Giá, chất lượng sữa: Con ngựa bất kham?

Trong bối cảnh sức mua của ngành hàng tiêu dùng nhanh nói chung đang giảm, sữa và các sản phẩm từ sữa vẫn giữ được phong độ tăng trưởng ổn định với mức trung bình khoảng 20%/năm. Nhưng mặt hàng sữa đang khiến người tiêu dùng mệt mỏi vì giá, thấp thỏm vì chất lượng nhưng vẫn phải chấp nhận sử dụng.

Giá phi mã

Giá, chất lượng sữa: Con ngựa bất kham? ảnh 1
Trong những tháng đầu năm 2013, sữa và các sản phẩm từ sữa tăng trưởng 12% ở khu vực thành thị, 20% ở nông thôn. Những con số này đang minh chứng cho thực tế sữa được sử dụng ngày càng nhiều và trở thành nhu cầu thiết yếu của hầu hết gia đình, đặc biệt là những gia đình có con nhỏ.

Song chính nhu cầu ngày một tăng của người tiêu dùng lại trở thành động lực cho giá sữa, nhất là những sản phẩm sữa nhập ngoại, không ngừng tăng cao. Cụ thể, từ đầu năm đến nay giá các sản phẩm sữa liên tục tăng, với mức trung bình 5-15%. Và mức tăng cao nhất luôn được ghi nhận ở những dòng sữa ngoại.

Chưa cơ quan quản lý nào dám khẳng định chắc chắn đến khi nào người tiêu dùng mới thôi lo ngại về giá, chất lượng của sữa cũng như các sản phẩm từ sữa.

Theo lý giải của một số cơ quan chức năng, việc giá sữa tăng do hiện nay sản xuất trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Đối với sản phẩm sữa bột, sản lượng cả năm 2012 đạt hơn 75.000 tấn, tăng 7,2% so với năm 2011.

Chế biến sữa trong nước mới đáp ứng được 28% nhu cầu, 50% là nhập nguyên liệu từ bên ngoài về chế biến, 22% còn lại là sữa thành phẩm nhập khẩu. Các doanh nghiệp sữa giải thích do nguyên liệu đầu vào tăng cao, thay đổi bao bì, thêm dưỡng chất… Song nếu nhìn nhận một cách nghiêm túc, những lý giải này đều không thuyết phục. Bởi vẫn còn đó những kẽ hở trong quản lý giá mặt hàng này.

Thực tế hiện nay, các quy định chỉ có sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi khi bán mới phải kê khai đăng ký giá, chịu sự quản lý của Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính), Cục Quản lý Thị trường (Bộ Công Thương) và Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm (Bộ Y tế).

Bên cạnh đó, theo quy định của Bộ Y tế, những loại sữa 34% độ đạm trở lên mới được gọi là sữa bột và doanh nghiệp mới phải đăng ký, kê khai giá. Đây chính là kẽ hở để doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm sữa lách luật. Cũng có ý kiến cho rằng do tâm lý sính hàng ngoại của người tiêu dùng nên các hãng sữa càng được nước muốn làm gì thì làm.

Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ giá phải do Nhà nước quản lý. Theo đó, nếu quản lý chặt dù muốn các hãng sữa cũng không thể tự tung tự tác tăng giá như hiện nay. Vì thế cần phải có những đợt thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng, mạnh tay hơn trong xử lý và công khai thông tin. Có vậy mới chấm dứt được nghịch lý người dân với mức thu nhập còn khiêm tốn nhưng phải sống chung với giá sữa ở mức cao nhất, nhì thế giới.

Lo ngại chất lượng

Những ngày gần đây, người tiêu dùng rất hoang mang trước việc một số sản phẩm sữa bị nghi nhiễm độc buộc phải thu hồi. Sữa tăng giá, dù có kêu ca nhưng hầu hết mọi người vẫn chấp nhận mua. Song mua sữa rồi lại phải mua thêm sự hoang mang, lo lắng như thế liệu có quá bất công.

Tất nhiên đây không phải vụ việc diễn ra ở riêng thị trường Việt Nam mà còn ở một số nước khác trên thế giới. Song vấn đề quản lý chất lượng vẫn được đặt nhiều dấu hỏi. Phía Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm, Bộ Y tế trả lời rằng có tiến hành kiểm tra chất lượng bất cứ lô hàng nào về Việt Nam, nhưng không thể kiểm tra hết. Và nếu nghi ngờ về chất lượng thì các nước khác hoạt động kiểm định của họ cũng kém hết sao?

Thực tế, công tác quản lý chất lượng mặt hàng sữa vẫn còn nhiều bất cập. Hàng nhập về rất nhiều chủng loại, nhiều con đường mà lực lượng kiểm tra lại quá mỏng. Mặc dù cho đến nay chưa có ghi nhận nào về trường hợp nhiễm bệnh sau khi uống sữa thuộc các lô bị thu hồi.

Nhưng giả sử sau vài tháng, hoặc vài năm mới có trường hợp bị nhiễm bệnh, sự việc sẽ được giải quyết như thế nào? Chẳng ai muốn đi kiện tụng vì dù có kiện, có được bồi thường nhưng liệu người tiêu dùng có đủ kiên nhẫn, tiền bạc để đeo đuổi? Có khá nhiều bà mẹ trẻ lên các diễn đàn kêu gọi đổ hết sữa, tẩy chay sữa ngoại.

Nhưng nghịch lý ở chỗ sữa nội chỉ đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng trong nước, nên sữa ngoại vẫn sẽ ung dung vào Việt Nam và dù muốn hay không người tiêu dùng vẫn phải sử dụng. Điều cần làm ngay là nâng cao hiệu quả trong việc quản lý chất lượng. Bởi chẳng ai dám chắc sau vụ bê bối sữa của New Zealand sẽ không có vụ việc tương tự xảy ra.

Fonterra xác nhận không bán nguyên liệu
nhiễm khuẩn cho Vinamilk

Ngày 8-8, Công ty Fonterra có văn bản gửi CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk) xác nhận không xuất khẩu hay bán cho Vinamilk nguyên liệu whey protein concentrate 80 cũng như bất cứ hỗn hợp nào mà thành phần có chứa whey protein concentrate 80 nằm trong 3 lô bị nhiễm Clostridium Botulinum. Văn bản này xác nhận Fonterra đã không xuất khẩu hay bán cho Vinamilk bất cứ nguyên liệu sữa nào bị ảnh hưởng bởi sự cố chất lượng này. Tất cả các nguyên liệu sữa của Fonterra được nhập khẩu bởi Vinamilk ở Việt Nam là an toàn và không bị ảnh hưởng bởi sự cố chất lượng này. Fonterra khẳng định, tại Việt Nam, sự cố chất lượng chỉ ảnh hưởng đến 2 nhà sản xuất sản phẩm tiêu dùng đã được công khai đại chúng. Vấn đề này không ảnh hưởng đến Vinamilk.

Trước đó Vinamilk cho biết nguyên liệu whey protein concentrate đang sử dụng cho sản xuất các sản phẩm sữa bột của Vinamilk đều nhập khẩu từ Hoa Kỳ và EU. Vì vậy, sự cố nhiễm độc đối với lô sản phẩm có chứa nguyên liệu whey protein 80 từ Fonterra không liên quan đến sản phẩm của Vinamilk.

Thanh Lâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TTC Plaza Đức Trọng tích hợp rất nhiều những tiện ích mua sắm, giải trí hiện đại

Lâm Đồng sắp có Trung tâm Thương mại lớn nhất tỉnh

(ĐTTCO) - Ngày 10-12, CTCP Địa ốc Sài Gòn Thương Tín - TTC LAND (tiền thân là Sacomreal) đánh dấu bước chân đầu tiên của mình lên vùng đất cao nguyên khi chính thức tổ chức Lễ khởi công dự án Trung tâm thương mại TTC Plaza Đức Trọng tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng.