Hỗ trợ đánh bắt xa bờ: Ưu đãi ngư dân hiện đại tàu cá

Chưa khi nào vấn đề hiện đại hóa tàu cá cho ngư dân lại được Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, các cấp chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm như hiện nay. Trong khi đó, bản thân ngư dân trong vài năm nay đã chủ động đóng mới những con tàu công suất lớn ra khơi để đánh bắt hiệu quả kinh tế cao.

Đóng mới tàu lớn

Những ngày đầu tháng 6, tại bến Cổ Lũy (xã Nghĩa Phú, TP Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi), gần chục tàu cá công suất lớn do ngư dân tự đầu tư vốn đóng lớn đã được hạ thủy. Trong đợt hạ thủy lần này, cặp tàu có công suất lớn nhất của ngư dân Võ Bắp (xã Nghĩa An), mỗi tàu công suất 1.000CV.

Theo ông Bắp, tàu có chiều dài 20m, rộng 6m, cao 3,5m, tải trọng hơn 60 tấn nên yên tâm bám biển dài ngày, đảm bảo an toàn trong điều kiện sóng gió cấp 6-7. Tổng kinh phí đầu tư, thuê nhân công đóng mới đôi tàu khoảng 8,7 tỷ đồng, trong đó 6 tỷ đồng vay ngân hàng với lãi suất thấp. Cùng với đôi tàu đóng mới này, ông Bắp cũng đang sở hữu 2 tàu công suất 450CV/tàu chuyên đánh bắt khu vực biển Vịnh Bắc bộ, mỗi năm lãi khoảng 2,5 tỷ đồng.

Không hạn chế về vốn vay, Vietcombank Quảng Ngãi sẽ đáp ứng đủ nhu cầu của ngư dân. Lãi suất sẽ áp dụng mức thấp nhất 8%/năm với vốn vay ngắn hạn và 11-11,5%/năm cho vốn trung, dài hạn để ngư dân mua, đóng tàu mới. Đây là mức lãi suất ưu đãi, thấp nhất đối với phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.

Phạm Thị Thúy Kiều,
Giám đốc Chi nhánh Vietcombank Quảng Ngãi

Đứng bên chiếc tàu đã được đóng xong đang nằm trên đà của HTX Cổ Lũy chờ ngày hạ thủy tiến ra vùng biển xa đánh bắt, chủ tàu Lê Văn Sang (49 tuổi) xã Nghĩa Phú (Tư Nghĩa), tự hào nói: “Đây là đôi tàu thứ 2 được đóng mới chỉ trong 2 năm. Đôi tàu trước công suất trên 1.200CV được hạ thủy tháng 3-2013.

Năm rồi đánh bắt khá, lãi lớn nên tôi quyết định đóng thêm đôi tàu mới. Tổng thu nhập năm 2013 khoảng 5,1 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí lãi khoảng 1,7 tỷ đồng”. Cũng bên chiếc tàu chuẩn bị hạ thủy, chủ tàu Trần Hai (41 tuổi) tất tả hướng dẫn các thợ tàu dùng kích cường lực kích cho đuôi tàu cao lên để đưa vào đà chuẩn bị hạ thủy.

“Đợt này chúng tôi đóng mới 2 tàu 650CV, tổng kinh phí khoảng 6,5 tỷ đồng. Một chiếc đã hạ thủy cách đây 3 ngày, đang hoàn thiện phần dưới nước để cơ quan chức năng cấp chứng chỉ đăng kiểm. Chiếc thứ hai sẽ hạ thủy trong tuần này. Dự kiến, cặp tàu đóng mới này sẽ xuất bến ra khơi đánh bắt vào đầu tháng 6”- ông Hai nói.

Theo ngư dân Trần Hai, năm vừa rồi đánh bắt khá thuận lợi, với cặp tàu QNg 91058 và QNg 91069 đã đem về cho ông hơn 3 tỷ đồng tiền lời.

Không thua kém Quảng Ngãi, những ngày cuối tháng 5, tại các HTX đóng tàu của Đà Nẵng, lần lượt các tàu cá công suất lớn được hạ thủy. Trong đó có 2 tàu cá tổng công suất 1.600CV với tổng vốn đầu tư gần 10 tỷ đồng. Chủ tàu, ông Lê Văn Xuân (quận Sơn Trà), cho biết trước đây tàu nhỏ không dám đi dài ngày, chỉ quanh quẩn trong bờ, sản lượng đánh bắt thấp.

Gia đình ông quyết định bán 2 chiếc tàu nhỏ, vay thêm vốn để đóng mới chiếc tàu này. Đặc biệt, tàu cá ĐNa 90603TS của ngư dân Nguyễn Sương (ở Sơn Trà) có công suất 1.150CV, dài 21m, rộng 6m, cao 3,8m, được xem là tàu cá có công suất máy lớn nhất tại Đà Nẵng.

Trợ lực từ ngân hàng

Dù đang có con tàu 773CV nhưng ngư dân Nguyễn Bình (xã Bình Châu, Bình Sơn) vẫn mong muốn đóng thêm tàu công suất lớn để vươn khơi đánh bắt hiệu quả. “Ngặt nỗi, kinh phí dành cho đóng tàu lớn quá cao. Vốn đối ứng của ngư dân hạn chế, trong khi lãi suất ngân hàng cho vay cũng không thấp” - ông Bình băn khoăn.

Theo tính toán của ông Bình, để đóng được tàu từ 650CV trở lên cần tối thiểu 3 tỷ đồng. Loay hoay tìm vốn để đóng mới tàu công suất lớn cũng đang là thực trạng của nhiều ngư dân Quảng Ngãi hiện nay. Để gỡ khó và tiếp sức cho ngư dân, cuối tháng 5, chi nhánh Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam tại Quảng Ngãi (Vietcombank Quảng Ngãi) và Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh đã ký kết chương trình phối hợp hỗ trợ đoàn viên nghiệp đoàn nghề cá tiếp cận nguồn vốn vay tại Vietcombank Quảng Ngãi giai đoạn 2014-2018.

Chương trình giúp hơn 3.000 đoàn viên của 7 nghiệp đoàn nghề cá và ngư dân Quảng Ngãi có thể vay vốn nhanh gọn, thuận lợi để đóng mới, hoán cải, nâng cấp, sửa chữa tàu cá, mua sắm ngư lưới cụ và trang trải phí tổn cho các chuyển đi biển.

Đà Nẵng hiện có khoảng 1.337 tàu cá với số lượng lao động khoảng 7.000 người. Trong đó, số tàu có công suất trên 90CV là 248 chiếc. Hiện nay các ngư trường gần bờ đã giảm trữ lượng hải sản. Trong lúc đó, các ngư trường ở xa bờ vẫn còn dồi dào nhưng rất thiếu tàu lớn phục vụ đánh bắt. Việc hỗ trợ cho ngư dân đóng tàu lớn sẽ tạo cú hích ban đầu, khi thấy thuận lợi chính ngư dân sẽ chủ động tự đóng mới hoặc nâng cấp tàu.

Ông Nguyễn Đỗ Tám,
Phó Giám đốc Sở NN-PTNT TP Đà Nẵng

Vừa rồi, Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam (BIDV) đã thông báo khoản tín dụng 3.000 tỷ đồng cho ngư dân vay vốn để đầu tư đóng mới tàu cá công suất lớn. Trong đó, ưu tiên giải ngân cho ngư dân, các tổ đội khai thác hải sản đạt hiệu quả đóng tàu vỏ thép. Về vốn vay đóng tàu vỏ thép, vật liệu mới, ngư dân được vay đến 90% tổng giá trị con tàu trong 10-12 năm, đóng tàu vỏ gỗ 70% trong vòng 7 năm. Lãi suất dự kiến 2-3%/năm.

Trước đó, để cụ thể hóa Chương trình tín dụng khai thác hải sản xa bờ, UBND tỉnh Bình Định và BIDV đã kết hợp hỗ trợ 150 tỷ đồng cho ngư dân tỉnh này đóng mới 27 tàu đánh bắt hải sản công suất lớn, giai đoạn 2014-2017. Vốn vay được đảm bảo bằng chính con tàu đóng mới và được vay đến 90% đối với tàu vỏ sắt/vật liệu mới (lãi suất 3%/năm), đồng thời vay vốn lưu động lãi suất 5%/năm.

Việc ký kết tài trợ đóng mới, thuê mua và thuê hoạt động đánh bắt xa bờ tàu có công suất lớn đối với ngư dân và các đơn vị thuê mua, cho thuê khai thác của tỉnh Bình Định nhằm phát triển, bổ sung thêm khoảng 100.000CV công suất cho tàu đánh bắt xa bờ, trong đó chủ yếu là tàu vỏ sắt có công suất lớn từ 1.000CV trở lên và hình thành đội tàu trên 100 chiếc.

Hỗ trợ của chính quyền

TP Đà Nẵng là địa phương đang có những hỗ trợ thiết thực cho ngư dân phát triển tàu công suất lớn đánh bắt xa bờ. Theo đó, các mức hỗ trợ được tính theo công suất đóng tàu mới. Cụ thể, tàu có công suất từ 400 đến dưới 600CV được hỗ trợ 500 triệu đồng; tàu từ 600 đến dưới 800CV được hỗ trợ 600 triệu đồng; tàu trên 800CV được hỗ trợ 800 triệu đồng.

Tính đến thời điểm hiện tại, Đà Nẵng đã hỗ trợ cho ngư dân đóng được 14 tàu công suất trên 400CV, bình quân 4 tỷ đồng/chiếc. Hiện còn 7 chiếc đang chờ đăng ký và 1 chiếc đã nhận được tiền hỗ trợ. Bên cạnh đó, Đà Nẵng đang triển khai thành lập Quỹ hỗ trợ ngư dân và mua bảo hiểm cho thuyền viên, giúp bà con trang bị thông tin liên lạc tàu cá. Sắp tới, những tàu từ 600CV trở lên sẽ có chính sách hỗ trợ từ 600 triệu đến 1 tỷ đồng.

Tại Quảng Ngãi, ông Phan Huy Hoàng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT, Chủ tịch Hội Nghề cá tỉnh Quảng Ngãi, cho biết 3 năm qua, mỗi năm ngư dân tỉnh Quảng Ngãi đóng mới trên 100 tàu công suất 400-600CV. Năm 2013 Quỹ hỗ trợ ngư dân Quảng Ngãi đã huy động hơn 20 tỷ đồng, hỗ trợ không hoàn lại cho các ngư dân bị nạn do thiên tai và nhân tai gây ra với số tiền trên 3 tỷ đồng, hỗ trợ có thu hồi vốn gốc và phí với số tiền 1,4 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, trong năm nay, quỹ sẽ đầu tư đóng mới 2 tàu cá vỏ thép cho ngư dân, mỗi chiếc tàu trị giá khoảng 7 tỷ đồng, sau đó cho ngư dân thuê và trả nợ gốc dần từng năm trong 5-10 năm.

Nhìn nhận về những hỗ trợ của địa phương cho ngư dân, bà Trần Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định, cho biết trong năm 2013, thông qua các hình thức hỗ trợ, cho vay ưu đãi, Bình Định đã giải ngân khoảng 280 tỷ đồng cho ngư dân cải hoán, nâng cấp và đóng mới tàu thuyền. Dự kiến năm 2014 số tiền này là 300 tỷ đồng.

Tuy nhiên, ngư dân cần phải tính toán thật kỹ việc vay vốn đóng tàu và phải đặt lợi ích, hiệu quả kinh tế lên hàng đầu, sau đó phải tính đến khả năng trả nợ. Nhà nước sẽ đóng vai trò hỗ trợ về cơ chế, chính sách và kết nối với các doanh nghiệp thu mua, đảm bảo về đầu ra để ngư dân yên tâm đánh bắt.

Hỗ trợ đánh bắt xa bờ: Ưu đãi ngư dân hiện đại tàu cá ảnh 1

Tàu cá công suất lớn đang được hoàn thiện. Ảnh: Hà Minh

Tại Quảng Nam, để đóng tàu vỏ gỗ có công suất từ 600 đến trên 1.000CV, ngư dân cần 3-5 tỷ đồng. Đây là khoản kinh phí không nhỏ đối với bà con ngư dân. Đồng hành cùng ngư dân, Quỹ hỗ trợ ngư dân Quảng Nam  đã đi vào hoạt động từ tháng 3-2013. Số tàu được hạ thủy và đi vào đánh bắt từ nguồn vốn vay của quỹ hỗ trợ đến thời điểm này là 12 chiếc.

Hiện tại, 4 hồ sơ vay vốn của ngư dân đang được thẩm định để có thể triển khai trong thời gian tới. Hiện nay nguồn vốn đối ứng của quỹ đã tăng từ 20 tỷ đồng lên 40 tỷ đồng. Một giải pháp khác cũng đã được Quỹ hỗ trợ ngư dân Quảng Nam áp dụng từ đầu năm 2014 đến nay là hạ công suất tàu được vay vốn từ 600CV xuống còn 400CV.

“Với cách hạ công suất của máy tàu như vậy, ngư dân dễ tiếp cận nguồn vốn vay từ quỹ hơn khi họ chỉ cần huy động vốn là 1,5 tỷ đồng so với 2-2,5 tỷ đồng” - ông Ngô Tấn, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ hỗ trợ ngư dân Quảng Nam, nói. 

Hà Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất