Khẳng định, vượt qua chính mình

Mặc dù còn tồn tại nhiều vấn đề nhưng ngành cơ khí vẫn đang đứng trước nhiều cơ hội chuyển đổi. Hiện một số doanh nghiệp đã nắm bắt cơ hội, chủ động liên kết với các đối tác để thâm nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

Chủ động đổi mới

Sau hơn 10 năm chuyển đổi thành doanh nghiệp khoa học công nghệ hoạt động với mô hình công ty mẹ - công ty con, Viện Máy và Dụng cụ công nghiệp (IMI) thuộc Bộ Công Thương đã chuyển hướng từ nghiên cứu cơ khí truyền thống sang lĩnh vực mới là cơ điện tử.

Đến nay, đơn vị đã đưa ra thị trường nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cao như máy cắt ghép tự động thép tấm CNC phục vụ ngành đóng tàu, máy sấy, máy sàng hạt dành cho ngành chế biến nông sản. Đồng thời, nhóm sản phẩm cơ điện tử phục vụ ngành xây dựng đã đánh dấu một bước phát triển mạnh khi giá thành chỉ bằng 1/3 hàng nhập khẩu nhưng chất lượng tương ứng.

Chỉ riêng sản phẩm này, doanh thu mỗi năm của IMI đã đạt hơn 300 tỷ đồng. Hiện nay IMI đang triển khai chuyển giao công nghệ, bản quyền sở hữu và đẩy mạnh đào tạo nhân lực chuyên sâu, góp phần hỗ trợ sự phát triển của ngành cơ khí trong nước.

Ngành công nghiệp cơ khí đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển, khi nhu cầu thị trường trong nước ngày càng lớn, các ngành công nghiệp, nông lâm ngư nghiệp, giao thông vận tải, sản xuất hàng tiêu dùng đều tăng cường đầu tư dây chuyền, máy móc mới để đáp ứng mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm. Nhưng để tiếp cận được xu thế mới, ngành cơ khí cần một sự chuyển mình mạnh mẽ và đồng bộ để nâng cao năng lực của chính mình.

Bên cạnh IMI, một số doanh nghiệp khác cũng đang có sự chuyển mình để gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu. Cụ thể, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) đã làm nhà thầu phụ cho các doanh nghiệp ngoại, cung cấp nhiều sản phẩm cơ khí chế tạo và lắp máy được đánh giá rất cao.

Tận dụng lợi thế đó, Lilama đã bắt tay hợp tác với một số công ty có tên tuổi lớn trong ngành công nghiệp cơ khí như Huyndai, GE, Mitsubishi Heavy… để học hỏi kinh nghiệm, tìm cách tiếp cận chuỗi giá trị của các doanh nghiệp lớn trên thế giới.

Hiện Lilama đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng mua sắm trang thiết bị tiên tiến nhằm giúp các nhà máy cơ khí, chế tạo có thể gia công những dòng sản phẩm chất lượng cao, đạt quy chuẩn của các quốc gia có nền công nghiệp phát triển mạnh như Hoa Kỳ, Đức, Anh, Nhật Bản…

Nỗ lực của Lilama đã được đền đáp khi GE tiến hành khảo sát khả năng các doanh nghiệp thuộc Lilama để tìm kiếm đối tác nhằm mở rộng sản xuất tại thị trường Việt Nam. Giữa năm 2012, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng đã ký kết thành lập Công ty Liên doanh dịch vụ năng lượng Alstom - Phú Mỹ với Tập đoàn Alstom (Pháp), nhằm xây dựng một xưởng sửa chữa tua bin khí bằng công nghệ hiện đại tại Việt Nam.

Đây cũng là công xưởng đầu tiên của Alstom tại châu Á. Khi tham gia dự án này, Alstom và EVN cam kết hỗ trợ chương trình quốc gia thu hút đầu tư, đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành công nghệ hiện đại, từng bước nâng cao năng lực chế tạo, sửa chữa trong nước.

Đặc biệt, với mối quan hệ lâu dài này, EVN có thể học hỏi được các kiến thức chuyên môn để cung cấp các dịch vụ tiên tiến cho lĩnh vực phát điện cũng như các lĩnh vực công nghệ cao khác.

Cần nắm bắt cơ hội

Theo thống kê, tổng vốn của các doanh nghiệp cơ khí quốc doanh đạt khoảng 380 triệu USD, vốn FDI hơn 2,1 tỷ USD và dự báo nguồn vốn này vào lĩnh vực cơ khí sẽ tăng mạnh trong những năm tới. Việt Nam đang có lợi thế về nguồn nhân công dồi dào, giá rẻ, chi phí sản xuất không cao và hàng hóa đang thâm nhập sâu các thị trường châu Âu, nên nhiều nhà đầu tư nước ngoài muốn khai thác ưu điểm này.

Thậm chí, các nhà thầu Trung Quốc được xem là đối thủ nặng ký, đưa ra nhiều đề nghị hợp tác phát triển ngành công nghiệp cơ khí. Hiện nay, ngoài liên doanh với EVN kể trên, Tập đoàn Alstom đã mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp cơ khí trong nước tham gia sản xuất, cung cấp thiết bị, dịch vụ bảo dưỡng với mức giá cạnh tranh cho các công trình thủy điện, nhiệt điện… Điều này cho thấy, ngành cơ khí Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng và sức hút đối với nhà đầu tư ngoại.

Nhận định về giải pháp thúc đẩy phát triển ngành cơ khí nội địa, ông Lâm Chí Quang, Tổng giám đốc Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam, cho rằng các doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản lý cũ, mạnh dạn áp dụng hệ thống sản xuất và phương thức quản lý hiện đại.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp ngành cơ khí cần kiến nghị Nhà nước có biện pháp hỗ trợ cho ngành phát triển phù hợp với nhu cầu thực tế. Để làm được điều này, mục tiêu phát triển cơ khí cũng như công nghiệp hỗ trợ phải được thực hiện đúng tầm chiến lược quốc gia, có sự tham gia hỗ trợ của Nhà nước chứ không nên thực hiện riêng lẻ.

Theo các chuyên gia, sản phẩm cơ khí hiện đại chỉ khác cơ khí truyền thống ở phần điều khiển và phần điện tử, còn nền tảng vẫn giống nhau. Vì vậy, thúc đẩy công nghiệp cơ khí Việt Nam phát triển không gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp thu công nghệ mới. Thực tế, hiện nay, một số doanh nghiệp đã tự chế tạo được hầu hết sản phẩm cung ứng cho các công trình thủy điện trong nước.

Bảo Tùng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dự án đại lộ ven sông Sài Gòn có khả thi?

Dự án đại lộ ven sông Sài Gòn có khả thi?

(ĐTTCO) - Mới đây, trong văn bản cho ý kiến về dự án BT (đổi đất lấy hạ tầng) đại lộ ven sông Sài Gòn, Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT), cho rằng TPHCM cần yêu cầu Tập đoàn Tuần Châu bổ sung các nội dung còn thiếu, như chứng minh năng lực, kinh nghiệm thực hiện dự án tương tự cho phù hợp quy định.