Đừng để vuột mất cơ hội

(ĐTTCO) - Để đón đầu các FTA,  trong đó quan trọng nhất là TPP, các nhà đầu tư nước ngoài đang rót vốn mạnh vào dệt may và da giày của Việt Nam. Song việc đầu tư vào dệt, nhuộm hay thuộc da lại có khả năng gây ô nhiễm môi trường rất lớn nếu không có sự quản lý tốt. ĐTTC đã trao đổi với ông NGUYỄN VĂN KHÁNH (ảnh), Tổng thư ký Hội Da giày TPHCM, về vấn đề này.

PHÓNG VIÊN: - Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đang quan tâm và muốn đầu tư thuộc da tại Việt Nam, nhưng lại không có tỉnh/thành nào chào đón vì lo ngại ô nhiễm môi trường. Ông bình luận sao về điều này?

Đừng để vuột mất cơ hội ảnh 1
Ông NGUYỄN VĂN KHÁNH: - Thực tế đúng là như vậy. Cho đến nay đã có nhiều nhà đầu tư từ Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và cả một tập đoàn lớn trên thế giới là JBS (của Brazil) rất muốn sang Việt Nam đầu tư nhà máy thuộc da. Họ đã làm việc với phía hiệp hội, nhưng chúng tôi cũng không thể hỗ trợ vì hầu hết tỉnh/thành đều nói không với ngành thuộc da do những lo ngại về ô nhiễm môi trường. Một phần nguyên nhân cũng từ việc gây ô nhiễm nghiêm trọng của Công ty Thuộc da Hào Dương trước đây. Nhưng nếu suy xét câu chuyện của Hào Dương cho kỹ, ngoài lỗi của công ty còn do việc quản lý lỏng lẻo của cơ quan chức năng. Thực tế, ngành da giày Việt Nam đã gia công hơn 1/4 thế kỷ do vẫn không thể chủ động về thuộc da. Và trong thời gian tới với các FTA nếu không chủ động về nguyên liệu, các doanh nghiệp cũng không thể hưởng lợi.

Vì thế, chúng tôi mong muốn các tỉnh/thành hỗ trợ cho ngành thuộc da được đầu tư. Bởi lẽ trong một hội thảo khi nêu ra thực tế này, tỉnh Bình Dương cho biết sẵn sàng đồng hành, nhưng khi chúng tôi đưa nhà đầu tư tới, khu công nghiệp nơi đây lại đùn đẩy cho Sở Tài nguyên - Môi trường và ngược lại. Họ từ chối quá khéo nên chúng tôi cũng chỉ biết rút lui. Nói về vấn đề quản lý làm sao tránh ô nhiễm, theo quan điểm của tôi không có gì khó. Nhà đầu tư muốn đầu tư phải đưa ra các tiêu chuẩn và có sự kiểm tra chặt chẽ trong thực hiện. Nếu họ không đáp ứng được, buộc họ phải ngưng. Vai trò của cơ quan quản lý hết sức quan trọng. Ở những quốc gia như Hoa Kỳ, Italia, Brazil, Thái Lan… đều làm được vậy, tại sao chúng ta không cho làm.

- Sự e ngại của các tỉnh/thành liệu có khiến nhà đầu tư nước ngoài bỏ cuộc, thưa ông?

- Theo suy nghĩ của tôi họ sẽ không bỏ cuộc. Bởi lẽ các nhà đầu tư ngành da của nước ngoài thường là các công ty lớn, có tiềm lực tài chính nên có khả năng đầu tư tốt các nhà máy xử lý nước thải. Đó là chưa kể khi hội nhập họ buộc phải làm nghiêm túc, nếu không các nhà nhập khẩu nước ngoài sẽ không chấp nhận. Trở lại câu chuyện của Hào Dương, dù bây giờ họ có làm tốt, khi xuất hàng nếu khai nguồn gốc da của Hào Dương, chắc chắn sẽ có rất nhiều nhà nhập khẩu không chấp nhận vì tiếng xấu của họ trước đây đã lan quá xa. Nhưng quan trọng nhất, đây chính là cơ hội và nhà đầu tư nước ngoài thường không bỏ qua. Họ có thể sẽ làm việc trực tiếp với Chính phủ, Quốc hội với những cam kết như đảm bảo tốt khâu xử lý nước thải, đóng thuế cho Nhà nước, tạo công ăn việc làm cho người lao động… Có thể nhìn thấy không chỉ thuộc da mà dệt, nhuộm cũng được xem là những ngành có khả năng gây ô nhiễm môi trường cao, nhưng nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào được.

- Nhưng chúng ta cũng không chỉ nên trông chờ vào nhà đầu tư nước ngoài?

- Thực tế doanh nghiệp Việt Nam làm ngành thuộc da rất ít, sản lượng cũng rất khiêm tốn. Tuy nhiên họ lại không muốn làm lớn hơn dù một số doanh nghiệp có đủ tiềm lực và biết rất rõ nhu cầu thị trường đang cần. Trước hết phải khẳng định họ có thể duy trì ngành thuộc da trong mấy chục năm qua bởi họ đã chấp hành tốt các quy định về xử lý nước thải. Song có nhiều ràng buộc khiến họ không muốn “lớn thêm”. Còn về phía Nhà nước, cách đây vài năm cũng đã có chủ trương đầu tư một trung tâm thuộc da ở phía Bắc và một trung tâm ở phía Nam, trong đó Nhà nước sẽ đứng ra đầu tư các nhà máy xử lý nước thải tập trung, bởi để doanh nghiệp làm không đủ tiềm lực về kinh tế và không đồng nhất. Tuy nhiên cho đến nay cụm thuộc da theo quy hoạch vẫn chưa được triển khai do còn vướng nhiều vấn đề. Trong cuộc gặp giữa Thủ tướng và doanh nghiệp mới đây, rất tiếc Hội Da giày chúng tôi không được mời để có thể trực tiếp nói lên những khó khăn của mình với Thủ tướng. Có thể khẳng định, nếu chúng ta không làm nhanh, cứ chần chừ cơ hội sẽ mất đi và doanh nghiệp mãi không thể hưởng được các lợi ích đáng lý là của mình. Chúng ta hay nói về cơ hội và thách thức của TPP, nhưng thực chất chỉ nhìn thấy thách thức còn cơ hội lại rất mơ hồ.

Ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hội Dệt may thêu đan TPHCM:

Quản lý tốt sẽ không ô nhiễm

Nói về việc đầu tư vào sợi, dệt, nhuộm, nhiều nước đã làm, không chỉ riêng Việt Nam. Họ có các chế độ quản lý, giám sát đầy đủ, nghiêm túc nên đảm bảo vấn đề xử lý nước thải. Chính vì thế khi họ đến Việt Nam đầu tư, để đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường, cần đặt ra và trả lời rõ ràng câu hỏi chúng ta phải quản lý như thế nào. Nếu quản lý không tốt, không chỉ công ty nước ngoài mà ngay cả công ty Việt Nam cũng có thể vi phạm. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, để ngành dệt may Việt Nam có thể hưởng lợi từ các FTA, đặc biệt là TPP, việc thu hút đầu tư nước ngoài tham gia CNHT là rất cần thiết. Còn với riêng Việt Nam, lâu nay kế hoạch đầu tư cho ngành CNHT của ngành dệt may vẫn được bàn tới, nhưng đáng tiếc vẫn chưa được thực hiện rốt ráo. Chúng ta phải nhanh chóng xây dựng những khu công nghiệp như vậy. Trong đó Nhà nước đứng ra đầu tư khu xử lý nước thải tập trung để giảm nhẹ bớt gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo các vấn để xử lý đúng quy chuẩn.

Thanh Dung (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất