Khai thác "lộc" biển

Bắt những con cá vược bơi trong chậu nước ngọt tưởng chỉ là trò chơi của con trẻ nhưng đã trở thành ý tưởng táo bạo để Trương Văn Trị được gắn với biệt danh “Vua cá vược”…. Năm nay Trương Văn Trị, Giám đốc Công ty TNHH Hải Long (tỉnh Thái Bình), vừa tròn 30 tuổi, nhưng là người đầu tiên ở nước ta thành công trong việc thuần hóa, đưa cá vược từ biển về nuôi trong nước ngọt. Giống cá vược có giá trị kinh tế cao, đang dần được phát triển nuôi khắp miền Bắc.

Tiếng sóng quê nhà

Cách nay hơn 20 năm, nhiều gia đình ở xã Nam Cường, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình xem việc cắp sách tới trường là vô bổ. Học nhiều, bố mẹ cũng không có tiền cho đi học, học lên cao rồi cũng chẳng biết làm gì với những thửa đất chật hẹp và biển xa mênh mông kia. Tỉnh Thái Bình đất chật người đông, nên nhiều người phải bỏ vào tận Tây nguyên để khai hoang kiếm sống. Đời ông cha của Trương Văn Trị vẫn bám lấy biển.

Biển nhiều hải sản là thế, mà cũng rất nghiệt ngã. Trong ký ức tuổi thơ với biển của Trương Văn Trị có cả những niềm vui hồn nhiên lẫn nỗi ám ảnh khôn cùng về đói nghèo đeo đẳng mấy đời. Nhà Trị có 4 anh chị em, may mắn đều được đi học hết trung học, rồi mỗi người chọn một hướng. Riêng Trị chọn học ngành thủy sản.

Khai thác "lộc" biển ảnh 1

Trương Văn Trị (bìa trái) giới thiệu kỹ thuật nuôi cá giống.

Trị đã bắt đầu xây nền móng cho ước mơ của mình từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường khoa Kỹ thuật nuôi trồng thủy sản Trường Trung cấp Nuôi trồng thủy sản Bắc Ninh. 2 năm học ở trường, Trị luôn nổi trội toàn diện về mọi mặt. Ra trường, với tấm bằng loại giỏi, là đảng viên, Trị được đề nghị ở lại trường làm trong trại thực nghiệm. Nhưng nắng gió của biển cả đã thúc giục Trị trở về quê xây lâu đài ước mơ của mình trên dải đất ven biển này.

Lúc mới trở về quê, Trị bắt đầu từ công việc của một công nhân. Chính những ngày tháng làm việc trong một công ty nuôi tôm đã giúp Trị vỡ vạc dần kiến thức đã tiếp nhận từ thư viện nhà trường và thầy truyền dạy. Sau 5 tháng, ngày nào cũng vác cánh quạt, trục sắt nặng 50-60kg đến các hồ nuôi, ngồi gật gù ngắm... tôm.

Thấy ở đấy thế là đủ, Trị ra đảo Cát Bà (Hải Phòng) làm ở Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I. Ngày tháng trôi đi trên hòn đảo nhỏ, Trị có thêm kiến thức thực tế về nuôi trồng thủy sản và cải tạo thuần hóa các giống thủy sản tự nhiên đưa vào nuôi trồng. Trị vẫn thường đau đáu nghĩ về những doi đất ven biển quê Trị đang thiếu động lực phát triển.

Với  ý tưởng thuần hóa cá vược từ môi trường nước mặn chuyển sang nuôi trong môi trường nước ngọt, Trị khăn gói tạm biệt hòn đảo xinh đẹp và bình yên này để trở về với những doi đất mặn mòi vị biển quê mình với tấm lòng của một người con trở về đất mẹ, khao khát đốt lên những ngọn lửa mới làm hồng ấm quê mình. 

Thăng trầm khởi nghiệp

Trên dải đất gần 1ha, cạnh dòng sông Lân, tiếng vỗ tay bì bộp bên thành ao tạo ra chuỗi âm thanh có nhịp điệu của Trương Văn Trị như có phép lạ biến mặt ao phẳng lặng trở nên xao động. Đàn cá con nổi lên mỗi lúc một nhiều, lao về phía phát ra tiếng vỗ. Có đến hàng nghìn cá vược con, hình thuôn dài như những chiếc lá tre, nhao lên mặt nước đớp mồi lách chách rồi lẩn đi ngay.

Cá vược trắng hay còn gọi là cá chẽm sống ở biển, dọc suốt bờ biển từ Bắc đến Nam nước ta. Khi sống trong biển cả, cá vược to hàng chục kg là chuyện thường, nhưng cá nước ngọt to đến 10kg lại là chuyện lạ. Thế mà Trị đã từng nuôi được con cá to đến chừng 10kg.

Khai thác "lộc" biển ảnh 2Loài hải sản biển cả nếu khai thác mãi rồi cũng cạn kiệt. Cuộc sống con người từng trông chờ, phụ thuộc vào sự may rủi và hào phóng của thiên nhiên, nay với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, ta phải tận dụng, đưa những sản vật ấy vào vòng tay con người để phát triển chúng. Những giống cá biển khi nuôi vẫn ăn thức ăn tự nhiên và có chất lượng tốt như khi sống trong môi trường tự nhiên, lại dễ dàng quản lý từ khâu thu hoạch đến cung cấp sản phẩm. Tuy nhiên muốn thành công phải dày công đầu tư chăm sóc.
Khai thác "lộc" biển ảnh 3

Ông TRƯƠNG VĂN TRỊ,
Giám đốc  Công ty TNHH Hải Long

Trị kể: “Chỗ trang trại này hồi đó là doi đất lồi lõm, với một khu lò gạch cũ. Nhưng cạnh đó có con sông Lân, rất tiện thủy lợi. Tôi quyết định xin đầu tư. Lúc có được đất để làm trại cá, vợ chồng tôi mừng lắm, vay mượn được 4 triệu đồng để trả tiền thuê đất. Thế  là vừa đào ao vừa xây nhà. Đất đào ao tôi đóng gạch luôn và lấy gạch xây nhà.

Bắt đầu từ tháng 2-2006, chạy đôn chạy đáo vay được mấy chục triệu đồng, tôi nhập 10.000 cá vược con, gốc Thái Lan từ  Vinh về. Mẻ đầu, chưa có kinh nghiệm, vừa làm vừa mày mò, nên khi nuôi cá trong nước lợ, nước ngọt, chỉ còn sống sót khoảng 1.000 con, lỗ 16 triệu đồng. Tuy lỗ thật nhưng tôi lại nhen nhóm hy vọng với các thử nghiệm thuần hóa chuyển đổi môi trường nước cho cá vược và đã gặt hái thành công”.

Trị tiếp tục nhập thêm 10.000 cá vược giống. Lần này, bằng phương pháp hạ dần độ mặn để cá thích ứng với môi trường, tỷ lệ cá sống được lên tới 40%. Sau 1 tháng Trị bán hết 300 cá vược giống, để lại 1.000 con nuôi làm cá lấy thịt, khi xuất bán, mỗi con nặng gần 1kg. Đợt này bắt đầu có lãi. Sau 3-4 năm vừa nghiên cứu nuôi vừa phát triển thị trường tiêu thụ, Trị thắng lớn.

 Anh Hoàng Văn Sang, Chủ tịch xã Nam Cường, sau khi cấp 1ha đất cho Trương Văn Trị, phấn khởi, nói: “Trị nó có trí lắm. Trong xã này có hơn 500 hộ nuôi trồng thủy sản, chủ yếu là tôm và cua, nhưng gặp nhiều rủi ro. Riêng con đường Trị đã chọn mới lạ và có nhiều tiềm năng. Xã chúng tôi đang khuyến khích bà con đa dạng hóa vật nuôi thủy sản và có những dự kiến quy hoạch vùng nuôi trồng thủy sản”.

Với giá cá vược giống khá cao, từ  60.000 đến hơn 100.000 đồng/kg, hiện Công ty TNHH Hải Long (ở xã Nam Cường, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình) của Trị bán cá vược giống đi Hải Phòng, Nam Định, Quảng Ninh, Hà Tây, Ninh Bình, Quảng Ngãi...

Bạn hàng Trung Quốc cũng có hợp đồng lớn yêu cầu mỗi ngày 1 tấn cá vược thịt, nhưng trại cá của Trị không cung ứng kịp mà cũng khó thu gom các đầu mối vì cá vược nuôi xuất hiện chưa nhiều. Đây là loại cá thuộc hàng đặc sản, thịt thơm ngon, không xương dăm, xương ngang. Khi sống trong nước ngọt, cá vược lớn nhanh và cho hiệu quả kinh tế cao.

Đưa biển vào vòng tay

Không dừng lại với thành công thuần hóa cá vược, Trị còn tiếp tục nghiên cứu để đưa một số giống cá biển vào bể nuôi, cho năng suất cao và dễ dàng kiểm soát. Trị đã xây dựng một khu nuôi thủy sản mới, nhà xưởng khang trang với diện tích 4,3ha, vốn đầu tư ban đầu 10 tỷ đồng. Có 4 kỹ sư nuôi trồng thủy sản là cộng sự đắc lực của Trị trong việc nghiên cứu kỹ thuật nuôi cá biển trong môi trường bể nước mặn ở đất liền.

Hiện nay, sau gần 6 năm hoạt động, trại cá giống của Công ty TNHH Hải Long của Trị đang cung cấp các giống cá chim, sủ đất, vược, bống bớp… cho người chăn nuôi ở 20 tỉnh - thành và chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng thủy sản cho bà con.

Khai thác "lộc" biển ảnh 4

Trương Văn Trị là người đầu tiên thành công trong việc thuần hóa,
đưa cá vược từ biển về nuôi trong nước ngọt.

Được biết doanh nghiệp trẻ Trương Văn Trị đã tranh thủ học tiếp để lấy bằng Đại học Nông nghiệp. Từ số vốn 4 triệu đồng bây giờ Trị đã có doanh thu mỗi năm hàng chục tỷ đồng. Những ý tưởng dần dần trở thành hiện thực, Trị xác quyết: “Khi đã mơ ước điều gì đó, để thực hiện được, cần phải có ý chí và nghị lực vượt lên khó khăn. Quan trọng nhất là phải có niềm tin vào sự thành công”.

Cách nay 47 năm, công trình đê lấn biển đã khai phá một vùng hoang vu đầy lau lác, sú vẹt, tạo dựng xã Nam Cường. Nay nơi đây lại một lần nữa có thêm động lực phát triển, thực sự trở thành một xã có tiềm năng nổi trội về nuôi trồng thủy sản. Trong kết qủa ấy có công lao của “Vua cá vược” với hoài bão và niềm tin lập nghiệp mạnh mẽ của thế hệ trẻ.

Với những nỗ lực của mình, Trương Văn Trị đã trở thành tấm gương tiêu biểu tuổi trẻ lập nghiệp ở tỉnh Thái Bình. Năm 2009 Trương Văn Trị nhận được giải thưởng “Sao Thần Nông”, “Tài năng trẻ” tại Hội nghị Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc và giải “Gương mặt trẻ Việt Nam”. Năm 2010 Trương Văn Trị được cử tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc tại thủ đô Hà Nội và nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Tháng 3-2011, Trương Văn Trị được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh bầu chọn là 1 trong 10 gương mặt thanh niên tiêu biểu toàn quốc năm 2010.

THU HÀ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

(ĐTTCO) - Người dân nói chung và giới kinh doanh BĐS nói riêng khá quan tâm đến một số đề xuất của Bộ Tài chính với Chính phủ về định hướng điều chỉnh 5 chính sách thuế, trong đó có Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT), bởi liên quan đến các hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS.