có số câu, chữ nói về hoa và số lượng loài hoa được đề cập tới lại nhiều như trong tác phẩm "Truyện Kiều" của Nguyễn Du. Nhà thơ đã có những câu thơ miêu tả về 44 loài hoa và cây khác nhau.

Hoa đào là loài hoa được Nguyễn Du đưa vào "Truyện Kiều" nhiều nhất, có đến 23 câu thơ. Nào là “Đào nguyên lạc lối đâu mà đến đây”; “Đào tiên đã bén tay phàm”; “Chút thân liễu yếu tơ đào”; “Khóa buồng xuân để đợi ngày đào non”. Hay: “Rầy đào tối mận lân la”; “Đào đã phai thắm sen đà nẩy xanh”; “Xót thay đào lý một cành”; “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông”; “Đào non sớm liệu se tơ kịp thì”... Nhưng, như một nhà thơ đã từng thốt lên rằng : “Trăm hoa anh dẫn em xem/ Nhưng hoa nào đẹp bằng em - Hoa Người/ Hoa Người đẹp nhất em ơi/ Không hương sắc lại bằng mười sắc hương”...

Nguyễn Thị Thọ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

(ĐTTCO) - Việc Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an có văn bản yêu cầu phối hợp điều tra việc mua bán nhà, đất công sản trên địa bàn TP Đà Nẵng từ năm 2006 đến nay, bước đầu hé lộ những thông tin lợi nhuận khủng từ việc xẻ thịt đất công mà lâu nay mọi người vẫn râm ran.